اخبار | تکنولوژی | آموزش | طراحی سایت و سئو

4- استراتیژی جدید امریکا، در امر مبارزه با تروریزم، علاوه بر بخش نظامی، به پهلوی سیاسی و اقتصادی این مسأله نیز پرداخته است؛ اشتغال زایی برای جمعیت انبوه بیکاران و ایجاد مدیریت های تفاهم و گفتگو با طالبان میانه رو در ولایات، از همین زاویه است. در این باب، تعهد امریکا در امر سرمایه گذاری دردوکشور افغانستان وپاکستان ازاهمیت برخوردار است

5- استراتیژی جدید امریکا، موضوع همکاری و هماهنگی میان کشورهای منطقه را ملحوظ داشته است. روشن است، که در سال های پسین، ایالات متحده‌ی امریکا کوشید، تا به تنهایی در برابر این معضل مقابله نماید؛ در حالی که حل بحران افغانستان به اجماع جهانی –به خصوص همگرایی منطقه‌ای- نیازمند می باشد

6- استراتیژی جدید امریکا، مشروعیت حکومت کنونی افغانستان را به دلیل فساد گسترده و ناتوانی در فراهم سازی خدمات اساسی برای مردم، زیر سوال قرار داده است، همچنین در استراتیژی جدید، به ضیاع مساعدت های بین المللی در بخش معاش مشاوران خارجی نیز اشاره شده است. این مسأله، واقع بینی امریکا را در مورد افغانستان بازگو می دارد.رئیس دوره‌ای شورای متحد ملی از کمبودهای استراتیژی جدید امریکا چنین یادآوری کرد:

1- استراتیژی جدید امریکا به قانون اساسی کنونی افغانستان استناد می ورزد و حتا تفاهم و مذاکره با طالبان را در چارچوب قانون اساسی، مطالبه می نماید. به باور شورای متحد ملی، قانون اساسی افغانستان از نظر اکثریت جناح ها، ایجاب بازبینی و اصلاح را می نماید.

2- استراتیژی جدید امریکا از ضرورت تغییر نظام سیاسی- اداری افغانستان به صراحت یاد نکرده، در حالی که یکی از عوامل اساسی ناامنی و فساد اداری در کشور، نظام متمرکز می باشد.

3- از مسایل عمده در امر مبارزه با تروریزم و تامین امنیت و ثبات که می باید به آن پرداخته شود، حل معضله‌ی مرزی میان دو کشور افغانستان و پاکستان است؛ ولی در استراتیژی جدید به طور شفاف از آن ذکری به عمل نیامده است.4- بخش عمده‌ای از اعتراضات کنونی در مورد حضور نیروهای خارجی در افغانستان به قانونمند نبودن این حضور، تعلق می پذیرد؛ با وجود آن، در این مورد در استراتیژی جدید، پرداخته نشده است.در پیوند با رأی اخیر دادگاه عالی عبدالحفیظ منصور دیدگاه شورای متحد ملی را چنین بیان داشت:مطابق حکم ماده‌ی 61 قانون اساسی،‌ اول جوزای سال روان پایان کار رئیس جمهور کرزی و –بالتبع- پایان کار معاونین اوست. در این صورت مبرهن است که از تاریخ مذکور تا تحویل دهی قدرت توسط رئیس جمهور بعدی، خلاق قدرت پیش می آید.در این امر که برای برطرف کردن این بحران نمی توان از نص صریح قانون اساسی استمداد جست، اتفاق نظر وجود دارد؛ قانون اساسی چنین حالتی را پیش بینی نکرده است. رئیس جمهور –خود- نیز در یکی از سخن رانی هایش به این نکته اذعان نمود.با اینحال ستره محکمه‌ی افغانستان، به یک تأویل توسل جسته، طوری که از پاراگراف دوم ماده‌ی شصت و یکم استنباط می کند که کار رئیس جمهور و معاونین اش الی تحویل دهی قدرت به رئیس جمهور و معاونین بعدی ادامه می یابد. یعنی چون «انتخابات قبل از پایان یافتن قانونی دوره‌ی کار رئیس جمهور، پایان نیافته است» بنابر این تحویل دهی قدرت توسط آنان نیز به تعویق بیفتد.اما این تأویل، از نوع قیاس مع الفارق بوده و تخطی مکرر از قانون اساسی به حساب می آید. زیرا فتوای ستره محکمه براین قاعده استوار است که چون پاراگراف دوم ماده‌ی شصت و یکم نقض شده، پاراگراف های بعدی آن –که مرتبط و متمم آن اند- نیز باید نقض شوند. ستره محکمه در حقیقت یک ماده‌ی نقض شده استناد جسته است، و به تعبیر دیگر از یک ماده مرده خواسته است تا فتوای زنده صادر نماید.ستره محکمه ازقاعده‌ی «بقا ماکان علی ماکان» که کاربرد آن «حکم برجاری بودن امری تا ظاهر شدن حالت خلاف آن است» استنباط عکس می کند. در حالی که در اینجا خلاف –که همانا حکم پاراگراف دوم، یعنی کناررفتن رئیس جمهور می باشد- ظاهر بوده، پس حالت مذکور نمی تواند استمراریابد.شورای متحد ملی با تأکید بر این حقیقت که ماده‌ی 61 قانون اساسی شفاف، بی ابهام و بی نیازازتأویل است،اعلان می دارد که ادامه‌ی کار رئیس جمهور بعد از اول جوزای سال روان، با هیچ توجیهی قابل پذیرش نیست؛ وعلی رغم اطمینان هایی که بعضی از مقامات کشورهای ذی نفوذ داده اند، شفاف دایر شدن انتخابات زیر نظر شخصی که خودش نیز نامزد احراز مقام ریاست جمهوری است، امر دشواری به نظر می‌رسد. وپیشینه‌ی کاری آقای‌کرزی به نگرانی‌مان افزوده است.شورای متحد ملی یک بار دیگر تاکید می نماید که در مورد بحران پیش آمده، دولت واحزاب سیاسی افغانستان، و جامعه‌ی جهانی می توانند به یکی از گزینه های ذیل تمسک جویند

1- تاسیس حکومت موقت به رهبری رئیس مشرانو جرگه (با جزئیاتی که در طرح شورای متحد ملی آمده است)

2- برگزاری لویه جرگه (با انتصاب اعضای کمبود آن) غرض بازبینی دقیق و همه جانبه‌ی قانون اساسی

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

تحقق یک رویا

روزنامه "برلینر تسایتونگ" در تفسیری پیرامون سخنان پرزیدنت اوباما نوشت، جهانی عاری از تسلیحات هسته‌ای رویایی است که می‌تواند به حقیقت منجر شود. برلینر تسایتونگ نوشت، تاکنون در سخنان اوباما پیرامون سیاست خارجی و امنیتی تنها صحبت از کاهش سلاح‌های هسته‌ای در میان بود. اما آنچه که رییس‌جمهور آمریکا در استراسبورگ بیان داشت، گامی فراتر از مواضع گذشته وی است. خلع سلاح اتمی باید هدف و غایتی داشته باشد. این هدف تنها می‌تواند‌بیانگر امحای سلاح‌های هسته‌ای در سراسر جهان باشد.

