اخبار | تکنولوژی | آموزش | طراحی سایت و سئو

آیا میدانید ایران به ۲۰ کشور تسلیهات نظامی صادر میکند

آیا میدانید ۸۰ ٪ موجودات دنیا را حشرات تشکیل داده اند

آیا میدانید تنها حیوانی که نمی تواند شنا کند شتر است

آیا میدانید روباه همه چیز را خاکستری می بیند

آیا میدانید گربه قادر نیست مزه شیرین را تشخیص دهد

آیا میدانید یک گرم سم مار کبری می تواند ۱۵۰ نفر را بکشد

آیا میدانید حس چشایی نوعی پروانه بزرگ ۱۳ هزار بار دقیق تر از انسان است

آیا میدانید لاما شتر بدون کوهانی است که به هنگام عصبانیت بر صورت طرف مقابل تف می اندازد.

آیا میدانید قلب گنجشک ۱۰۰ بار در دقیقه می تپد. گنجشک ها روی زمین می پرند.

آیا میدانید فیل تنها حیوانی است که می تواند ایستادن روی سر و گردن را یاد بگیرد.

آیا میدانید یک موش کور ۱۴ سانتی می تواند در یک شب تونلی به طول ۹۱/۴ متر حفر کند.

آیا میدانید مرغ ها برای تخم گذاری احتیاجی به خروس ندارند. خروس فقط برای بارور کردن تخم است

آیا میدانید کرم های ابریشم در ۵۶ روز ۸۶ هزار برابر وزن خود غذا می خورند.

آیا میدانید دارکوب ها قادرند ۲۰ بار در ثانیه به تنه درخت ضربه بزنند

آیا میدانید زمان گردش سیاره عطارد بدور خود ۲ برابر زمان گردش آن بدور خورشید میباشد

آیا میدانید ۹۰ ٪ سم مارها از پروتئین تشکیل یافته است

آیا میدانید قلب میگو ها در سر آنها قرار دارد

آیا میدانید گونه ای از خرگوش قادر است ۱۲ ساعت پس از تولد جفت گیری کند

آیا میدانید سطح شهر مکزیک سالانه ۲۵ سانتیمتر نشست میکند

آیا میدانید موشهای صحرایی سالانه یک سوم ذخایر غذایی جهان را نابود میسازند

آیا میدانید بیشترین سرعت که انسان دست یافته ۴۰,۰۰۰ کیلومتربا سفینه آپالو ۱۰ است

آیا میدانید چین بیشتر از هر کشوری همسایه دارد، چین با ۱۳ کشور هم مرز است

آیا میدانید موریانه ها قادرند تا ۲ روز زیر آب زنده بمانند

آیا میدانید کبد انسان در ۳۰۰ تا ۵۰۰ روز نو میشود، یعنی اینکه از سلولهای جدیدی برخوردار میشود

آیا میدانید درازترین دم به سوسمار آبهای شور تعلق دارد که درازای آن به ۳ متر میرسد

آیا میدانید قدمت خالکوبی به بیش از ۵۰۰۰ سال میرسد

آیا میدانید اغلب مارها دارای ۶ ردیف دندان میباشند

آیا میدانید شمپانزه ها قادرند مقابل آینه چهره خود را تشخیص دهند اما میمونها نمیتوانند

آیا میدانید قلب والها تنها ۹ بار در دقیقه میتپد

آیا میدانید درازترین جانور یک نوع کرم خاکی است که درازای آن به بیش ۵۵ متر میرسد

آیا میدانید اولین کلیسای ساخت بشر یعنی کلیسای پطرس مقدس در انطاکیه ترکیه میباشد

آیا میدانید تقریبا ۶۵ ٪ وزن انسان را اکسیژن تشکیل میدهد.

آیا میدانید رشد تعداد ماشینها در جهان ۳ برابر رشد جمعیت انسانهاست.

آیا میدانید وزیر دفاع اسراییل و ریس حزب کارگر آن ایرانی الاصل میباشند.

