اخبار | تكنولوژي | آموزش | طراحي سايت و سئو

4- استراتيژي جديد امريكا، در امر مبارزه با تروريزم، علاوه بر بخش نظامي، به پهلوي سياسي و اقتصادي اين مسأله نيز پرداخته است؛ اشتغال زايي براي جمعيت انبوه بيكاران و ايجاد مديريت هاي تفاهم و گفتگو با طالبان ميانه رو در ولايات، از همين زاويه است. در اين باب، تعهد امريكا در امر سرمايه گذاري دردوكشور افغانستان وپاكستان ازاهميت برخوردار است

5- استراتيژي جديد امريكا، موضوع همكاري و هماهنگي ميان كشورهاي منطقه را ملحوظ داشته است. روشن است، كه در سال هاي پسين، ايالات متحده‌ي امريكا كوشيد، تا به تنهايي در برابر اين معضل مقابله نمايد؛ در حالي كه حل بحران افغانستان به اجماع جهاني –به خصوص همگرايي منطقه‌اي- نيازمند مي باشد

6- استراتيژي جديد امريكا، مشروعيت حكومت كنوني افغانستان را به دليل فساد گسترده و ناتواني در فراهم سازي خدمات اساسي براي مردم، زير سوال قرار داده است، همچنين در استراتيژي جديد، به ضياع مساعدت هاي بين المللي در بخش معاش مشاوران خارجي نيز اشاره شده است. اين مسأله، واقع بيني امريكا را در مورد افغانستان بازگو مي دارد.رئيس دوره‌اي شوراي متحد ملي از كمبودهاي استراتيژي جديد امريكا چنين يادآوري كرد:

1- استراتيژي جديد امريكا به قانون اساسي كنوني افغانستان استناد مي ورزد و حتا تفاهم و مذاكره با طالبان را در چارچوب قانون اساسي، مطالبه مي نمايد. به باور شوراي متحد ملي، قانون اساسي افغانستان از نظر اكثريت جناح ها، ايجاب بازبيني و اصلاح را مي نمايد.

2- استراتيژي جديد امريكا از ضرورت تغيير نظام سياسي- اداري افغانستان به صراحت ياد نكرده، در حالي كه يكي از عوامل اساسي ناامني و فساد اداري در كشور، نظام متمركز مي باشد.

3- از مسايل عمده در امر مبارزه با تروريزم و تامين امنيت و ثبات كه مي بايد به آن پرداخته شود، حل معضله‌ي مرزي ميان دو كشور افغانستان و پاكستان است؛ ولي در استراتيژي جديد به طور شفاف از آن ذكري به عمل نيامده است.4- بخش عمده‌اي از اعتراضات كنوني در مورد حضور نيروهاي خارجي در افغانستان به قانونمند نبودن اين حضور، تعلق مي پذيرد؛ با وجود آن، در اين مورد در استراتيژي جديد، پرداخته نشده است.در پيوند با رأي اخير دادگاه عالي عبدالحفيظ منصور ديدگاه شوراي متحد ملي را چنين بيان داشت:مطابق حكم ماده‌ي 61 قانون اساسي،‌ اول جوزاي سال روان پايان كار رئيس جمهور كرزي و –بالتبع- پايان كار معاونين اوست. در اين صورت مبرهن است كه از تاريخ مذكور تا تحويل دهي قدرت توسط رئيس جمهور بعدي، خلاق قدرت پيش مي آيد.در اين امر كه براي برطرف كردن اين بحران نمي توان از نص صريح قانون اساسي استمداد جست، اتفاق نظر وجود دارد؛ قانون اساسي چنين حالتي را پيش بيني نكرده است. رئيس جمهور –خود- نيز در يكي از سخن راني هايش به اين نكته اذعان نمود.با اينحال ستره محكمه‌ي افغانستان، به يك تأويل توسل جسته، طوري كه از پاراگراف دوم ماده‌ي شصت و يكم استنباط مي كند كه كار رئيس جمهور و معاونين اش الي تحويل دهي قدرت به رئيس جمهور و معاونين بعدي ادامه مي يابد. يعني چون «انتخابات قبل از پايان يافتن قانوني دوره‌ي كار رئيس جمهور، پايان نيافته است» بنابر اين تحويل دهي قدرت توسط آنان نيز به تعويق بيفتد.اما اين تأويل، از نوع قياس مع الفارق بوده و تخطي مكرر از قانون اساسي به حساب مي آيد. زيرا فتواي ستره محكمه براين قاعده استوار است كه چون پاراگراف دوم ماده‌ي شصت و يكم نقض شده، پاراگراف هاي بعدي آن –كه مرتبط و متمم آن اند- نيز بايد نقض شوند. ستره محكمه در حقيقت يك ماده‌ي نقض شده استناد جسته است، و به تعبير ديگر از يك ماده مرده خواسته است تا فتواي زنده صادر نمايد.ستره محكمه ازقاعده‌ي «بقا ماكان علي ماكان» كه كاربرد آن «حكم برجاري بودن امري تا ظاهر شدن حالت خلاف آن است» استنباط عكس مي كند. در حالي كه در اينجا خلاف –كه همانا حكم پاراگراف دوم، يعني كناررفتن رئيس جمهور مي باشد- ظاهر بوده، پس حالت مذكور نمي تواند استمراريابد.شوراي متحد ملي با تأكيد بر اين حقيقت كه ماده‌ي 61 قانون اساسي شفاف، بي ابهام و بي نيازازتأويل است،اعلان مي دارد كه ادامه‌ي كار رئيس جمهور بعد از اول جوزاي سال روان، با هيچ توجيهي قابل پذيرش نيست؛ وعلي رغم اطمينان هايي كه بعضي از مقامات كشورهاي ذي نفوذ داده اند، شفاف داير شدن انتخابات زير نظر شخصي كه خودش نيز نامزد احراز مقام رياست جمهوري است، امر دشواري به نظر مي‌رسد. وپيشينه‌ي كاري آقاي‌كرزي به نگراني‌مان افزوده است.شوراي متحد ملي يك بار ديگر تاكيد مي نمايد كه در مورد بحران پيش آمده، دولت واحزاب سياسي افغانستان، و جامعه‌ي جهاني مي توانند به يكي از گزينه هاي ذيل تمسك جويند

1- تاسيس حكومت موقت به رهبري رئيس مشرانو جرگه (با جزئياتي كه در طرح شوراي متحد ملي آمده است)

2- برگزاري لويه جرگه (با انتصاب اعضاي كمبود آن) غرض بازبيني دقيق و همه جانبه‌ي قانون اساسي

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

تحقق يك رويا

روزنامه "برلينر تسايتونگ" در تفسيري پيرامون سخنان پرزيدنت اوباما نوشت، جهاني عاري از تسليحات هسته‌اي رويايي است كه مي‌تواند به حقيقت منجر شود. برلينر تسايتونگ نوشت، تاكنون در سخنان اوباما پيرامون سياست خارجي و امنيتي تنها صحبت از كاهش سلاح‌هاي هسته‌اي در ميان بود. اما آنچه كه رييس‌جمهور آمريكا در استراسبورگ بيان داشت، گامي فراتر از مواضع گذشته وي است. خلع سلاح اتمي بايد هدف و غايتي داشته باشد. اين هدف تنها مي‌تواند‌بيانگر امحاي سلاح‌هاي هسته‌اي در سراسر جهان باشد.