این روزنامه در ادامه می‌نویسد: گرچه سخنان اوباما تنها اعلام یک هدف است، اما بی‌تاثیر نخواهد بود و نباید بی‌نتیجه بماند. از این طریق فشار بر روسیه افزایش خواهد یافت. در کنفرانس‌های خلع سلاح نباید تنها به مذاکره پرداخت، بلکه باید اقداماتی عملی صورت گیرند. شاید رژیم مذهبی ایران نیز بیش از گذشته در این‌باره بیاندیشد که آیا ساخت بمب اتمی اصولاً خواستی باارزش است؟ اساساً به چه خاطر باید بمب اتمی ساخت؟این پرسش درباره اسراییل وزردخانه اتمی آن نیزصادق است.مارتین لوترکینگ،رهبرحقوق مدنی در آمریکا ،رویایی درسرداشت که چهل سال بعدبا انتخاب اوباما به عنوان رییس جمهورآمریکا بدل به واقعیت شد.هم‌اکنون نیز پرزیدنت اوباما رویایی را در سر دارد که شاید تحقق آن نیاز به چهل سال گذشت زمان نداشته باشد.

هزینه گزاف تسلیحات اتمی

روزنامه "وستفالن بلات" درباره پیشنهاد نابودی سلاح‌های هسته‌ای از سوی بارک اوباما می‌نویسد: سه چهارم مردم آلمان آرزو می‌کنند که سیاستمداری مانند اوباما داشته باشند. چهار پنجم آلمانی‌ها، اطمینان دارند که اوباما قادر به مهار بحران اقتصادی است. این آمار برای هر سیاستمداری در جهان بسیار خشنودکننده است. پیشنهاد اوباما درباره جهانی عاری ازسلاح‌های اتمی صمیمانه ازسوی مردم پذیرفته می‌شود.وستفالن بلات می‌نویسد: روسیه به هر حال از برنامه خلع سلاح استقبال خواهد کرد. جنگ سرد به پایان رسیده است. هزینه نگهداری از زرادخانه‌های اتمی بالغ بر میلیاردها دلار است. برای انگلستان و فرانسه نیز غیر از این نیست.اما تکلیف چین، هند، پاکستان و اسراییل در این میان چیست؟ قضیه ایران و کره‌شمالی به کجا خواهد کشید؟چرااوباما خواهان طرح پیشنهاد خود دراجلاس مشترک اتحادیه اروپا و آمریکا است، ونه درنشست سران ناتو؟

زردخانه‌های اتمی در جهان

پیشنهاد بارک اوباما مبنی بر برچیدن سلاح‌های هسته‌ای در جهان حداقل شامل هشت کشور جهان می‌شود. به این جمع می‌توان کره‌شمالی را نیز افزود. کشورهای دیگری نیز در تلاش برای ساخت بمب اتمی هستند.

بنا به گزارش "بنیاد علم و سیاست" گرچه در منطقه خاورمیانه برخی از کشورها درصد دستیابی به تسلیحات هسته‌ای‌اند، اما تعداد کلاهک‌های هسته‌ای در مجموع روبه کاهش است.بنا به گفته ساشا لانگه، کارشناس این بنیاد، قدرت‌های بزرگ اتمی جهان کماکان آمریکا و روسیه هستند. بطور تخمینی آمریکا دارای ۵ هزار کلاهک اتمی است که از میزان آن بتدریج کاسته می‌شود. این کاهش به خاطر صرفه‌جویی مالی است. به نظر کارشناسان، کاهش زردخانه اتمی آمریکا به یک هزار کلاهک اتمی به معنای بازگشت ۱۴ میلیارد دلار، سالانه به خزانه مالی آمریکا خواهد بود. روسیه نیز حدوداً دارای ۵ هزار کلاهک اتمی است. دولت روسیه هم‌اکنون در صدد ساخت موشکی است که قادر به حمل یک کلاهک هسته‌ای باشد. تاکنون موشک‌های روسی قادر به حمل ۱۰ کلاهک اتمی بوده‌اند. با این روش جدید، روسیه می‌تواند با سرعت بیشتری راکت‌های خود را مجهز به کلاهک اتمی سازد. انگلستان و فرانسه در حدود ۵۰۰ کلاهک اتمی در اختیار دارند. چین نیز در حال حاضر صاحب ۲۰۰ کلاهک اتمی است. بنا به تخمین متخصصان، چین در حال توسعه زردخانه اتمی خود است. هم‌اکنون در آلمان نیز تسلیحات اتمی مستقر‌اند. این بمب‌های اتمی متعلق به نیروهای آمریکا هستند. پرتاب این بمب‌ها از طریق موشک ممکن نیست و تنها هواپیماهای توراندو قادر به حمل این بمب‌ها هستند. هند، پاکستان و اسراییل نیز دارای تسلیحات اتمی ‌اند. کره‌شمالی و ایران نیز در مظان اتهام قرار دارند که برنامه‌هایی برای ساخت بمب اتمی در اختیار دارند.

جلوگیری از دستیابی ایران به بمب اتمی

اوباما پیش از سخنرانی در جمع جوانان، در یک کنفرانس مطبوعاتی به همراه سارکوزی، رییس جمهور فرانسه، شرکت جست. رییس جمهور آمریکا در کنفرانس مطبوعاتی گفت:« ایالت متحده آمریکا، اروپا و روسیه باید مانع از دستیابی ایران به بمب اتمی شوند.» بنا به گزارش خبرگزاری آلمان، اوباما بار دیگر در سخنانی ملایم و تفاهم‌آمیز درباره ایران بیان داشت: «ما باید به مکانیزم‌هایی دست یابیم که استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای را برای ایران ممکن سازد.» اوباما افزود: «اما ما نیازمند خط ومرز روشنی هستیم. شروع یک مسابقه تسلیحاتی جدید در خاورمیانه مجاز نیست.» سارکوزی در این ملاقات دوجانبه، از استراتژی جدید آمریکا در افغانستان بطور کامل پشتیبانی کرد. اما رییس جمهور فرانسه افزایش نیروهای فرانسوی را در حال حاضر منتفی دانست و گفت: «فرانسه حاضر است که در تشکیل و سازماندهی نیروهای انتظامی افغانستان و همچنین بازسازی اقتصاد این کشور بر تلاش‌های خود بی‌افزاید.»

