راز رابطه ایران و عربستان
این روزها، وزیر امور خارجه پر سر و صدای سعودی، اتهامات بیسابقه و توهینآمیزی علیه ایران را مطرح کرده و البته به روال سابق پاسخ دندانشکنی هم متاسفانه دریافت نکرده است؛ او پاییز سال گذشته هم حرفهای تندی علیه تهران (در باره وضعیت داخلی لبنان) زد که رئیسجمهوری اعلام کرد به سخنان سعودالفیصل اعتنایی ندارد و فردای آن روز هم برای شرکت در حج تمتع به عربستان سفر کرد. محمود احمدینژاد از زمان روی کار آمدن 4 بار به این کشور سفر کرده (یک بار برای شرکت در اجلاس سران کنفرانس اسلامی، یک بار در چارچوب دیداری عادی، یکبار برای حضور در اجلاس سران اوپک، یکبار هم مراسم حج)، اما در مقابل هیچ کدام از مقامات رده بالای سعودی به ایران نیامدهاند و به نظر میرسد دستهایی پیدا و پنهان کوشیدهاند تمایل تهران برای گسترش روابط با ریاض را نادیده گرفته و با شتاببخشیدن به رفتارهای نابخردانه، کام ایرانیان را گسترش رابطه تلخ کنند.
مساله زوار ایرانی حج و عمره، ماجرایی آزاردهنده و تکراری است؛ جماعتی از وهابیون آموزش دیده در مدینه (عمدتا در قبرستان بقیع) با حضوری همیشگی مانع از زیارت آرام و بیدغدغه شیعیان (ایرانیها) میشوند. ایران در برابر این تعرضات (که 2 هفته پیش دامن شیعیان سعودی را نیز گرفت و آنها را به اعتراض علیه حکومت سعودی واداشت) موضع مذاکره و مماشات در پیش گرفته و گاهی نیز سخن از قطع اعزام حجاج عمره به میان آورده است. در تازهترین دور از این اقدامات، پس از آنکه یکی از مراجع تقلید، نماینده ولی فقیه در امور حج و رئیس کمیسیون امنیت ملی احتمال تعلیق حج عمره را مطرح کردند، سخنگوی دولت روز شنبه گفت که سازمانهای مربوطه (وزارت امور خارجه و سازمان حج و زیارت) اعلام کردهاند که رفتاری خارج از عرفی مشاهده نکردهاند تا چنین مسالهای (توقف حج عمره) مطرح باشد. موضع غلامحسین الهام در تضاد آشکار با گزارشهای متعددی است که در سنوات گذشته درباره رفتار وهابیون منتشر شده است.
ایران از سالهای آغازین انقلاب (و پیش از آن در اظهارات روشنفکران مسلمان) به طور غیر رسمی خواستار بینالمللی شدن اداره حرمین شریفین مدینه و مکه بوده است؛ پیشنهادی که به تازگی نیز از سوی آیتالله ناصر مکارم شیرازی مطرح شد تا سازمان کنفرانس اسلامی متولی این اماکن مقدس شود. عبور از وضعیت کنونی بدون مهار تندرویها در داخل عربستان مقدور نیست و از آنجا که مقامات ارشد این کشور با ارسال پیامهایی اعلام کردهاند که چندان کنترلی بر افراطیون ندارد، به نظر میرسد دستگاه دیپلماسی باید با گشایش جبهه تازهای موضوع بینالمللی شدن اداره مکه و مدینه را مطرح کند تا حداقل از این طریق مشکل پیش روی حجاج ایرانی (و شیعیان غیر ایرانی) تا حدی برطرف شود