اين روزنامه در ادامه مي‌نويسد: گرچه سخنان اوباما تنها اعلام يك هدف است، اما بي‌تاثير نخواهد بود و نبايد بي‌نتيجه بماند. از اين طريق فشار بر روسيه افزايش خواهد يافت. در كنفرانس‌هاي خلع سلاح نبايد تنها به مذاكره پرداخت، بلكه بايد اقداماتي عملي صورت گيرند. شايد رژيم مذهبي ايران نيز بيش از گذشته در اين‌باره بيانديشد كه آيا ساخت بمب اتمي اصولاً خواستي باارزش است؟ اساساً به چه خاطر بايد بمب اتمي ساخت؟اين پرسش درباره اسراييل وزردخانه اتمي آن نيزصادق است.مارتين لوتركينگ،رهبرحقوق مدني در آمريكا ،رويايي درسرداشت كه چهل سال بعدبا انتخاب اوباما به عنوان رييس جمهورآمريكا بدل به واقعيت شد.هم‌اكنون نيز پرزيدنت اوباما رويايي را در سر دارد كه شايد تحقق آن نياز به چهل سال گذشت زمان نداشته باشد.

هزينه گزاف تسليحات اتمي

روزنامه "وستفالن بلات" درباره پيشنهاد نابودي سلاح‌هاي هسته‌اي از سوي بارك اوباما مي‌نويسد: سه چهارم مردم آلمان آرزو مي‌كنند كه سياستمداري مانند اوباما داشته باشند. چهار پنجم آلماني‌ها، اطمينان دارند كه اوباما قادر به مهار بحران اقتصادي است. اين آمار براي هر سياستمداري در جهان بسيار خشنودكننده است. پيشنهاد اوباما درباره جهاني عاري ازسلاح‌هاي اتمي صميمانه ازسوي مردم پذيرفته مي‌شود.وستفالن بلات مي‌نويسد: روسيه به هر حال از برنامه خلع سلاح استقبال خواهد كرد. جنگ سرد به پايان رسيده است. هزينه نگهداري از زرادخانه‌هاي اتمي بالغ بر ميلياردها دلار است. براي انگلستان و فرانسه نيز غير از اين نيست.اما تكليف چين، هند، پاكستان و اسراييل در اين ميان چيست؟ قضيه ايران و كره‌شمالي به كجا خواهد كشيد؟چرااوباما خواهان طرح پيشنهاد خود دراجلاس مشترك اتحاديه اروپا و آمريكا است، ونه درنشست سران ناتو؟

زردخانه‌هاي اتمي در جهان

پيشنهاد بارك اوباما مبني بر برچيدن سلاح‌هاي هسته‌اي در جهان حداقل شامل هشت كشور جهان مي‌شود. به اين جمع مي‌توان كره‌شمالي را نيز افزود. كشورهاي ديگري نيز در تلاش براي ساخت بمب اتمي هستند.

بنا به گزارش "بنياد علم و سياست" گرچه در منطقه خاورميانه برخي از كشورها درصد دستيابي به تسليحات هسته‌اي‌اند، اما تعداد كلاهك‌هاي هسته‌اي در مجموع روبه كاهش است.بنا به گفته ساشا لانگه، كارشناس اين بنياد، قدرت‌هاي بزرگ اتمي جهان كماكان آمريكا و روسيه هستند. بطور تخميني آمريكا داراي ۵ هزار كلاهك اتمي است كه از ميزان آن بتدريج كاسته مي‌شود. اين كاهش به خاطر صرفه‌جويي مالي است. به نظر كارشناسان، كاهش زردخانه اتمي آمريكا به يك هزار كلاهك اتمي به معناي بازگشت ۱۴ ميليارد دلار، سالانه به خزانه مالي آمريكا خواهد بود. روسيه نيز حدوداً داراي ۵ هزار كلاهك اتمي است. دولت روسيه هم‌اكنون در صدد ساخت موشكي است كه قادر به حمل يك كلاهك هسته‌اي باشد. تاكنون موشك‌هاي روسي قادر به حمل ۱۰ كلاهك اتمي بوده‌اند. با اين روش جديد، روسيه مي‌تواند با سرعت بيشتري راكت‌هاي خود را مجهز به كلاهك اتمي سازد. انگلستان و فرانسه در حدود ۵۰۰ كلاهك اتمي در اختيار دارند. چين نيز در حال حاضر صاحب ۲۰۰ كلاهك اتمي است. بنا به تخمين متخصصان، چين در حال توسعه زردخانه اتمي خود است. هم‌اكنون در آلمان نيز تسليحات اتمي مستقر‌اند. اين بمب‌هاي اتمي متعلق به نيروهاي آمريكا هستند. پرتاب اين بمب‌ها از طريق موشك ممكن نيست و تنها هواپيماهاي توراندو قادر به حمل اين بمب‌ها هستند. هند، پاكستان و اسراييل نيز داراي تسليحات اتمي ‌اند. كره‌شمالي و ايران نيز در مظان اتهام قرار دارند كه برنامه‌هايي براي ساخت بمب اتمي در اختيار دارند.

جلوگيري از دستيابي ايران به بمب اتمي

اوباما پيش از سخنراني در جمع جوانان، در يك كنفرانس مطبوعاتي به همراه ساركوزي، رييس جمهور فرانسه، شركت جست. رييس جمهور آمريكا در كنفرانس مطبوعاتي گفت:« ايالت متحده آمريكا، اروپا و روسيه بايد مانع از دستيابي ايران به بمب اتمي شوند.» بنا به گزارش خبرگزاري آلمان، اوباما بار ديگر در سخناني ملايم و تفاهم‌آميز درباره ايران بيان داشت: «ما بايد به مكانيزم‌هايي دست يابيم كه استفاده صلح‌آميز از انرژي هسته‌اي را براي ايران ممكن سازد.» اوباما افزود: «اما ما نيازمند خط ومرز روشني هستيم. شروع يك مسابقه تسليحاتي جديد در خاورميانه مجاز نيست.» ساركوزي در اين ملاقات دوجانبه، از استراتژي جديد آمريكا در افغانستان بطور كامل پشتيباني كرد. اما رييس جمهور فرانسه افزايش نيروهاي فرانسوي را در حال حاضر منتفي دانست و گفت: «فرانسه حاضر است كه در تشكيل و سازماندهي نيروهاي انتظامي افغانستان و همچنين بازسازي اقتصاد اين كشور بر تلاش‌هاي خود بي‌افزايد.»