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

در اثر این جنگ بغداد که از لحاظ فرقه‌ای متنوع بود، اکنون به یک شهر کاملا شیعی تبدیل شده است. تعداد اهل سنت در بغداد فقط به 10% تا 15% می‌رسد. از لحاظ اهل سنت، جنگ دیک چنی باعث تسلط شیعیان و ایرانی‌ها بر پایتخت عراق شده است. پایتختی که همواره نماد کشورهای عربی و مبارزه با استعمار بوده است. در انتخابات عراق، احزاب متعصب و همدست با ایران به قدرت رسیدند. «مجلس اعلای اسلامی» در عراق که حزب اساسی در پارلمان عراق شده است، توسط عراقی‌هایی اداره می‌شود که در زمان صدام به ایران فرار کردند. این مجلس به دستور امام خمینی در سال 1982 در تهران تاسیس شده است. حزب الدعوه اسلامی، قدیمی‌ترین حزب شیعی است که برای برپایی حکومت اسلامی تلاش می‌کند، این حزب در دهه هشتاد به حزب‌الله در بیروت کمک کرد تا فعال شود و نخست‌وزیر فعلی عراق از این حزب است.

در سال 2005 شیعیان قانون اساسی عراق را وضع کردند، قانونی که شورای قانونگذاری را از تصویب قوانینی که مخالف اسلام است، منع می‌کند. برخی از مخالفان حکومت، دولت فعلی را عامل ایران می‌دانند. خشونت‌ها و کشتارها روز به روز بین اعراب و کردها در شمال عراق بیشتر می‌شود و ممکن است طرح اوباما برای عقب‌نشینی از عراق را به شکست بکشاند. این خشونت‌ها همچنین ممکن است تهدیدی برای استقرار و امنیت در همه عراق گردد و حتی ممکن است آتش آن به سوریه، ترکیه و ایران نیز کشیده شود.

باید به دیک چنی بگوییم که در نتیجه این جنگ حدود صد هزار زن عراقی، شوهر و سرپناه خود را از دست داده‌اند و بیشتر آنها کسی را ندارند که روزی آنها را تامین کند. آنها به سادگی نمی‌توانند از آب تمیز و برق استفاده کنند. دیک چنی حدود 32 میلیارد دلار برای بازسازی چنین عراقی هدر داده است و بیشتر این مبالغ را نمی‌توان دنبال کرد و نمی‌توان فهمید در کجا مصرف شده و به چه کسی تحویل داده شده است. دیک چنی حدود 32 میلیارد دلار را به نحوی توزیع کرده که ما نمی‌توانیم بفهمیم چه کسی آن را سرقت کرده است. آمریکایی‌ها از گروه بیمه آمریکائی خشمگین هستید که مبلغ 400 میلیون دلار را به عنوان اضافه‌کار به کارمندهای خود داده است. ما در عراق سخن از 32 میلیارد دلار بر زبان می‌آوریم که در کیسه‌های کاغذی قهوه‌ای رنگ توزیع شده است.

با افزایش جنایت‌ها و کشتارهای فرقه‌ای و انتقام‌جویانه در عراق، حکومت مرکزی نفوذ خود را در خیلی از مناطق عراق از دست داده است؛ به نحوی که ارتش عراق جرات دخالت در آنجا را ندارد. اقتصاد عراق در حال فروپاشی است. کاغذ بازی حکومت جدید نیز حد و حصری ندارد. اختلافات درونی در این دولت به نحوی است که جذب سرمایه‌های خارجی را محال می‌سازد. خلاصه می‌توان گفت که جنگ بوش و دیک چنی در عراق باعث عدم استقرار بیش از پیش خاورمیانه شده و باعث شد کردها برای جدایی‌طلبی تحریک شوند. چنی از موفقیت‌های خود صحبت می‌کند ولی از درد و رنج انسان‌هایی که وی باعث کشته شدن و آواره شدن آنها شده است هیچ صحبتی به میان نمی‌آورد. وی یا تنها بر مسائل شکلی همچون انتخابات (که در واقع بین انتخابات و دموکراسی اختلاف زیادی وجود دارد)، اشاره می‌کند و یا اینکه صراحتا دروغ می‌گوید. وی هنگامی که می گوید گسترش نفوذ ایران در عراق متوقف شده است، صراحتا دروغ می‌گوید. دروغ دیگر چنی این بود که گفت ما در عراق با القاعده می‌جنگیدیم. آنها دروغگویی را به جایی رساندند که ادعا کردند زندگی زنان عراقی بعد از این جنگ بهتر شده است.

سؤالی که اکنون مطرح می‌شود این است که آیا مردی پیدا می‌شود که دارای دل شیر باشد و دیک چنی را به اتهام خیانت به انسانیت و ارتکاب جرایم ضد انسانی محاکمه کند؟

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

در کمیسیون سنا در امور خارجه در مورد این کتاب صحبت نشد. اما سناتور منندز از نیو جرسی از مقاله نامزد که در ماه نوامبر سال 2007 بعد از پذیرش قطعنامه ارمنی از سوی کمیسیون در امور خارجه کنگره نوشته شده بود، چند سطر نقل قول کرده است.

منندز با استناد به این مقاله به گوردون اعلام عدم اعتماد کرده است. گوردون می نوشت: «مثل اینکه تشنج با ترکیه پیرامون مسأله عراق و مسأله کردی کم بود، اکنون هم کنگره سعی می کند قتل عام ارامنه را بپذیرد و احساس بحران را تعمیق نماید». سناتور دمکرات با نقل قول از این جمله از نامزد سؤال کرد که نظر او در این وضعیت چیست که کشور خارجی (ترکیه- هیئت تحریریه) در سیاست داخلی آمریکا تصمیمات می گیرد و از جمله بر کنگره فشار وارد می آورد؟

جواب گوردون غیرمنتظره بود. او گفت: «آقای منندز مسائلی را مطرح نمود که می دانم، برای شما، برای این کمیسیون و نهاد بسیار مهم هستند. شما از تفاسیر من در رابطه با مسأله ارمنی و تصور من مبنی بر اینکه قطعنامه کنگره می تواند در ترکیه واکنش ناسیونالیستی را تحریک نماید، نقل قول کردید. از نظر تحلیلی این پیش بینی دقیق است. در مرکز مطالعاتی ما همین کار را می کردیم یعنی تحلیل می کردیم.

این اعلامیه تحلیلی بود. ...من کاملاً موافقم که آمریکا: چه کنگره و چه شهروند و همچنین شهروندان ترکیه باید تراژدی وحشتناک قتل و اخراج یک و نیم میلیون نفر را بپذیرند. مردم باید این را بپذیرند و به یاد قربانیان ادای احترام کنند. اگر مقالات مرا بادقت مطالعه کنید، می بینید که من همیشه از پذیرش حمایت کرده و نه تنها در آمریکا، بلکه در ترکیه نیز در این خصوص صحبت کرده ام.

...دولت آمریکا از پذیرش قتل عام حمایت می کند و من در صورت تأیید نامزدی خود همین کار را انجام خواهم داد. اگر من در این سمت منصوب شوم، این مسأله را اولویت دار خواهم ساخت و به پیشرفت آن دست خواهم یافت».

