تب هستهاي در خاورميانه
اكنون به گفته وزير امور خارجه ايران نخستين نيروگاه هستهاي اين كشور در اواسط سال ۲۰۰۹ به بهرهبرداري خواهد رسيد. در همين حال مقامهاي ايراني ميگويند، نيروگاه ۹۱۵ مگاواتي كه توسط روسها در بندر بوشهر ساخته شده است، صرفاً براي توليد برق در چهارمين كشور بزرگ توليد كننده نفت جهان مورد استفاده قرار ميگيرد. اين در حالي است كه كشورهاي غربي ايران را به تلاش براي توليد سلاحهاي هستهاي متهم ميكنند.
در حالي كه زمان راهاندازي نخستين نيروگاه هستهاي در ايران همچنان در هالهاي از ابهام قرار دارد، كشورهاي ديگر منطقه خاورميانه از مدتها پيش به فكر استفاده از انرژي هستهاي افتاده و در اين ميان حتي از حمايت كشورهاي غربي نيز برخوردار هستند.
آنچه در پي ميآيد نگاهي است گذرا به برنامههاي هستهاي برخي از كشورهاي خاورميانه از الجزاير گرفته تا كشورهاي حاشيه جنوبي خليج فارس:
الجزاير
اين كشور در نظر دارد نخستين نيروگاه هستهاي خود را تا سال ۲۰۲۰ ميلادي احداث كند. شكيب خليل وزير انرژي الجزاير در ماه فوريه سال جاري با اعلام اين خبر افزوده بود، پس از تكميل نخستين نيروگاه اين كشور هر پنج سال يك نيروگاه جديد خواهد ساخت.
به گفته وزير انرژي الجزاير اين كشور كه از اعضاي اوپك هم به شمار ميآيد، با كشورهاي آرژانتين، چين، فرانسه و آمريكا قرارداد همكاري در زمينه انرژي هستهاي امضا كرده است و در حال مذاكره با روسيه و آفريقاي جنوبي نيز هست.
الجزاير كه داراي ذخاير نفت و گاز سرشاري است قصد دارد با استفاده از ساير منابع انرژي بتواند ميزان صادرات نفت و گاز خود را افزايش دهد. الجزاير داراي ذخاير فراوان اورانيوم است و نيز دو رآكتور تحقيقاتي دارد. اما اين كشور تأسيسات غنيسازي اورانيوم در اختيار ندارد. حدود يك سال پيش الجزاير و چين توافقنامهاي در زمينه همكاريهاي هستهاي صلحآميز امضا كردند.
اردن
بر اساس اعلام منابع رسمي در اردن اين كشور در سال ۲۰۰۸ با شركت فرانسوي آروا در زمينه احداث يك نيروگاه هستهاي مذاكره كرده است.
به گفته مقامهاي رسمي اردن اين شركت فرانسوي تنها يكي از چندين شركت بينالمللي بوده است كه اردنيها با آنها براي احداث نيروگاه هستهاي با هدف تأمين نياز روزافزون به برق مذاكره كردهاند.
اردن همچنين با كشورهاي فرانسه، چين و كانادا توافقنامههايي در زمينه همكاريهاي هستهاي صلحآميز امضا كردهاست.
امارات
دولت جرج بوش رييس جمهور پيشين آمريكا در ماه ژانويه سال جاري قراردادي را در زمينه همكاريهاي هستهاي با امارات امضا كرد. اين درحالي بود كه نمايندگان كنگره آمريكا بر اين باور بودند كه امارات براي مقابله با برنامههاي هستهاي ايران اقدام كافي صورت نداده است.
يك نيروگاه هسته اي در روسيه
قطر
يك مقام قطري در نوامبر سال ۲۰۰۸ اعلام كرد، به دليل كاهش شديد بهاي نفت و گاز در بازارهاي جهاني از تمايل اوليه قطر براي احداث نيروگاه هستهاي كاسته شده است.
با اين حال بر اساس مطالعات اوليه چنانچه قطر تصميم به احداث نيروگاه هستهاي ميگرفت، اين نيروگاه تا پيش از سال ۲۰۱۸ آماده بهرهبرداري نميشد.
در اوايل سال ۲۰۰۸ غول فرانسوي ايدياف تفاهمنامهاي را با قطر در زمينه همكاري براي احداث نيروگاههاي هستهاي امضا كرده بود.
كويت
مقامهاي كويتي در فوريه سال جاري اعلام كردند، اين كشور هم اكنون سرگرم بررسي موضوع احداث نيروگاه هستهاي با هدف تامين برق و نيز توسعه تاسيسات آب شيرينكني خود است.
روزنامه كويني الوطن در همين زمينه به نقل از شيخ صباح الاحمد الصباح امير كويت نوشت، يك شركت فرانسوي مأمور انجام مطالعات لازم در اين زمينه شده است.
به گفته امير كويت انرژي هستهاي ميتواند جايگزيني براي نفت باشد كه در حال حاضر براي توليد الكتريسيته و نيز در تاسيسات نمكزدايي از آب دريا در اين كشور مورد استفاده قرار ميگيرد. از اين طريق ميتوان مقدار بيشتري نفت صادر كرد.
ليبي
روسيه و ليبي در نوامبر سال ۲۰۰۸ اعلام كردند، اين دو كشور در زمينه ساخت يك رآكتور تحقيقاتي در ليبي و تامين سوخت مورد نياز توسط روسيه مذاكره كردهاند.
بر اساس اعلام منابع رسمي در ديدار معمر قذافي رهبر ليبي و ولاديمير پوتين نخست وزير روسيه موضوع همكاري دو كشور در زمينه احداث نيروگاه هستهاي نيز مورد بررسي قرار گرفته است.
بر اين اساس روسيه به ليبي در زمينه طراحي، توسعه و راهاندازي رآكتورهاي تحقيقاتي غير نظامي و تأمين سوخت مورد نياز كمك خواهد كرد.
مصر
مصر در اكتبر سال ۲۰۰۷ اعلام كرد، اين كشور قصد دارد به منظور تامين نياز روزافزون خود به انرژي چندين نيروگاه هستهاي احداث نمايد.
در دسامبر سال ۲۰۰۸ مصر يك شركت معتبر آمريكايي را به عنوان پيمانكار براي طراحي نخستين نيروگاه هستهاي اين كشور انتخاب كرد. شركت آمريكايي بچتل اعلام كرد، در ازاي دريافت ۱۸۰ ميليون دلار اين پروژه را ظرف ۱۰ سال تكميل خواهد كرد.
در چارچوب مطالعات مكانيابي براي احداث نخستين نيروگاه هستهاي مصر شركت بچتل قصد دارد پنج نقطه را در اين كشور مورد بررسي قرار دهد كه نخستين منطقه در سواحل درياي مديترانه و در غرب شهر اسكندريه قرار دارد.