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

در اثر اين جنگ بغداد كه از لحاظ فرقه‌اى متنوع بود، اكنون به يك شهر كاملا شيعى تبديل شده است. تعداد اهل سنت در بغداد فقط به 10% تا 15% مى‌رسد. از لحاظ اهل سنت، جنگ ديك چنى باعث تسلط شيعيان و ايرانى‌ها بر پايتخت عراق شده است. پايتختى كه همواره نماد كشورهاى عربى و مبارزه با استعمار بوده است. در انتخابات عراق، احزاب متعصب و همدست با ايران به قدرت رسيدند. «مجلس اعلاى اسلامى» در عراق كه حزب اساسى در پارلمان عراق شده است، توسط عراقى‌هايى اداره مي‌شود كه در زمان صدام به ايران فرار كردند. اين مجلس به دستور امام خمينى در سال 1982 در تهران تاسيس شده است. حزب الدعوه اسلامى، قديمى‌ترين حزب شيعى است كه براى برپايى حكومت اسلامى تلاش مى‌كند، اين حزب در دهه هشتاد به حزب‌الله در بيروت كمك كرد تا فعال شود و نخست‌وزير فعلى عراق از اين حزب است.

در سال 2005 شيعيان قانون اساسى عراق را وضع كردند، قانونى كه شوراى قانونگذارى را از تصويب قوانينى كه مخالف اسلام است، منع مى‌كند. برخى از مخالفان حكومت، دولت فعلى را عامل ايران مى‌دانند. خشونت‌ها و كشتارها روز به روز بين اعراب و كردها در شمال عراق بيشتر مى‌شود و ممكن است طرح اوباما براى عقب‌نشينى از عراق را به شكست بكشاند. اين خشونت‌ها همچنين ممكن است تهديدى براى استقرار و امنيت در همه عراق گردد و حتى ممكن است آتش آن به سوريه، تركيه و ايران نيز كشيده شود.

بايد به ديك چنى بگوييم كه در نتيجه اين جنگ حدود صد هزار زن عراقى، شوهر و سرپناه خود را از دست داده‌اند و بيشتر آنها كسى را ندارند كه روزى آنها را تامين كند. آنها به سادگى نمى‌توانند از آب تميز و برق استفاده كنند. ديك چنى حدود 32 ميليارد دلار براى بازسازى چنين عراقى هدر داده است و بيشتر اين مبالغ را نمى‌توان دنبال كرد و نمى‌توان فهميد در كجا مصرف شده و به چه كسى تحويل داده شده است. ديك چنى حدود 32 ميليارد دلار را به نحوى توزيع كرده كه ما نمى‌توانيم بفهميم چه كسى آن را سرقت كرده است. آمريكايي‌ها از گروه بيمه آمريكائى خشمگين هستيد كه مبلغ 400 ميليون دلار را به عنوان اضافه‌كار به كارمندهاى خود داده است. ما در عراق سخن از 32 ميليارد دلار بر زبان مي‌آوريم كه در كيسه‌هاى كاغذى قهوه‌اى رنگ توزيع شده است.

با افزايش جنايت‌ها و كشتارهاى فرقه‌اى و انتقام‌جويانه در عراق، حكومت مركزى نفوذ خود را در خيلى از مناطق عراق از دست داده است؛ به نحوى كه ارتش عراق جرات دخالت در آنجا را ندارد. اقتصاد عراق در حال فروپاشى است. كاغذ بازى حكومت جديد نيز حد و حصرى ندارد. اختلافات درونى در اين دولت به نحوى است كه جذب سرمايه‌هاى خارجى را محال مى‌سازد. خلاصه مى‌توان گفت كه جنگ بوش و ديك چنى در عراق باعث عدم استقرار بيش از پيش خاورميانه شده و باعث شد كردها براى جدايى‌طلبى تحريك شوند. چنى از موفقيت‌هاى خود صحبت مى‌كند ولى از درد و رنج انسان‌هايى كه وى باعث كشته شدن و آواره شدن آنها شده است هيچ صحبتى به ميان نمى‌آورد. وى يا تنها بر مسائل شكلى همچون انتخابات (كه در واقع بين انتخابات و دموكراسى اختلاف زيادى وجود دارد)، اشاره مى‌كند و يا اينكه صراحتا دروغ مى‌گويد. وي هنگامى كه مى گويد گسترش نفوذ ايران در عراق متوقف شده است، صراحتا دروغ مى‌گويد. دروغ ديگر چني اين بود كه گفت ما در عراق با القاعده مى‌جنگيديم. آنها دروغگويى را به جايى رساندند كه ادعا كردند زندگى زنان عراقى بعد از اين جنگ بهتر شده است.

سؤالى كه اكنون مطرح مى‌شود اين است كه آيا مردى پيدا مى‌شود كه داراى دل شير باشد و ديك چنى را به اتهام خيانت به انسانيت و ارتكاب جرايم ضد انساني محاكمه كند؟

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

در كميسيون سنا در امور خارجه در مورد اين كتاب صحبت نشد. اما سناتور منندز از نيو جرسي از مقاله نامزد كه در ماه نوامبر سال 2007 بعد از پذيرش قطعنامه ارمني از سوي كميسيون در امور خارجه كنگره نوشته شده بود، چند سطر نقل قول كرده است.

منندز با استناد به اين مقاله به گوردون اعلام عدم اعتماد كرده است. گوردون مي نوشت: «مثل اينكه تشنج با تركيه پيرامون مسأله عراق و مسأله كردي كم بود، اكنون هم كنگره سعي مي كند قتل عام ارامنه را بپذيرد و احساس بحران را تعميق نمايد». سناتور دمكرات با نقل قول از اين جمله از نامزد سؤال كرد كه نظر او در اين وضعيت چيست كه كشور خارجي (تركيه- هيئت تحريريه) در سياست داخلي آمريكا تصميمات مي گيرد و از جمله بر كنگره فشار وارد مي آورد؟

جواب گوردون غيرمنتظره بود. او گفت: «آقاي منندز مسائلي را مطرح نمود كه مي دانم، براي شما، براي اين كميسيون و نهاد بسيار مهم هستند. شما از تفاسير من در رابطه با مسأله ارمني و تصور من مبني بر اينكه قطعنامه كنگره مي تواند در تركيه واكنش ناسيوناليستي را تحريك نمايد، نقل قول كرديد. از نظر تحليلي اين پيش بيني دقيق است. در مركز مطالعاتي ما همين كار را مي كرديم يعني تحليل مي كرديم.

اين اعلاميه تحليلي بود. ...من كاملاً موافقم كه آمريكا: چه كنگره و چه شهروند و همچنين شهروندان تركيه بايد تراژدي وحشتناك قتل و اخراج يك و نيم ميليون نفر را بپذيرند. مردم بايد اين را بپذيرند و به ياد قربانيان اداي احترام كنند. اگر مقالات مرا بادقت مطالعه كنيد، مي بينيد كه من هميشه از پذيرش حمايت كرده و نه تنها در آمريكا، بلكه در تركيه نيز در اين خصوص صحبت كرده ام.