فیلیپ گوردون آشکاراً بیشتر از انتظارات منندز و دیگر اعضای کمیسیون صحبت کرد. بعد از بررسیها مجمع ارمنی آمریکا اعلام کرد: «با توجه به مواضع دقیق اباما رئیس جمهور، بایدن معاون رئیس جمهور، کلینتون وزیر امور خارجه آمریکا در رابطه با مسأله ارمنی، مجمع انتظار دارد که در صورت تأیید نامزدی گوردون دستیار جدید وزیر امور خارجه بطور کامل از سیاست اعلام شده نهاد ریاست جمهوری دنبال خواهد کرد». برایان آیدونی دبیر اجرایی مجمع ارمنی آمریکا اضافه می کند: «...مقامات رسمی وزارت امور خارجه آمریکا از قبل باید واقعیت تاریخی را در نظر گرفته و بطور آزاد حقیقت را بگویند».

با اشاره به فیلیپ گوردون می خواهیم مجدداً خاطرنشان کنیم که وی در مقالات متعدد خود بارها در رابطه با صلاحیت پذیرش قتل عام ارامنه از سوی آمریکا ابراز شک و تردید کرده است. او متخصص در امور سیاست خارجی، کارشناس در امور فرانسه و ترکیه است و در سالهای 1999-1998 در نهاد بیل کلینتون رئیس بخش اروپایی شورای امنیت ملی بود. گوردون اغلب در برنامه های تلویزیونی اظهار نظر کرده است، مقالات او در روزنامه های New York Times، Washington Post، International Herald Tribune، Financial Times، و در Le Mondeچاپ شده اند.

نامزد دستیار وزیر امور خارجه همچنین طی سالها منافع گرجستان را لابی کرده است و «گناههای» ساهاکاشویلی را فقط با بی تجربگی او توضیح می داد. او در آستانه اجلاس سال گذشته ناتو در بخارست، در سنا از عضویت گرجستان و اوکراین در ناتو حمایت می کرد. او سناتورها را متقاعد می ساخت: «مخالفت روسیه یا عضویت این کشورهای دمکراتیک در پیمان ناتو یک علت دیگر برای ارائه طرح عملیات عضویت در ناتو به این کشورها در اجلاس بخارست می باشد».

گوردون لایحه ای که برای رد قتل عام ارامنه مجازات پیش بینی می کرد و در سنای فرانسه پذیرفته شده بود، را نیز تفسیر نمود و گفت: «نه سیاستمداران بلکه تاریخدانان باید مشغول این مسائل حساس شوند». او هشدار می داد: «اگر روابط استراتژیک با آمریکا بدتر شوند و دورنماهای عضویت در اتحادیه اروپا نابود شوند، ترکیه می تواند در مسیر استبدادی و ناسیونالیستی حرکت کند و با یکی از کشورهای دشمن آمریکا یعنی روسیه، ایران، چین و سوریه روابط نزدیکتر را داشته باشد».

امروز نویسنده نظرات فوق الذکر نامزد دستیار وزیر امور خارجه آمریکا است و می گوید که این فقط «تحلیل» است.

...گوردون بر خلاف دستیار سابق دیپلمات نیست، انتصاب او جنبه سیاسی دارد. دنیئل فرید دستیار سابق هم طی چند روز آینده به کار جدید فرستاده ویژه در امور گوانتانامو خواهد پرداخت. او باید زندان بدیمن در پایگاه نظامی آمریکا مستقر در کوبار را ببندد.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

در عوض همه اینها طرف ترکی از آمریکا تنها یک انتظار دارد، اینکه در خصوص واقعه قتل عام ارامنه سکوت اختیار کند و بس، آنچه در این زنجیره منطقی بیانگر آن است که:

الف) رفتار ناآرام و بی نهایت عصبی چند ماه اخیر ترکیه برای جامعه بین الملل و در وهله اول خود آمریکا تبدیل به بزرگترین دلیل اثباتی برای انکارناپذیر بودن واقعه قتل عام ارامنه می گردد.

ب) رفتار ترکیه همچنین بیانگر آن است که به واسطه موضوع برسمیت شناختن قتل عام ارامنه آمریکا واقعاً آن اهرم قوی اعمال نفوذ بر روی آنکارا را پیدا کرده که از طریق بکارگیری آن می توان آن کشور را به هر سازشی وا داشت. از آنجایی که مسأله ممانعت از برسمیت شناختن قتل عام ارامنه در سطح بین المللی برای ترکیه مسأله مرگ و زندگی است آمریکا و مراکزی که اقدامات سیاسی رئیس جمهور آن کشور را برنامه ریزی می کنند از این امکان بهره مند می شوند که از طریق بکارگیری این اهرم، نفوذ تضعیف شده خود بر روی سیاست داخلی و خارجی آن کشور را تحکیم بخشند.

آمریکا ضمن قرار گرفتن بر سر دوراهی حقیقت تاریخی و مصلحت های سیاسی نخست سعی خواهد کرد این دو اصل را با هم «آشتی دهد» ضمن مطرح نمودن مسأله گشودن مرز ارمنی-ترکی و از سرگیری روابط دیپلماتیک. سفر اوباما به ترکیه در 5 آوریل تبدیل به مرحله ای تعیین کننده برای تحقق چنین فرصتی می شود. باراک اوباما قبل از پیام 24 آوریل باید توجیهی برای به تعویق انداختن عمل کردن به وعده انتخاباتی خود پیدا کند. لذا نه تنها مطبوعات ترکی بلکه نشریات معتبر آمریکایی نیز به موعد امضاء موافقتنامه ارمنستان-ترکیه اشاره می کنند. از منابع بروکسل معلوم شده است که در 16 آوریل یعنی بلافاصله پس از سفر باراک اوباما و درست روز قبل از سالگرد قتل عام ارامنه طرفین موافقتنامه ای درباره گشودن مرز و برقراری روابط دیپلماتیک امضاء خواهند کرد. سؤالی مطرح می شود: آیا چرخشی تعیین کننده در روابط ارمنی-ترکی در چنین موعد کوتاهی واقع بینانه است؟ به نظر ما خیر. در واقع موضوع آن است که اگر در سابق «موعدهای» مختلفی را رسانه های خبری گروهی ترکی پیش بینی می کردند اکنون این اقدام توسط همکاران آمریکایی آنها اعمال می شود. و اما این بدان معنا است که آمریکا در قبال درخواست ترکیه مبنی بر بعید ساختن برسمیت شناختن قتل عام ارامنه، درخواست مقابل مبنی بر باز بودن مرز ارمنی-ترکی قبل از آن را مطرح می کند.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

یوری مرزلیاکوف در اشاره به گشودن احتمالی مرز ارمنی-ترکی اعلام کرده است: «ارمنستان نمی تواند مذاکرات را متوقف سازد و همچنان اهرم های فشار بر روی آن کشور پابرجا هستند». باز هم دیدگاهی که در شأن رسالت میانجیگری رئیس مشترک نیست و بعید است که با اظهارات مرزلیاکوف در واقع امر مطابقت داشته باشد.