آیا میدانید ایران زمان شاه دارای ورزیده ترین خلبانان دنیا بود و تیم اکرو جتش حرف اول را در دنیا میزد

آیا میدانید بیشترین آمار طلاق در جهان متعلق به ایران است

آیا میدانید کوکا کولا در اصل سبز رنگ است

آیا میدانید اسم قاره ها با همان حرفی که آغاز میشود پایان میابد

آیا میدانید شما نمیتوانید با حبس نفستان خود کشی کنید

آیا میدانید محال است آرنج دستتان را بلیسید

آیا میدانید خوک‌ها به دلیل فیزیک بدنی قادر به دیدن آسمان نیستند

آیا میدانید فندک قبل ازکبریت اختراع شد

آیا میدانید بیشتر سر دردهای معمولی از کم نوشیدن اب است

آیا میدانید زکریای رازی به غیر از الکل کاشف گوگرد هم هست

آیا میدانید رکورد ضربه زدن به توپ پیگ پنگ در مدت زمان ۶۰ ثانیه ۱۷۳ ضربه است

آیا میدانید مهمترین عامل افزایش طول عمر داشتن تناسب اندام به همراه وزنی مناسب است

آیا میدانید ۷۰ در صد جمعیت ایران زیر ۳۰ سال سن دارند و ایران جوانترین جمعیت دنیا را دارد

آیا میدانید خوردن کاهو مانع ریزش و سفید شدن موها میگردد

آیا میدانید برای جلو گیری از جوانه زدن سیب زمینی درون سبد ان یک عدد سیب قرار دهید

آیا میدانید اب دریا دارای طلاست و این مقدار در حدود ۴ گرم در هر میلیون تن اب است

آیا میدانید یک نوع وزغ وجود دارد که در بدن خود سم کافی برای کشتن ۲۲۰۰ انسان را دارد

آیا میدانید ۳۵۰ هزار نوع کفش دوزک در جهان وجود دارد

آیا میدانید وال برای شکار از صدای بسیار بلندی که دارد استفاده میکند و طعمه را فلج یا میکشد

آیا میدانید سریعترین قطار دنیا سرعت ۵۸۱ کلیومتر دارد، این نوع قطارها در ژاپن وجود دارند

آیا میدانید چشم انسان حدود ۱۳۵ میلیون سلول بینایی دارد

آیا میدانید مراسم مومیایی کردن در مصر باستان ۷۰ روز به طول میانجامید

آیا میدانید صدایی بلندتر از زمانیکه سفینه ایی به فضا پرتاب میشود در جهان وجود ندارد

آیا میدانید در قدیم ارزش نمک بیش از طلا بوده ، از نمک برای نگهداری غذا استفاده میشده است

آیا میدانید شکستگی استخوان ناشی از پوکی استخوان در زنان دو برابر مردان است

آیا میدانید در حدود ۹۷٪ از زنان چینی فاسد می باشند.

آیا میدانید توماس ادیسون از تاریکی وحشت داشت.

آیا میدانید چشم شتر مرغ از مغزش بزرگتر است.

آیا میدانید الفبای مردم هاوایی ۱۲ حرف دارد.

آیا میدانید مورچه ها نمیخوابد.

آیا میدانید اسکندر و ژولیوس سزار صرع داشتند

آیا میدانید ادامس توسط یک فرمانده جنگی اختراع شد.

آیا میدانید کد کشور روسیه ۰۰۷ است.

آیا میدانید ارتفاع برج ایفل در سرما و گرما بر اثر انقباض وانبساط ۱۶ ساتنی متر تغییر میکند.

آیا میدانید عقرب میتواند سه سال بدون غذا زندگی کند

آیا میدانید یک سوسک حمام می‌تواند ۹ روز بدون سر زندگی کند تا اینکه از گرسنگی بمیرد.

آیا میدانید یک کوروکودیل نمی‌تواند زبانش را بیرون در بیاورد.

آیا میدانید حلزون می‌تواند ۳ سال بخوابد.

آیا میدانید به طور میانگین مردم از عنکبوت بیشتر می‌ترسند تا از مرگ!

آیا میدانید خطوط هوایی آمریکا با کم کردن ۱ زیتون از سالاد هر مسافر توانست ۴۰,۰۰۰$ جمع کند.

آیا میدانید ملت آمریکا بطور میانگین روزانه ۷۳,۰۰۰ متر مربع پیتزا می‌خورند.

آیا میدانید بچه‌ها بدون کشکک زانو متولد میشوند که در سن ۲ تا ۶ سالگی ظاهر می‌شوند.