...دولت آمريكا از پذيرش قتل عام حمايت مي كند و من در صورت تأييد نامزدي خود همين كار را انجام خواهم داد. اگر من در اين سمت منصوب شوم، اين مسأله را اولويت دار خواهم ساخت و به پيشرفت آن دست خواهم يافت».

فيليپ گوردون آشكاراً بيشتر از انتظارات منندز و ديگر اعضاي كميسيون صحبت كرد. بعد از بررسيها مجمع ارمني آمريكا اعلام كرد: «با توجه به مواضع دقيق اباما رئيس جمهور، بايدن معاون رئيس جمهور، كلينتون وزير امور خارجه آمريكا در رابطه با مسأله ارمني، مجمع انتظار دارد كه در صورت تأييد نامزدي گوردون دستيار جديد وزير امور خارجه بطور كامل از سياست اعلام شده نهاد رياست جمهوري دنبال خواهد كرد». برايان آيدوني دبير اجرايي مجمع ارمني آمريكا اضافه مي كند: «...مقامات رسمي وزارت امور خارجه آمريكا از قبل بايد واقعيت تاريخي را در نظر گرفته و بطور آزاد حقيقت را بگويند».

با اشاره به فيليپ گوردون مي خواهيم مجدداً خاطرنشان كنيم كه وي در مقالات متعدد خود بارها در رابطه با صلاحيت پذيرش قتل عام ارامنه از سوي آمريكا ابراز شك و ترديد كرده است. او متخصص در امور سياست خارجي، كارشناس در امور فرانسه و تركيه است و در سالهاي 1999-1998 در نهاد بيل كلينتون رئيس بخش اروپايي شوراي امنيت ملي بود. گوردون اغلب در برنامه هاي تلويزيوني اظهار نظر كرده است، مقالات او در روزنامه هاي New York Times، Washington Post، International Herald Tribune، Financial Times، و در Le Mondeچاپ شده اند.

نامزد دستيار وزير امور خارجه همچنين طي سالها منافع گرجستان را لابي كرده است و «گناههاي» ساهاكاشويلي را فقط با بي تجربگي او توضيح مي داد. او در آستانه اجلاس سال گذشته ناتو در بخارست، در سنا از عضويت گرجستان و اوكراين در ناتو حمايت مي كرد. او سناتورها را متقاعد مي ساخت: «مخالفت روسيه يا عضويت اين كشورهاي دمكراتيك در پيمان ناتو يك علت ديگر براي ارائه طرح عمليات عضويت در ناتو به اين كشورها در اجلاس بخارست مي باشد».

گوردون لايحه اي كه براي رد قتل عام ارامنه مجازات پيش بيني مي كرد و در سناي فرانسه پذيرفته شده بود، را نيز تفسير نمود و گفت: «نه سياستمداران بلكه تاريخدانان بايد مشغول اين مسائل حساس شوند». او هشدار مي داد: «اگر روابط استراتژيك با آمريكا بدتر شوند و دورنماهاي عضويت در اتحاديه اروپا نابود شوند، تركيه مي تواند در مسير استبدادي و ناسيوناليستي حركت كند و با يكي از كشورهاي دشمن آمريكا يعني روسيه، ايران، چين و سوريه روابط نزديكتر را داشته باشد».

امروز نويسنده نظرات فوق الذكر نامزد دستيار وزير امور خارجه آمريكا است و مي گويد كه اين فقط «تحليل» است.

...گوردون بر خلاف دستيار سابق ديپلمات نيست، انتصاب او جنبه سياسي دارد. دنيئل فريد دستيار سابق هم طي چند روز آينده به كار جديد فرستاده ويژه در امور گوانتانامو خواهد پرداخت. او بايد زندان بديمن در پايگاه نظامي آمريكا مستقر در كوبار را ببندد.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

در عوض همه اينها طرف تركي از آمريكا تنها يك انتظار دارد، اينكه در خصوص واقعه قتل عام ارامنه سكوت اختيار كند و بس، آنچه در اين زنجيره منطقي بيانگر آن است كه:

الف) رفتار ناآرام و بي نهايت عصبي چند ماه اخير تركيه براي جامعه بين الملل و در وهله اول خود آمريكا تبديل به بزرگترين دليل اثباتي براي انكارناپذير بودن واقعه قتل عام ارامنه مي گردد.

ب) رفتار تركيه همچنين بيانگر آن است كه به واسطه موضوع برسميت شناختن قتل عام ارامنه آمريكا واقعاً آن اهرم قوي اعمال نفوذ بر روي آنكارا را پيدا كرده كه از طريق بكارگيري آن مي توان آن كشور را به هر سازشي وا داشت. از آنجايي كه مسأله ممانعت از برسميت شناختن قتل عام ارامنه در سطح بين المللي براي تركيه مسأله مرگ و زندگي است آمريكا و مراكزي كه اقدامات سياسي رئيس جمهور آن كشور را برنامه ريزي مي كنند از اين امكان بهره مند مي شوند كه از طريق بكارگيري اين اهرم، نفوذ تضعيف شده خود بر روي سياست داخلي و خارجي آن كشور را تحكيم بخشند.

آمريكا ضمن قرار گرفتن بر سر دوراهي حقيقت تاريخي و مصلحت هاي سياسي نخست سعي خواهد كرد اين دو اصل را با هم «آشتي دهد» ضمن مطرح نمودن مسأله گشودن مرز ارمني-تركي و از سرگيري روابط ديپلماتيك. سفر اوباما به تركيه در 5 آوريل تبديل به مرحله اي تعيين كننده براي تحقق چنين فرصتي مي شود. باراك اوباما قبل از پيام 24 آوريل بايد توجيهي براي به تعويق انداختن عمل كردن به وعده انتخاباتي خود پيدا كند. لذا نه تنها مطبوعات تركي بلكه نشريات معتبر آمريكايي نيز به موعد امضاء موافقتنامه ارمنستان-تركيه اشاره مي كنند. از منابع بروكسل معلوم شده است كه در 16 آوريل يعني بلافاصله پس از سفر باراك اوباما و درست روز قبل از سالگرد قتل عام ارامنه طرفين موافقتنامه اي درباره گشودن مرز و برقراري روابط ديپلماتيك امضاء خواهند كرد. سؤالي مطرح مي شود: آيا چرخشي تعيين كننده در روابط ارمني-تركي در چنين موعد كوتاهي واقع بينانه است؟ به نظر ما خير. در واقع موضوع آن است كه اگر در سابق «موعدهاي» مختلفي را رسانه هاي خبري گروهي تركي پيش بيني مي كردند اكنون اين اقدام توسط همكاران آمريكايي آنها اعمال مي شود. و اما اين بدان معنا است كه آمريكا در قبال درخواست تركيه مبني بر بعيد ساختن برسميت شناختن قتل عام ارامنه، درخواست مقابل مبني بر باز بودن مرز ارمني-تركي قبل از آن را مطرح مي كند.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

يوري مرزلياكوف در اشاره به گشودن احتمالي مرز ارمني-تركي اعلام كرده است: «ارمنستان نمي تواند مذاكرات را متوقف سازد و همچنان اهرم هاي فشار بر روي آن كشور پابرجا هستند». باز هم ديدگاهي كه در شأن رسالت ميانجيگري رئيس مشترك نيست و بعيد است كه با اظهارات مرزلياكوف در واقع امر مطابقت داشته باشد.