در همه حال به گزارش سایت آذربایجانی رئیس مشترک روسی تأکید ورزیده است که گشودن مرز امکان دارد تأثیر مثبتی بر روی حل مناقشه قره باغ داشته باشد: «بهبود روابط به خودی خود عامل مثبتی است و باید به باثبات ساختن وضعیت در منطقه کمک کند چون ارمنستان خود را در انزوا احساس نخواهد کرد».

این خبرگزاری مجدداً گزارش منتشره خود را قید کرده است که طبق آن به اصطلاح برنار فاسیه رئیس مشترک فرانسوی در همایش بین المللی برگزار شده در ماه مارس در وین اعلام کرده است که برای حل مناقشه در وهله اول باید «اراضی که تحت نظارت نیروهای مسلح ارمنستان واقعند آزاد شوند و تنها بعد از 15-10 سال باید همه پرسی در رابطه با هویت قره باغ کوهستانی برگزار شود».

یادآور شویم که مسأله اطمینان به سایت های آذربایجانی مشکل بزرگی است خصوصاً اگر مدنظر داشته باشیم که اینها امکان دارد اظهارات رئیس مشترک فرانسوی گروه مینسک باشند. احتمالاً اعلام این موضوع در سطح رؤسای مشترک غیرمسؤولانه خواهد بود که «اراضی تحت نظارت نیروهای مسلح ارمنستان آزاد شوند».

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

جواب- بدون شک جنگ (گمان می کنم باید مسایل را درست عنوان کرد) ماه اوت بین روسیه و گرجستان بیشترین اثر را بر روی قفقاز جنوبی داشته است که در رابطه با تلاش تفلیس بود برای احیاء نظارت خود در خصوص تسخینوالی و پایان دادن به اقدامات توطئه آمیز رژیم نامشروع، نیمه جزایی و مزدور کوکویتا در اوستیای جنوبی. در نتیجه این امر به میزان قابل ملاحظه ای ژئوپلیتیک منطقه ای تغییر یافت. روسیه بطور کامل مواصلات زمینی و هوایی را از دست داد که از طریق آنها با پایگاه نظامی روسی مستقر در گیومری و هم پیمان استراتژیک خود ارمنستان ارتباط داشت. هر چند مسأله مربوط به برنامه اقدامات عضویت گرجستان در ناتو از دستورکار حذف شده است در عوض آمریکا با تفلیس یادداشتی را درباره همکاری استراتژیک امضاء کرد و اما کشورهای غربی متعهد شدند برای احیاء اقتصاد متضرر شده در پی اقدامات نیروهای روسی 4 میلیارد دلار به گرجستان اختصاص دهند. بدین ترتیب رویدادهای ماه اوت و برسمیت شناختن «استقلال» اوستیای جنوبی و آبخازیه از سوی مسکو منجر به تضعیف مواضع آن کشور شد و نه تحکیم آن. خطر درگیری های ممکن مسؤولین ترکیه را برانگیخت تا گفتگویی را با ارمنستان آغاز کرده و مشارکت با روسیه را تحکیم بخشد. به نظر من تصویر وضعیت ایجاد شده به این شکل است.

سؤال- چه چیزی امروزه بیش از همه مختص سیاست روسیه و آمریکا در خصوص آذربایجان است؟ این سیاست بعد از اوت 2008 چقدر تغییر کرده است؟

جواب- آذربایجان به موجب موقعیت جغرافیایی و منابع انرژی خود و بعنوان کشور دارای بیشترین جمعیت، بزرگترین مساحت، اقتصاد و منابع مالی، هم برای روسیه هم برای آمریکا اهمیت محوری دارد. واشنگتن از طریق مقامات بلندپایه وزارت دفاع و وزارت امور خارجه آمریکا و حتی چـِـینی معاون رئیس جمهور مجدانه همکاری نه تنها اقتصادی و در عرصه انرژی بلکه همچنین نظامی-سیاسی را پیشنهاد می کرد که شامل تضمین های امنیتی بود. گمان نمی کنم تغییر رژیم کاخ سفید می توانست این برنامه ها را بطور بنیادین تغییر دهد. اما نقطه ضعف پیشنهاد آمریکا این است که این تضمین ها کمک در زمینه آزادسازی اراضی متعلق به آذربایجان و اشغالی توسط نیروهای ارمنی را مدنظر ندارند اما می توانند باکو را جذب درگیری خطرناک با روسیه و ایران نمایند. لذا جای تعجبی ندارد که مسؤولین آذربایجان تردید دارند و در پاسخ دادن به پیشنهادهای آمریکا شتاب نمی کنند.

روسیه نیز نسبت به آذربایجان توجه دارد. اولین سفر رسمی رئیس جمهور مدودیوف به اینجا صورت گرفت. مسکو ملاقات های رؤسای جمهور علی اف و سرکیسیان و امضاء بیانیه مایندورف در زمینه حل مناقشه ارمنی-آذربایجانی پیرامون موضوع قره باغ کوهستانی را ترتیب داد. گازپروم روسیه اعلام آمادگی کرد که کل گاز استخراجی از معدن «شاهدنیچ» را در مرحله دوم با قیمت های جهانی خریداری کند. صنایع نظامی روسیه تقریباً تمامی اقلام تولیدات خود را به آذربایجان پیشنهاد می کند.

محاسبات روسیه این است که حداقل کمی روند حل مناقشه قره باغ را جلو برده و مسیرهای مواصلاتی را از طریق آذربایجان به سمت ارمنستان و پایگاه نظامی خود باز کند و همزمان مواضع و نفوذ خود را در دو کشور درگیر مناقشه تحکیم بخشد. بعلاوه اگر موفق شود در آن صورت از طریق توطئه چیدن ایروان را جذب روندهای تجزیه طلبانه در منطقه ارمنی نشین جاواختی کرده و باکو را به سمت چنین درگیری در منطقه آذربایجانی نشین بورچالی گرجستان سوق خواهد داد. اما پیشنهادها و برنامه های روسیه خطاب به آذربایجان دیگر اطمینان بخش نیستند. ایروان هم از اتخاذ موضع خصمانه در برابر گرجستان احتیاط کرد و برخلاف فشارهای مسکو استقلال آبخازیه اوستیای جنوبی را برسمیت نشناخت.