آیا میدانید پروانه‌ها با پاهایشان می‌چشند.

آیا میدانید گربه‌‌ها می‌توانند ۱۰۰ صدا با حنجره خود تولید کنند در حالیکه سگ‌ها کمتر از ۱۰

آیا میدانید کوبیدن سر به دیوار ۱۵۰ کالری در ساعت مصرف می‌کند.

آیا میدانید نزدیکترین ستاره به ما ۱ سال نوری فاصله دارد

آیا میدانید انسان برای اولین بار در ۱۷۸۳ پرواز را تجربه کرد و توانست ۸ کیلومتر با بالن پرواز کند

آیا میدانید ۱۵۰ میلیون سال پیش امریکایی ج از افریقایی ج از نظر جغرافیایی جدا شده است

آیا میدانید جمیعت جهان تا ۵۰ سال آینده از مرز ۹ میلیارد نفر خواهد گذشت

آیا میدانید گرمترین سیاره زهره می باشد این سیاره درجه حرارت ثابتی دارد که ۴۶۲ می باشد

آیا میدانید عمر خورشید ۵ میلیارد سال می باشد

آیا میدانید عمر کهکشان راه شیری ۱۰ میلیارد سال می باشد

آیا میدانید نقره ۱۰۰ ها بار از مواد ضد عفونی قوی تر است و ۶۵۰ نوع میکروب را از بین می برد

آیا میدانید مساحت کره زمین ۵۱۵ میلیون کیلومتر است

آیا میدانید کهکشان راه شیری بیش از ۱۰۰ ملیون ستاره دارد

آیا میدانید حنجره زرافه تار صوتی ندارد و گنگ است

آیا میدانید تنها غذائی که فاسد نمی شود عسل است

آیا میدانید پلک زدن زنان ۲ برار پلک زدن مردان است

آیا میدانید قدیمترین بنا در شمال توکیو است ۵۰ هزار سال قدمت دارد

آیا میدانید روزانه ۱۴,۰۰۰ نفر به بیماری ایدز مبتلا می شوند

آیا میدانید مقاوم تریم ماهیچه در بدن زبان است

آیا میدانید لایه پوستی که آرنج دست را پوشیده هر ۱۰ روز یکبار عوض میشود

آیا میدانید در هر قطره آب ۳۳ میلیارد الکترون وجود دارد

آیا میدانید مرغ با شنیدن موسیقی بزرگترین تخم را میگـــذارد

آیا میدانید مورچه کارگر تا ۵ سال و مورچه ملکه تا ۲۵ سال عمر میکند

آیا میدانید زنبور عسل ۲ معده دارد یکی برای جمع آوری عسل و دیگری برای هضم غذا

آیا میدانید مورچه نسبت به بدن اش بزرگترین مغز را دارد

آیا میدانید جنین انسان بعد از ۱۷ هفته می تواند خواب هم ببیند یا ۴ ماه!

آیا میدانید گربه و سگ ۵ نوع گروه خون دارند در حالیکه انسان ۴ نوع گروه خون دارد

آیا میدانید ۱۳۰۰ تا از کره زمین در سیاره مشتری جای میگیرد

آیا میدانید در شیلی صحرایی وجود دارد که هزاران سال میشود در آن باران نباریده

آیا میدانید خرگوش و طوطی تنها حیواناتی اند که بدون برگشتن به عقب پشت سر خود را ببینند

آیا میدانید طول قد هر انسان سالم برابر ۸ وجب دست خود اوست

آیا میدانید شبکه چشم انسان ۱۳۵ میلیون سلول دارد که مسولیت تشخیص رنگها را بر عهده دارند

آیا میدانید بدن انسان ۵۰ هزار کیلومتر رشته عصبی دارد

آیا میدانید تنها موجودای که میتواند به پشت بخوابد انسان است

آیا میدانید چشم سالم انسان میتواند ۱۰ ملیون رنگ مختلف را ببیند و از هم دیگر جدا نماید

آیا میدانید همه نوزادان میگو نر میشوند و بعد از چند هفته بخشی از نوزادان به ماده تبدیل میشوند

آیا میدانید افرادی که در اثر گزندگی زنبور میمیرند بیش از افرادی استند که در اثر مار گزدگی میمیرند