در همه حال به گزارش سايت آذربايجاني رئيس مشترك روسي تأكيد ورزيده است كه گشودن مرز امكان دارد تأثير مثبتي بر روي حل مناقشه قره باغ داشته باشد: «بهبود روابط به خودي خود عامل مثبتي است و بايد به باثبات ساختن وضعيت در منطقه كمك كند چون ارمنستان خود را در انزوا احساس نخواهد كرد».

اين خبرگزاري مجدداً گزارش منتشره خود را قيد كرده است كه طبق آن به اصطلاح برنار فاسيه رئيس مشترك فرانسوي در همايش بين المللي برگزار شده در ماه مارس در وين اعلام كرده است كه براي حل مناقشه در وهله اول بايد «اراضي كه تحت نظارت نيروهاي مسلح ارمنستان واقعند آزاد شوند و تنها بعد از 15-10 سال بايد همه پرسي در رابطه با هويت قره باغ كوهستاني برگزار شود».

يادآور شويم كه مسأله اطمينان به سايت هاي آذربايجاني مشكل بزرگي است خصوصاً اگر مدنظر داشته باشيم كه اينها امكان دارد اظهارات رئيس مشترك فرانسوي گروه مينسك باشند. احتمالاً اعلام اين موضوع در سطح رؤساي مشترك غيرمسؤولانه خواهد بود كه «اراضي تحت نظارت نيروهاي مسلح ارمنستان آزاد شوند».

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

جواب- بدون شك جنگ (گمان مي كنم بايد مسايل را درست عنوان كرد) ماه اوت بين روسيه و گرجستان بيشترين اثر را بر روي قفقاز جنوبي داشته است كه در رابطه با تلاش تفليس بود براي احياء نظارت خود در خصوص تسخينوالي و پايان دادن به اقدامات توطئه آميز رژيم نامشروع، نيمه جزايي و مزدور كوكويتا در اوستياي جنوبي. در نتيجه اين امر به ميزان قابل ملاحظه اي ژئوپليتيك منطقه اي تغيير يافت. روسيه بطور كامل مواصلات زميني و هوايي را از دست داد كه از طريق آنها با پايگاه نظامي روسي مستقر در گيومري و هم پيمان استراتژيك خود ارمنستان ارتباط داشت. هر چند مسأله مربوط به برنامه اقدامات عضويت گرجستان در ناتو از دستوركار حذف شده است در عوض آمريكا با تفليس يادداشتي را درباره همكاري استراتژيك امضاء كرد و اما كشورهاي غربي متعهد شدند براي احياء اقتصاد متضرر شده در پي اقدامات نيروهاي روسي 4 ميليارد دلار به گرجستان اختصاص دهند. بدين ترتيب رويدادهاي ماه اوت و برسميت شناختن «استقلال» اوستياي جنوبي و آبخازيه از سوي مسكو منجر به تضعيف مواضع آن كشور شد و نه تحكيم آن. خطر درگيري هاي ممكن مسؤولين تركيه را برانگيخت تا گفتگويي را با ارمنستان آغاز كرده و مشاركت با روسيه را تحكيم بخشد. به نظر من تصوير وضعيت ايجاد شده به اين شكل است.

سؤال- چه چيزي امروزه بيش از همه مختص سياست روسيه و آمريكا در خصوص آذربايجان است؟ اين سياست بعد از اوت 2008 چقدر تغيير كرده است؟

جواب- آذربايجان به موجب موقعيت جغرافيايي و منابع انرژي خود و بعنوان كشور داراي بيشترين جمعيت، بزرگترين مساحت، اقتصاد و منابع مالي، هم براي روسيه هم براي آمريكا اهميت محوري دارد. واشنگتن از طريق مقامات بلندپايه وزارت دفاع و وزارت امور خارجه آمريكا و حتي چـِـيني معاون رئيس جمهور مجدانه همكاري نه تنها اقتصادي و در عرصه انرژي بلكه همچنين نظامي-سياسي را پيشنهاد مي كرد كه شامل تضمين هاي امنيتي بود. گمان نمي كنم تغيير رژيم كاخ سفيد مي توانست اين برنامه ها را بطور بنيادين تغيير دهد. اما نقطه ضعف پيشنهاد آمريكا اين است كه اين تضمين ها كمك در زمينه آزادسازي اراضي متعلق به آذربايجان و اشغالي توسط نيروهاي ارمني را مدنظر ندارند اما مي توانند باكو را جذب درگيري خطرناك با روسيه و ايران نمايند. لذا جاي تعجبي ندارد كه مسؤولين آذربايجان ترديد دارند و در پاسخ دادن به پيشنهادهاي آمريكا شتاب نمي كنند.

روسيه نيز نسبت به آذربايجان توجه دارد. اولين سفر رسمي رئيس جمهور مدوديوف به اينجا صورت گرفت. مسكو ملاقات هاي رؤساي جمهور علي اف و سركيسيان و امضاء بيانيه مايندورف در زمينه حل مناقشه ارمني-آذربايجاني پيرامون موضوع قره باغ كوهستاني را ترتيب داد. گازپروم روسيه اعلام آمادگي كرد كه كل گاز استخراجي از معدن «شاهدنيچ» را در مرحله دوم با قيمت هاي جهاني خريداري كند. صنايع نظامي روسيه تقريباً تمامي اقلام توليدات خود را به آذربايجان پيشنهاد مي كند.

محاسبات روسيه اين است كه حداقل كمي روند حل مناقشه قره باغ را جلو برده و مسيرهاي مواصلاتي را از طريق آذربايجان به سمت ارمنستان و پايگاه نظامي خود باز كند و همزمان مواضع و نفوذ خود را در دو كشور درگير مناقشه تحكيم بخشد. بعلاوه اگر موفق شود در آن صورت از طريق توطئه چيدن ايروان را جذب روندهاي تجزيه طلبانه در منطقه ارمني نشين جاواختي كرده و باكو را به سمت چنين درگيري در منطقه آذربايجاني نشين بورچالي گرجستان سوق خواهد داد. اما پيشنهادها و برنامه هاي روسيه خطاب به آذربايجان ديگر اطمينان بخش نيستند. ايروان هم از اتخاذ موضع خصمانه در برابر گرجستان احتياط كرد و برخلاف فشارهاي مسكو استقلال آبخازيه اوستياي جنوبي را برسميت نشناخت.