سؤال- به نظر شما و بر اساس موضعگیری رسمی درس های عبرت اصلی برای آذربایجان از رویدادهای ماه اوت 2008 کدامند؟

جواب- درباره مواضع رسمی صحبتی نخواهم کرد و نظر خودم را ارائه خواهم کرد. درس عبرت اصلی درست بودن رفتار با دید همه جانبه ای بود که باکو طی سال های اخیر از خود نشان داده است. تجربه نشان داد که حرکات بی نهایت سریع دولت ساهاکاشویلی خطرناک بود و منجر به تلفات عظیمی شد. اما کسانی که فرض بر این داشتند که آذربایجان بعد از جنگ روسی-گرجی در ماه اوت می ترسد و خود را در آغوش کرملین خواهد انداخت اشتباه کردند. چنین چیزی رخ نداد. و اما زمانی که معلوم شد هنگام انتقال پایگاه های نظامی آخالکالاک و باتوم محموله عظیمی از سلاح های خارج شده از گرجستان را مسکو به ارمنستان تحویل داده است رئیس جمهور علی اف درباره کمک مستقیم خط لوله گاز نابوکو که در دست طراحی است، افزایش بودجه نظامی اعلام کرد و باز هم گزینه توسل به زور برای احیاء تمامیت ارضی کشور در شرایط فوق العاده را بعید ندانست. مذاکرات حل مناقشه قره باغ باز هم به فورمت گروه مینسک بازگشت، بدون نقش استثنایی روسیه. بعید است که آذربایجان دست به ماجراجویی بزند و زودتر از موعد اقداماتی را آغاز کند اما او همچنان به افزایش مجدانه سطح برتری اقتصادی و نظامی خود و اعمال فشار بر روی ارمنستان ادامه می دهد. احتمال کم دارد که آذربایجان در تیررس روسیه قرار گیرد.

سؤال- نزدیکی روسی-ترکی تا چه حد می تواند بطول انجامد؟ و چگونه می تواند بر روی ارمنستان و آذربایجان تأثیرگذار باشد؟

جواب- گمان نمی کنم روابط روسی-ترکی را باید بر علیه غرب برشمرد. ترکیه عضو بانفوذ ناتو است. و نامزد عضویت در اتحادیه اروپا. روابط آنکارا و مسکو بی نهایت مهمند اما به هیچ وجه قابل مقایسه با آنچه ترکیه را با آمریکا و اروپا ارتباط می دهد نیست. هنگام رویدادهای ماه اوت آنکارا موضع خویشتن دارانه ای اتخاذ کرد. مسؤولین ترکیه درک می کردند که تعمیق درگیری در امتداد خط ناتو-روسیه بار خطرات و تلفات نظامی و اقتصادی را بر روی دوش خودشان قرار می دهد. آنها تمایل نداشتند به پاس آبخازیه و اوستیای جنوبی جذب درگیری خطرناکی با روسیه شوند خصوصاً که در ترکیه جامعه بانفوذ چرکیزی ها بطور قاطعانه ای علیه اقدامات دولت ساهاکاشویلی اعتراض کردند.

اما اغراق آمیز است اگر درباره چرخش ترکیه به سمت روسیه صحبت کنیم. منافع تاکتیکی مسکو و آنکارا می توانند بطور موقت به لحاظ جلوگیری از افزایش تنش در قفقاز جنوبی با هم تطبیق داشته باشند خصوصاً در پرتو «غیرراکدسازی» ممکن مناقشه قره باغ. چرا که اگر رویدادها به همین شکل ادامه می یافت برای ترکیه عدم مداخله در امور می توانست کار دشواری باشد. در همه حال من تلاش ترکیه برای یافتن راه حل مناقشه های موجود در قفقاز جنوبی از طریق گفتگو و همکاری با مسکو را مثبت ارزیابی می کنم. این امر می تواند به نفع هم آذربایجان هم ارمنستان باشد.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

این روزها، وزیر امور خارجه پر سر و صدای سعودی، اتهامات بی‌سابقه و توهین‌آمیزی علیه ایران را مطرح کرده و البته به روال سابق پاسخ دندان‌شکنی هم متاسفانه دریافت نکرده است؛ او پاییز سال گذشته هم حرف‌های تندی علیه تهران (در باره وضعیت داخلی لبنان) زد که رئیس‌جمهوری اعلام کرد به سخنان سعود‌الفیصل اعتنایی ندارد و فردای آن روز هم برای شرکت در حج تمتع به عربستان سفر کرد. محمود احمدی‌نژاد از زمان روی کار آمدن 4 بار به این کشور سفر کرده (یک بار برای شرکت در اجلاس سران کنفرانس اسلامی، یک بار در چارچوب دیداری عادی، یک‌بار برای حضور در اجلاس سران اوپک، یک‌بار هم مراسم حج)، اما در مقابل هیچ کدام از مقامات رده بالای سعودی به ایران نیامده‌اند و به نظر می‌رسد دست‌هایی پیدا و پنهان کوشیده‌اند تمایل تهران برای گسترش روابط با ریاض را نادیده گرفته و با شتاب‌بخشیدن به رفتارهای نابخردانه، کام ایرانیان را گسترش رابطه تلخ کنند.

مساله زوار ایرانی حج و عمره، ماجرایی آزاردهنده و تکراری است؛ جماعتی از وهابیون آموزش دیده در مدینه (عمدتا در قبرستان بقیع) با حضوری همیشگی مانع از زیارت ‌آرام و بی‌دغدغه شیعیان (ایرانی‌ها) می‌شوند. ایران در برابر این تعرضات (که 2 هفته پیش دامن شیعیان سعودی را نیز گرفت و آن‌ها را به اعتراض علیه حکومت سعودی واداشت) موضع مذاکره و مماشات در پیش گرفته و گاهی نیز سخن از قطع اعزام حجاج عمره به میان آورده است. در تازه‌ترین دور از این اقدامات، پس از آن‌که یکی از مراجع تقلید، نماینده ولی فقیه در امور حج و رئیس کمیسیون امنیت ملی احتمال تعلیق حج عمره را مطرح کردند، سخنگوی دولت روز شنبه گفت که سازمان‌های مربوطه (وزارت امور خارجه و سازمان حج و زیارت) اعلام کرده‌اند که رفتاری خارج از عرفی مشاهده نکرده‌اند تا چنین مساله‌ای (توقف حج عمره) مطرح باشد. موضع غلامحسین الهام در تضاد آشکار با گزارش‌های متعددی است که در سنوات گذشته درباره رفتار وهابیون منتشر شده است.