آیا میدانید حس بویایی خرس تقریباً ۱۰۰ برابر قوی تر از حس بویایی انسان است

آیا میدانید عریض ترین آبشار جهان خن است عرضی ۱۱ کیلو متر و ارتفاع بین ۱۶ تا ۲۱ متر دارد

آیا میدانید بدن انسان قادر است در ظرف ۱ ساعت ۲ لیتر عرق تولد کند

آیا میدانید با چشم غیر مجهز به تلسکوب می توان ۶ هزار ستاره را در آسمان مشاهده کرد

آیا میدانید کشور تایوان از نظر موقیعت جغرافیائی در خطرناکترین نقطعه جهان قرار دارد

آیا میدانید در جهان فقط ۷ هزار ببر وجود دارد

آیا میدانید تشکیل و تولد سیاره ای مشابه زمین حداقل به ۳ میلیون سال نیاز دارد

آیا میدانید برای فرار از جاذبه زمین به سرعت ۱۱ کلیومتر در ثانیه نیاز است

آیا میدانید ظروف پلاستیکی ۵۰ هزار سال در برابر تجزیه و فرسودگی مقاوم اند

آیا میدانید آب گرم زودتر از آب سرد یخ میزند

آیا میدانید از یک درخت معمولی می توان ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلو کاغذ تولید کرد

آیا میدانید آهن فلزی است که بیشتر از دیگر فلزات در جهان مصرف دارد

آیا میدانید مغز بیشتر انرژی را در بدن مصرف میکنند به همین دلیل هم از سایر نقاط بدن گرمتر است

آیا میدانید انجیر خشک کرده ۶ برابر انجیر تازه مقوی تر است

آیا میدانید سالانه ۸۶ ملیون نفر به جمعیت جهان اضافه می شود

آیا میدانید با پیشرفت علم هنوز برای دانشمندان ساختن عسل کشف نشده است

آیا میدانید ۹۰%مردم در نیمکره شمالی زندگی میکنند

آیا میدانید درخت خرما نر هرگز بار نمی آورد

آیا میدانید پروتین تخم مرغ بیشتر از شیر و گوشت است

آیا میدانید سرکه قدیمیترین تیزابی است که توسط مصریان در حدود ۳ هزار سال قبل کشف شد

آیا میدانید در دنیا از هر ۵ نفر ۴ نفر موهایش تیره میباشد

آیا میدانید خرس کوالا هرگز آب نمی‌نوشد و آب مورد نیاز خود را با خوردن برگ گیاهان تامین می‌کند

آیا میدانید دریاچه بایکال کهنسالترین دریاچه دنیا است ، قدمت آن به ۷۰ میلیون سال میرسد

آیا میدانید مساحت خیلج فارس ۲۴۰ هزار کیلومتر مربع میباشد

آیا میدانید اولـیـن تــمـاس تـلفـنی ایـران سـال ۱۲۸۵ خـورشـیـدی در تـهـران برقرار شد

آیا میدانید نوعی کوسه دارای ۳۵۰۰ دندان می بـــاشد که از هیچ یک از آنها استفاده نمیکند

آیا میدانید بـدن انـســان برای حفظ تعادل خود در حـال ایستادن از ۳۰۰ عضله استفاده میکند

آیا میدانید سرعت سریعترین حلزون ۲.۳ میلیمتر در ثانیه میباشد یعنی ۱ کیلومتر در ۵ شبانه و روز

آیا میدانید چـگـالـی زمـیـن از سیارات دیـگر منظومه شمسی بیشتر است

آیا میدانید هر فرد هنـگام غــذا خوردن بطور مـتـوسط ۲۹۵ بار عمل بلعیدن را انجام می دهد

آیا میدانید خواب کمتر از ۶ ساعت و بیشتر از ۸ خطر ابتلا به دیابت را افزایش میدهد

آیا میدانید خطر ابتلا به آنفلوانزای مرغی ۱ بر ۱۰۰ میلیون میباشد

آیا میدانید که دروان حاملگی کرگدن نیز به ۴۹۰ روز است

آیا میدانید پستانداران بغیر از انسان و میمون، رنگها را بدرستی تشخیص نمیدهند

آیا میدانید مونالیزا فاقد ابرو میباشد زیرا در دوران رنسانس تراشیدن ابرو مد بوده است