سؤال- به نظر شما و بر اساس موضعگيري رسمي درس هاي عبرت اصلي براي آذربايجان از رويدادهاي ماه اوت 2008 كدامند؟

جواب- درباره مواضع رسمي صحبتي نخواهم كرد و نظر خودم را ارائه خواهم كرد. درس عبرت اصلي درست بودن رفتار با ديد همه جانبه اي بود كه باكو طي سال هاي اخير از خود نشان داده است. تجربه نشان داد كه حركات بي نهايت سريع دولت ساهاكاشويلي خطرناك بود و منجر به تلفات عظيمي شد. اما كساني كه فرض بر اين داشتند كه آذربايجان بعد از جنگ روسي-گرجي در ماه اوت مي ترسد و خود را در آغوش كرملين خواهد انداخت اشتباه كردند. چنين چيزي رخ نداد. و اما زماني كه معلوم شد هنگام انتقال پايگاه هاي نظامي آخالكالاك و باتوم محموله عظيمي از سلاح هاي خارج شده از گرجستان را مسكو به ارمنستان تحويل داده است رئيس جمهور علي اف درباره كمك مستقيم خط لوله گاز نابوكو كه در دست طراحي است، افزايش بودجه نظامي اعلام كرد و باز هم گزينه توسل به زور براي احياء تماميت ارضي كشور در شرايط فوق العاده را بعيد ندانست. مذاكرات حل مناقشه قره باغ باز هم به فورمت گروه مينسك بازگشت، بدون نقش استثنايي روسيه. بعيد است كه آذربايجان دست به ماجراجويي بزند و زودتر از موعد اقداماتي را آغاز كند اما او همچنان به افزايش مجدانه سطح برتري اقتصادي و نظامي خود و اعمال فشار بر روي ارمنستان ادامه مي دهد. احتمال كم دارد كه آذربايجان در تيررس روسيه قرار گيرد.

سؤال- نزديكي روسي-تركي تا چه حد مي تواند بطول انجامد؟ و چگونه مي تواند بر روي ارمنستان و آذربايجان تأثيرگذار باشد؟

جواب- گمان نمي كنم روابط روسي-تركي را بايد بر عليه غرب برشمرد. تركيه عضو بانفوذ ناتو است. و نامزد عضويت در اتحاديه اروپا. روابط آنكارا و مسكو بي نهايت مهمند اما به هيچ وجه قابل مقايسه با آنچه تركيه را با آمريكا و اروپا ارتباط مي دهد نيست. هنگام رويدادهاي ماه اوت آنكارا موضع خويشتن دارانه اي اتخاذ كرد. مسؤولين تركيه درك مي كردند كه تعميق درگيري در امتداد خط ناتو-روسيه بار خطرات و تلفات نظامي و اقتصادي را بر روي دوش خودشان قرار مي دهد. آنها تمايل نداشتند به پاس آبخازيه و اوستياي جنوبي جذب درگيري خطرناكي با روسيه شوند خصوصاً كه در تركيه جامعه بانفوذ چركيزي ها بطور قاطعانه اي عليه اقدامات دولت ساهاكاشويلي اعتراض كردند.

اما اغراق آميز است اگر درباره چرخش تركيه به سمت روسيه صحبت كنيم. منافع تاكتيكي مسكو و آنكارا مي توانند بطور موقت به لحاظ جلوگيري از افزايش تنش در قفقاز جنوبي با هم تطبيق داشته باشند خصوصاً در پرتو «غيرراكدسازي» ممكن مناقشه قره باغ. چرا كه اگر رويدادها به همين شكل ادامه مي يافت براي تركيه عدم مداخله در امور مي توانست كار دشواري باشد. در همه حال من تلاش تركيه براي يافتن راه حل مناقشه هاي موجود در قفقاز جنوبي از طريق گفتگو و همكاري با مسكو را مثبت ارزيابي مي كنم. اين امر مي تواند به نفع هم آذربايجان هم ارمنستان باشد.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

اين روزها، وزير امور خارجه پر سر و صداي سعودي، اتهامات بي‌سابقه و توهين‌آميزي عليه ايران را مطرح كرده و البته به روال سابق پاسخ دندان‌شكني هم متاسفانه دريافت نكرده است؛ او پاييز سال گذشته هم حرف‌هاي تندي عليه تهران (در باره وضعيت داخلي لبنان) زد كه رئيس‌جمهوري اعلام كرد به سخنان سعود‌الفيصل اعتنايي ندارد و فرداي آن روز هم براي شركت در حج تمتع به عربستان سفر كرد. محمود احمدي‌نژاد از زمان روي كار آمدن 4 بار به اين كشور سفر كرده (يك بار براي شركت در اجلاس سران كنفرانس اسلامي، يك بار در چارچوب ديداري عادي، يك‌بار براي حضور در اجلاس سران اوپك، يك‌بار هم مراسم حج)، اما در مقابل هيچ كدام از مقامات رده بالاي سعودي به ايران نيامده‌اند و به نظر مي‌رسد دست‌هايي پيدا و پنهان كوشيده‌اند تمايل تهران براي گسترش روابط با رياض را ناديده گرفته و با شتاب‌بخشيدن به رفتارهاي نابخردانه، كام ايرانيان را گسترش رابطه تلخ كنند.

مساله زوار ايراني حج و عمره، ماجرايي آزاردهنده و تكراري است؛ جماعتي از وهابيون آموزش ديده در مدينه (عمدتا در قبرستان بقيع) با حضوري هميشگي مانع از زيارت ‌آرام و بي‌دغدغه شيعيان (ايراني‌ها) مي‌شوند. ايران در برابر اين تعرضات (كه 2 هفته پيش دامن شيعيان سعودي را نيز گرفت و آن‌ها را به اعتراض عليه حكومت سعودي واداشت) موضع مذاكره و مماشات در پيش گرفته و گاهي نيز سخن از قطع اعزام حجاج عمره به ميان آورده است. در تازه‌ترين دور از اين اقدامات، پس از آن‌كه يكي از مراجع تقليد، نماينده ولي فقيه در امور حج و رئيس كميسيون امنيت ملي احتمال تعليق حج عمره را مطرح كردند، سخنگوي دولت روز شنبه گفت كه سازمان‌هاي مربوطه (وزارت امور خارجه و سازمان حج و زيارت) اعلام كرده‌اند كه رفتاري خارج از عرفي مشاهده نكرده‌اند تا چنين مساله‌اي (توقف حج عمره) مطرح باشد. موضع غلامحسين الهام در تضاد آشكار با گزارش‌هاي متعددي است كه در سنوات گذشته درباره رفتار وهابيون منتشر شده است.