ایران از سال‌های آغازین انقلاب (و پیش از آن در اظهارات روشنفکران مسلمان) به طور غیر رسمی خواستار بین‌المللی شدن اداره حرمین شریفین مدینه و مکه بوده است؛ پیشنهادی که به تازگی نیز از سوی آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی مطرح شد تا سازمان کنفرانس اسلامی متولی این اماکن مقدس شود. عبور از وضعیت کنونی بدون مهار تندروی‌ها در داخل عربستان مقدور نیست و از آن‌جا که مقامات ارشد این کشور با ارسال پیام‌هایی اعلام کرده‌اند که چندان کنترلی بر افراطیون ندارد، به نظر می‌رسد دستگاه دیپلماسی باید با گشایش جبهه تازه‌ای موضوع بین‌المللی شدن اداره مکه و مدینه را مطرح کند تا حداقل از این طریق مشکل پیش روی حجاج ایرانی (و شیعیان غیر ایرانی) تا حدی برطرف شود

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

محسن رضایی
درگیری بین آمریکا و ایران پس از اشغال عراق یک امر جدی بود و با وجود انکه حوادثی هم بوجود آمد از جمله برخورد بین قایق های نظامی ایران و انگلیس درشمال خلیج فارس و ادعای تهدید ناو جنگی آمریکا در تنگه هرمز توسط قایق های تندرو ولی این درگیری بوقوع نپیوست. اخبارمنتشرشده نشان می دهد که آمریکا چند بار آماده حمله به ایران شده بود. ادامه فعالیتهای هسته ای و اظهارات مقامات ایران علیه اسراییل بهانه آنها بود، ولی دلیل اصلی آمریکا به نقشه جدید نئو محافظه کاران آمریکا برمی گشت که قصد ایجاد یک منطقه جدید سیاسی زیر سلطه خود را در شمال اقیانوس هند و در جنوب روسیه و درغرب چین راداشتند که حمله به ایران و تغییر رژیم ایران درمرکز این نقشه قرار داشت. درحقیقت آنها در صدد اشغال کمربند طلایی منطقه بودند، این کمربند شامل کشورهای افغانستان ،ایران ،عراق وسوریه می شد، از طرفی مدیترانه را به مرزهای چین متصل می کرد و از سوی دیگر اقیانوس هند را هم به روسیه وصل می نمود. درنقشه آنها این روابط ژئوپلیتیک بخوبی دیده می شد. آمریکا با اتکا به قدرت دریایی خود چهارراه بین المللی که مرکز انرژی جهان هم می شد را تصرف نموده، و از همین نقطه حاکمیتش را بر جهان تثبیت می کرد. طراحان نقشه سیاسی منطقه در آمریکا می خواستند با تسلط براین منطقه هم موقعیت ژئوپلیتیک و هم موقعیت انرژی جدیدی برای حاکمیت خود برجهان تا صد سال اینده را بدست آورند. آمریکا در طرح و نقشه جهانگشایی خود تنها توانست دو حلقه از کمربند طلایی یعنی افغانستان وعراق را بگیرد ولی در مناقشه پرونده ای با سوریه و حمله به لبنان باشکست مواجه شد، ولی شاهکار شکست آمریکا به دست ایران صورت گرفت، و آن هم این بود که ایران یک قدرت بازدارنده ای را بوجود آورد که حمله آمریکا به ایران را خنثی کرد. دلایلی که باعث شد حمله قطعی امریکا به ایران خنثی شود به شرح زیر است :
1- افشا گری بین المللی علیه حمله آمریکا به ایران که تحلیل گران ایران هم در این رابطه موثر بودند موجب لو رفتن عملیات آمریکا و حساس شدن جهانیان شد.
2- جدی گرفتن حمله از سوی رهبری و آمادگی فوق العاده نیروهای مسلح ایران برای رویارویی احتمالی با حمله آمریکا به ایران. 3- تهدید جدی رهبری ایران که درصورت حمله آمریکا ، ایران تلافی سنگینی خواهد کرد.
4- مانورسلاح های جدید ایران به خصوص نوع جدیدی از موشکهای دریایی که اسیب پذیری ناو های امریکا را نشان داد و تا آنموقع امریکا اطلاعاتی از انها را نداشت.
5- جلوگیری از قطع مذاکرات با اروپایی ها درباره مسائل مربوط به انرژی هسته ای و ارائه پیشنهادهای جدید به سولانا دربسته پیشنهادی یازده بندی اقای لاریجانی (دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی کشور) که حتی مورد توافق سولانا نیز قرار گرفت.
6- شکست امریکا در حمله به لبنان که مقدمه ای برای حمله به ایران محسوب می شد.
درحقیقت اقدامات بازدارنده نظامی و سیاسی، همراه با افشاگری بموقع و در نتیجه آن فشار افکار عمومی مردم جهان مانع حمله آمریکا به ایران شد. اگر نیروهای مسلح ایران در آمادگی بسر نمی بردند و یا افشاگری صورت نمی گرفت، و یا آمریکا درحمله به لبنان موفق می شد، جنگ بین ایران و آمریکا قطعی بود. حال که این جنگ اتفاق نیفتاده است و بهتر است گفته شود که از وقوع آن باتلاشهای فراوان و باعزت و ایستادگی جلوگیری شد، کمتر کسی قدر زحمات سربازان مظلوم وطن را می داند. از یکی ازفرماندهان درموقع تهدیدها پرسیدم چه خبر، او گفت درعمرمان اینهمه مانور و آمادگی نداشتیم. بهتر است با اثبات ادعاهای غیرعلمی خود شاهکار بازدارندگی ایران را کوچک نکنیم. اینکه یک عده ای درحاشیه می گفتند که مردم بخوابند ما بیداریم ممکن بود که از بعد روانی در ارامش جامعه موثر باشد، ولی اگر ایران براساس آن اعتقاد عمل می کرد به طور قطع آمریکا به آرزوی خود رسیده بود.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

پس از آنکه هشتم ماه آگوست 2008 روسیه بدون هرگونه نگرانی از واکنش‌های احتمالی حامیان غربی گرجستان نیروهای خود را به بهانه حمایت از نیروهای تحت پوشش سازمان ملل در اوستیای جنوبی تا نزدیکی‌های تفلیس به پیش برد بسیاری از ناظران نگران این موضوع بودند که روسیه و آمریکا مجدداً در فضایی از تقابل و رویارویی قرار بگیرند. واکنش‌های اولیه در غرب به این اقدام روسیه همان گونه که انتظار می‌رفت پر سر و صدا اما کم محتوا بود. هیچ کس در غرب علاقه‌ای نداشت که به خاطر آنچه که در گرجستان گذشته بود مجدداً بخشی از انرژی و توان عملیاتی غرب صرف رویارویی بی‌حاصل با روسیه شود. به همین دلیل، وعده خانم رایس، وزیر امور خارجه وقت آمریکا، در مورد مجازات روسیه به سرعت به فراموشی سپرده شد. با آمدن اوباما به نظر می‌رسد که شرایط تا حدود زیادی در حال تغییر است. اما پرسش مهم این است که محدوده این تغییر تا کجاست؟ آیا گسترش همکاری‌های احتمالی میان آمریکا و روسیه می‌تواند بر نوع روابط ایران و روسیه تأثیرات قابل توجهی به جا بگذارد؟