ايران از سال‌هاي آغازين انقلاب (و پيش از آن در اظهارات روشنفكران مسلمان) به طور غير رسمي خواستار بين‌المللي شدن اداره حرمين شريفين مدينه و مكه بوده است؛ پيشنهادي كه به تازگي نيز از سوي آيت‌الله ناصر مكارم شيرازي مطرح شد تا سازمان كنفرانس اسلامي متولي اين اماكن مقدس شود. عبور از وضعيت كنوني بدون مهار تندروي‌ها در داخل عربستان مقدور نيست و از آن‌جا كه مقامات ارشد اين كشور با ارسال پيام‌هايي اعلام كرده‌اند كه چندان كنترلي بر افراطيون ندارد، به نظر مي‌رسد دستگاه ديپلماسي بايد با گشايش جبهه تازه‌اي موضوع بين‌المللي شدن اداره مكه و مدينه را مطرح كند تا حداقل از اين طريق مشكل پيش روي حجاج ايراني (و شيعيان غير ايراني) تا حدي برطرف شود

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

محسن رضايي
درگيري بين آمريكا و ايران پس از اشغال عراق يك امر جدي بود و با وجود انكه حوادثي هم بوجود آمد از جمله برخورد بين قايق هاي نظامي ايران و انگليس درشمال خليج فارس و ادعاي تهديد ناو جنگي آمريكا در تنگه هرمز توسط قايق هاي تندرو ولي اين درگيري بوقوع نپيوست. اخبارمنتشرشده نشان مي دهد كه آمريكا چند بار آماده حمله به ايران شده بود. ادامه فعاليتهاي هسته اي و اظهارات مقامات ايران عليه اسراييل بهانه آنها بود، ولي دليل اصلي آمريكا به نقشه جديد نئو محافظه كاران آمريكا برمي گشت كه قصد ايجاد يك منطقه جديد سياسي زير سلطه خود را در شمال اقيانوس هند و در جنوب روسيه و درغرب چين راداشتند كه حمله به ايران و تغيير رژيم ايران درمركز اين نقشه قرار داشت. درحقيقت آنها در صدد اشغال كمربند طلايي منطقه بودند، اين كمربند شامل كشورهاي افغانستان ،ايران ،عراق وسوريه مي شد، از طرفي مديترانه را به مرزهاي چين متصل مي كرد و از سوي ديگر اقيانوس هند را هم به روسيه وصل مي نمود. درنقشه آنها اين روابط ژئوپليتيك بخوبي ديده مي شد. آمريكا با اتكا به قدرت دريايي خود چهارراه بين المللي كه مركز انرژي جهان هم مي شد را تصرف نموده، و از همين نقطه حاكميتش را بر جهان تثبيت مي كرد. طراحان نقشه سياسي منطقه در آمريكا مي خواستند با تسلط براين منطقه هم موقعيت ژئوپليتيك و هم موقعيت انرژي جديدي براي حاكميت خود برجهان تا صد سال اينده را بدست آورند. آمريكا در طرح و نقشه جهانگشايي خود تنها توانست دو حلقه از كمربند طلايي يعني افغانستان وعراق را بگيرد ولي در مناقشه پرونده اي با سوريه و حمله به لبنان باشكست مواجه شد، ولي شاهكار شكست آمريكا به دست ايران صورت گرفت، و آن هم اين بود كه ايران يك قدرت بازدارنده اي را بوجود آورد كه حمله آمريكا به ايران را خنثي كرد. دلايلي كه باعث شد حمله قطعي امريكا به ايران خنثي شود به شرح زير است :
1- افشا گري بين المللي عليه حمله آمريكا به ايران كه تحليل گران ايران هم در اين رابطه موثر بودند موجب لو رفتن عمليات آمريكا و حساس شدن جهانيان شد.
2- جدي گرفتن حمله از سوي رهبري و آمادگي فوق العاده نيروهاي مسلح ايران براي رويارويي احتمالي با حمله آمريكا به ايران. 3- تهديد جدي رهبري ايران كه درصورت حمله آمريكا ، ايران تلافي سنگيني خواهد كرد.
4- مانورسلاح هاي جديد ايران به خصوص نوع جديدي از موشكهاي دريايي كه اسيب پذيري ناو هاي امريكا را نشان داد و تا آنموقع امريكا اطلاعاتي از انها را نداشت.
5- جلوگيري از قطع مذاكرات با اروپايي ها درباره مسائل مربوط به انرژي هسته اي و ارائه پيشنهادهاي جديد به سولانا دربسته پيشنهادي يازده بندي اقاي لاريجاني (دبير وقت شوراي عالي امنيت ملي كشور) كه حتي مورد توافق سولانا نيز قرار گرفت.
6- شكست امريكا در حمله به لبنان كه مقدمه اي براي حمله به ايران محسوب مي شد.
درحقيقت اقدامات بازدارنده نظامي و سياسي، همراه با افشاگري بموقع و در نتيجه آن فشار افكار عمومي مردم جهان مانع حمله آمريكا به ايران شد. اگر نيروهاي مسلح ايران در آمادگي بسر نمي بردند و يا افشاگري صورت نمي گرفت، و يا آمريكا درحمله به لبنان موفق مي شد، جنگ بين ايران و آمريكا قطعي بود. حال كه اين جنگ اتفاق نيفتاده است و بهتر است گفته شود كه از وقوع آن باتلاشهاي فراوان و باعزت و ايستادگي جلوگيري شد، كمتر كسي قدر زحمات سربازان مظلوم وطن را مي داند. از يكي ازفرماندهان درموقع تهديدها پرسيدم چه خبر، او گفت درعمرمان اينهمه مانور و آمادگي نداشتيم. بهتر است با اثبات ادعاهاي غيرعلمي خود شاهكار بازدارندگي ايران را كوچك نكنيم. اينكه يك عده اي درحاشيه مي گفتند كه مردم بخوابند ما بيداريم ممكن بود كه از بعد رواني در ارامش جامعه موثر باشد، ولي اگر ايران براساس آن اعتقاد عمل مي كرد به طور قطع آمريكا به آرزوي خود رسيده بود.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

پس از آنكه هشتم ماه آگوست 2008 روسيه بدون هرگونه نگراني از واكنش‌هاي احتمالي حاميان غربي گرجستان نيروهاي خود را به بهانه حمايت از نيروهاي تحت پوشش سازمان ملل در اوستياي جنوبي تا نزديكي‌هاي تفليس به پيش برد بسياري از ناظران نگران اين موضوع بودند كه روسيه و آمريكا مجدداً در فضايي از تقابل و رويارويي قرار بگيرند. واكنش‌هاي اوليه در غرب به اين اقدام روسيه همان گونه كه انتظار مي‌رفت پر سر و صدا اما كم محتوا بود. هيچ كس در غرب علاقه‌اي نداشت كه به خاطر آنچه كه در گرجستان گذشته بود مجدداً بخشي از انرژي و توان عملياتي غرب صرف رويارويي بي‌حاصل با روسيه شود. به همين دليل، وعده خانم رايس، وزير امور خارجه وقت آمريكا، در مورد مجازات روسيه به سرعت به فراموشي سپرده شد. با آمدن اوباما به نظر مي‌رسد كه شرايط تا حدود زيادي در حال تغيير است. اما پرسش مهم اين است كه محدوده اين تغيير تا كجاست؟ آيا گسترش همكاري‌هاي احتمالي ميان آمريكا و روسيه مي‌تواند بر نوع روابط ايران و روسيه تأثيرات قابل توجهي به جا بگذارد؟