هم روس‌ها و هم آمریکایی‌ها دلایل خاص خود را برای این تغییر نگرش دارند. پس از تجربه ناموفق بوش در دست زدن به ماجراجویی‌های بی‌ثمر در سیاست خارجی آمریکا، به نظر می‌رسد که اوباما قصد دارد انرژی و توان سیاست خارجی این کشور را در برخی موضوعات مهم‌تر صرف کند. به همین دلیل، با توجه به تمرکز سیاست خارجی اوباما بر ریشه‌کنی موضوع تروریسم در افغانستان و پاکستان، دستگاه سیاست خارجی آمریکا چاره‌ای جز تعامل با برخی کشورهای مؤثر در این فرایند، که مهم‌ترین آنها روسیه و ایران هستند، ندارد. روسیه هم از جهت سلبی و هم از جهت ایجابی برای سیاست جدید آمریکا در افغانستان حائز اهمیت است. توانمندی‌ها و ظرفیت‌های روسیه هم می‌تواند موانع مهمی را برای اقدامات آمریکا در افغانستان ایجاد کند و هم کمک قابل توجهی برای پیشبرد اهداف آمریکا در منطقه باشد. بنابراین چنانچه دولت جدید آمریکا بخواهد دستاورد قابل قبولی در افغانستان داشته باشد، باید بتواند فضای تنش‌آلود موجود با روسیه را تا حد امکان تغییر دهد.

علاوه بر این، مسئله ایران نیز مسئله دیگری است که دولت جدید امریکا امیدوار است در سایه برقراری روابط نزدیک با روسیه به حل و فصل آن بپردازد. با تلاش برای بهبود روابط با روسیه، آمریکایی‌ها امیدوار هستند حداقل در دو زمینه بر نوع رابطه روسیه و ایران تأثیر بگذارند: اول در زمینه موضوع هسته‌ای ایران و دوم در زمینه همکاری‌های نظامی ایران و روسیه. در زمینه هسته‌ای آمریکا از یک سو به دنبال کاهش همکاری‌های فنی ایران و روسیه است و از سوی دیگر خواهان آن است که روس‌ها همکاری بیشتری برای اعمال تحریم‌های جدیدتر علیه ایران داشته باشند. اما در زمینه همکاری‌های نظامی ایران و روسیه، آمریکا خواهان متوقف شدن هرگونه ارسال سلاح و تجهیزات نظامی به ایران و احیاناً احیای مجدد قرارداد گور- چرنومردین است.

طرح موضوع احتمال معلق ساختن طرح سپر دفاع موشکی از سوی اوباما و به دنبال آن اظهارات جوزف بایدن در اجلاس امنیتی مونیخ در خصوص ضرورت آغاز مجدد روابط روسیه و آمریکا،[1] در حقیقت از این نیازهای آمریکا نشأت می‌گیرد. با این ‌حال، امریکا در مسیر دستیابی به این اهداف با چند مشکل و مانع اساسی مواجه است:

اول اینکه امریکا نمی‌تواند از طرح‌های جاه‌طلبانه خود به ویژه موضوع گسترش ناتو به شرق به طور کامل چشم‌پوشی کند و این مسئله همچنان در آینده به عنوان یک مانع جدی در روابط روسیه و امریکا باقی خواهد ماند. همان گونه که کنت والتز نیز تأکید کرده، توسعه ناتو از منطقی برخوردار است که چندان از طریق روندهای همکاری‌جویانه قابل مهار نیست. صنایع تسلیحاتی امریکا که در صدد تصاحب سهمی از بازار اعضای جدید ناتو هستند، شدیداً در لابی‌های خود به نفع این توسعه فعالیت دارند.[2] روس‌ها هم به خوبی می‌دانند که غزل دوستی خواندن امریکایی‌ها ممکن است چندان دوام زیادی نداشته باشد. تمایل به ارتقای دائمی برتری استراتژیک امریکا موضوعی نیست که با تغییر نام‌ها در کاخ سفید کاملاً به فراموشی سپرده شود. به همین دلیل بعید است روس‌ها به سرعت دل به این تغییرات ببازند.

دوم اینکه بهایی که امریکایی‌ها می‌خواهند برای جلب همکاری روسیه در افغانستان و ایران بپردازند آنقدر قابل توجه نیست که روسیه را متقاعد به واگذاری تمامی کارت‌های بازی خود- که تعداد آنها زیاد هم نیست- بکند. در حال حاضر روس‌ها با اعمال نفوذ در خصوص بسته شدن پایگاه هوایی مناس قرقیزستان بهای همکاری خود در افغانستان را افزایش داده‌اند و به نظر می‌رسد که روس‌ها هم می‌خواهند در این آشفته بازار سود بیشتری را برای خود کسب کنند و نه آنکه تمامی دارایی‌های خود را به حراج بگذارند.

سوم اینکه روس‌ها به خوبی می‌دانند که چنانچه بخواهند بر سر موضوع ایران معامله‌ای با امریکا داشته باشند، این معامله نه تنها موجب تغییری در رفتار ایران نخواهد شد بلکه ایران را به سمت اتکای بیشتر به توانمندی‌ها و منابع داخلی- و در نتیجه کاهش زمینه‌های بازیگری احتمالی روسیه- سوق خواهد داد. در خصوص نیروگاه هسته‌ای بوشهر، با توجه به پایان مرحله احداث و آغاز مرحله راه‌اندازی، چنانچه روسیه بخواهد همچنان بازی دوگانه خود را ادامه دهد و راه‌اندازی این نیروگاه را به تعویق بیندازد، برای متخصصین ایرانی راه‌اندازی این نیروگاه امر غیرممکنی نیست، هرچند که ممکن است این دوره سیزده ساله چند سال بیشتر به طول بینجامد.

در زمینه تجهیزات پیشرفته نظامی نیز واقعیت این است که حتی در صورتی‌که از امروز روس‌ها تصمیم به قطع همکاری‌های خود با ایران بگیرند، با توجه به پیشرفت‌های فنی ایران و همین طور سطح تجهیزاتی که روس‌ها در جریان این همکاری‌ها در اختیار ایران قرار داده‌اند، مطمئناً ایران صدمه‌ای استراتژیک را متحمل نخواهد شد. تجربه ماهواره و ماهواره‌بر سفیر امید نشان داد که ایران از این توانمندی برخوردار است که در صورت اضطرار نیازهای تکنولوژیک خود را برطرف سازد.

علاوه بر این، در صورتی که روسها در معامله با امریکا به تخریب روابط دوستانه موجود با ایران بپردازند، این امر چیزی جز از بین رفتن همدلی‌ها و همسویی‌های کنونی میان ایران و روسیه در زمینه‌های مختلف از جمله مسائل دریای خزر، آسیای مرکزی و قفقاز برای روسها به همراه نخواهد داشت.

پانوشت

[1] http://www.securityconference.de/konferenzen/2009/

[2]- Kennth Waltz, Structural Realism after the Cold War, International Security, Vol. 25, No. 1 (Summer 2000).

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،