هم روس‌ها و هم آمريكايي‌ها دلايل خاص خود را براي اين تغيير نگرش دارند. پس از تجربه ناموفق بوش در دست زدن به ماجراجويي‌هاي بي‌ثمر در سياست خارجي آمريكا، به نظر مي‌رسد كه اوباما قصد دارد انرژي و توان سياست خارجي اين كشور را در برخي موضوعات مهم‌تر صرف كند. به همين دليل، با توجه به تمركز سياست خارجي اوباما بر ريشه‌كني موضوع تروريسم در افغانستان و پاكستان، دستگاه سياست خارجي آمريكا چاره‌اي جز تعامل با برخي كشورهاي مؤثر در اين فرايند، كه مهم‌ترين آنها روسيه و ايران هستند، ندارد. روسيه هم از جهت سلبي و هم از جهت ايجابي براي سياست جديد آمريكا در افغانستان حائز اهميت است. توانمندي‌ها و ظرفيت‌هاي روسيه هم مي‌تواند موانع مهمي را براي اقدامات آمريكا در افغانستان ايجاد كند و هم كمك قابل توجهي براي پيشبرد اهداف آمريكا در منطقه باشد. بنابراين چنانچه دولت جديد آمريكا بخواهد دستاورد قابل قبولي در افغانستان داشته باشد، بايد بتواند فضاي تنش‌آلود موجود با روسيه را تا حد امكان تغيير دهد.

علاوه بر اين، مسئله ايران نيز مسئله ديگري است كه دولت جديد امريكا اميدوار است در سايه برقراري روابط نزديك با روسيه به حل و فصل آن بپردازد. با تلاش براي بهبود روابط با روسيه، آمريكايي‌ها اميدوار هستند حداقل در دو زمينه بر نوع رابطه روسيه و ايران تأثير بگذارند: اول در زمينه موضوع هسته‌اي ايران و دوم در زمينه همكاري‌هاي نظامي ايران و روسيه. در زمينه هسته‌اي آمريكا از يك سو به دنبال كاهش همكاري‌هاي فني ايران و روسيه است و از سوي ديگر خواهان آن است كه روس‌ها همكاري بيشتري براي اعمال تحريم‌هاي جديدتر عليه ايران داشته باشند. اما در زمينه همكاري‌هاي نظامي ايران و روسيه، آمريكا خواهان متوقف شدن هرگونه ارسال سلاح و تجهيزات نظامي به ايران و احياناً احياي مجدد قرارداد گور- چرنومردين است.

طرح موضوع احتمال معلق ساختن طرح سپر دفاع موشكي از سوي اوباما و به دنبال آن اظهارات جوزف بايدن در اجلاس امنيتي مونيخ در خصوص ضرورت آغاز مجدد روابط روسيه و آمريكا،[1] در حقيقت از اين نيازهاي آمريكا نشأت مي‌گيرد. با اين ‌حال، امريكا در مسير دستيابي به اين اهداف با چند مشكل و مانع اساسي مواجه است:

اول اينكه امريكا نمي‌تواند از طرح‌هاي جاه‌طلبانه خود به ويژه موضوع گسترش ناتو به شرق به طور كامل چشم‌پوشي كند و اين مسئله همچنان در آينده به عنوان يك مانع جدي در روابط روسيه و امريكا باقي خواهد ماند. همان گونه كه كنت والتز نيز تأكيد كرده، توسعه ناتو از منطقي برخوردار است كه چندان از طريق روندهاي همكاري‌جويانه قابل مهار نيست. صنايع تسليحاتي امريكا كه در صدد تصاحب سهمي از بازار اعضاي جديد ناتو هستند، شديداً در لابي‌هاي خود به نفع اين توسعه فعاليت دارند.[2] روس‌ها هم به خوبي مي‌دانند كه غزل دوستي خواندن امريكايي‌ها ممكن است چندان دوام زيادي نداشته باشد. تمايل به ارتقاي دائمي برتري استراتژيك امريكا موضوعي نيست كه با تغيير نام‌ها در كاخ سفيد كاملاً به فراموشي سپرده شود. به همين دليل بعيد است روس‌ها به سرعت دل به اين تغييرات ببازند.

دوم اينكه بهايي كه امريكايي‌ها مي‌خواهند براي جلب همكاري روسيه در افغانستان و ايران بپردازند آنقدر قابل توجه نيست كه روسيه را متقاعد به واگذاري تمامي كارت‌هاي بازي خود- كه تعداد آنها زياد هم نيست- بكند. در حال حاضر روس‌ها با اعمال نفوذ در خصوص بسته شدن پايگاه هوايي مناس قرقيزستان بهاي همكاري خود در افغانستان را افزايش داده‌اند و به نظر مي‌رسد كه روس‌ها هم مي‌خواهند در اين آشفته بازار سود بيشتري را براي خود كسب كنند و نه آنكه تمامي دارايي‌هاي خود را به حراج بگذارند.

سوم اينكه روس‌ها به خوبي مي‌دانند كه چنانچه بخواهند بر سر موضوع ايران معامله‌اي با امريكا داشته باشند، اين معامله نه تنها موجب تغييري در رفتار ايران نخواهد شد بلكه ايران را به سمت اتكاي بيشتر به توانمندي‌ها و منابع داخلي- و در نتيجه كاهش زمينه‌هاي بازيگري احتمالي روسيه- سوق خواهد داد. در خصوص نيروگاه هسته‌اي بوشهر، با توجه به پايان مرحله احداث و آغاز مرحله راه‌اندازي، چنانچه روسيه بخواهد همچنان بازي دوگانه خود را ادامه دهد و راه‌اندازي اين نيروگاه را به تعويق بيندازد، براي متخصصين ايراني راه‌اندازي اين نيروگاه امر غيرممكني نيست، هرچند كه ممكن است اين دوره سيزده ساله چند سال بيشتر به طول بينجامد.

در زمينه تجهيزات پيشرفته نظامي نيز واقعيت اين است كه حتي در صورتي‌كه از امروز روس‌ها تصميم به قطع همكاري‌هاي خود با ايران بگيرند، با توجه به پيشرفت‌هاي فني ايران و همين طور سطح تجهيزاتي كه روس‌ها در جريان اين همكاري‌ها در اختيار ايران قرار داده‌اند، مطمئناً ايران صدمه‌اي استراتژيك را متحمل نخواهد شد. تجربه ماهواره و ماهواره‌بر سفير اميد نشان داد كه ايران از اين توانمندي برخوردار است كه در صورت اضطرار نيازهاي تكنولوژيك خود را برطرف سازد.

علاوه بر اين، در صورتي كه روسها در معامله با امريكا به تخريب روابط دوستانه موجود با ايران بپردازند، اين امر چيزي جز از بين رفتن همدلي‌ها و همسويي‌هاي كنوني ميان ايران و روسيه در زمينه‌هاي مختلف از جمله مسائل درياي خزر، آسياي مركزي و قفقاز براي روسها به همراه نخواهد داشت.

پانوشت

[1] http://www.securityconference.de/konferenzen/2009/

[2]- Kennth Waltz, Structural Realism after the Cold War, International Security, Vol. 25, No. 1 (Summer 2000).

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،