آیا میدانید تقریبا نیمی از کل نشریات جهان در دو کشور آمریکا و کانادا منتشر میگردند

آیا میدانید نوشابه های زرد رنگ زیان بارتر از نوشابه های سیاه رنگ هستند

آیا میدانید شش چپ اندکی از شش راست کوچکتر تا فضای کافی برای قرارگیری قلب فراهم آید

آیا میدانید هر چشم مگس دارای ۱۰ هزار عدسی میباشد

آیا میدانید مقاومت موش صحرایی در برابر بی آبی بیشتر از شتر میباشد

آیا میدانید جمعیت میمونهای هند بالغ بر ۵۰ میلیون می باشد

آیا میدانید تعداد چشمان عقربها به ۱۲ عدد میرسد

آیا میدانید اثر سیب در بیـدار نـگـهـداشتن افـراد در شـب بـیشـتر از قـهــوه و کافئین است

آیا میدانید فاصله سطح کره زمـیـن تـا مـرکز آن حدود ۶۳۷۰ کیلومتر است

آیا میدانید اغلب ماتیکها حاوی فلسهای ماهی میباشند

آیا میدانید دارچین بسیار کشنده است اگر به صورت وریدی به انسان تزریق شود باعث مرگ میشود

آیا میدانید فقط یک نفر از ۱ میلیارد نفر بیش از ۱۱۶ سال عمر می‌کند.

آیا میدانید عمومی ترین نام در دنیا محمد است.

آیا میدانید بلندترین زن دنیا ۲.۳۶ سانتی متر قد دارد

آیا میدانید طولانی ترین لباس عروس دنیا به طول ۱۰ متر است

آیا میدانید روز تولد شما حداقل با ۹ میلیون نفر دیگر یکی است.

آیا میدانید جلیقه ضد گلوله ، ضد آتش ، برف‌پاک‌کن شیشه و چاپگرهای لیزری را زنان اختراع کردند

آیا میدانید تمامی خرس‌های قطبی چپ ‌دست هستند

آیا میدانید فیلها تنها جانورانی هستند که قادر به پریدن نیستند

آیا میدانید بطور متوسط ، مردم آنقدر از عنکبوتها میترسند که نمیتوانند آنها را بکشند

آیا میدانید مورچه همیشه بر روی سمت راست بدن خود سقوط میکند

آیا میدانید صندلی الکتریکی توسط یک دندانپزشک اختراع شد

آیا میدانید استفاده از هدفون در هر ساعت باکتریهای موجود در گوش را تا ۷۰۰ برابر افزایش میدهد

آیا میدانید نظیر اثرانگشت ، اثر زبان هر شخص نیز متفاوت است

آیا میدانید زنان تقریبا ۲ برابر مردان چشمک می‌زنند.

آیا میدانید انسان‌های راست دست به طور میانگین ۹ سال بیش از چپ دست‌ها عمر می‌کنند.

آیا میدانید لئوناردوداوینچی قیچی را اختراع کرد.

آیا میدانید درآمد مایکل جوردن از کمپانی نایک، بیش از درآمد تمام کارکنان این کمپانی است.

آیا میدانید هیچ کلمه ای در زبان انگلیسی با کلمه month هم قافیه نمی‌شود.

آیا میدانید مورچه ها بعد از مرگ در اثر سم پاشی به پهلوی راست می‌افتند.

آیا میدانید هر انسانی در طول زندگی‌اش به طور میانگین ۸ عنکبوت را در حال خواب می‌خورد.

آیا میدانید گربه ماهی بیش از ۲۷,۰۰۰ عضو چشایی دارد.

آیا میدانید کشتی ملکه الیزابت دوم بابت هر گالون سوخت فقط ۱.۵ متر حرکت می‌کند

آیا میدانید هر آمریکایی به طور میانگین ۲ کارت اعتباری دارد.

آیا میدانید حشراتی مانند مورچه و زنیور و … هم دیکتاتوری دارند

آیا میدانید اگر اکسیژن هوا بیشتر بود حشرات بزرگتر و یک سنجاقک به اندازه یک شاهین میشد

آیا میدانید سریع ترین جت دنیا دارای سرعت ۳۶۰۰ کیلو متر است

آیا میدانید طول همه ریشه های یک نیشکر ۲۰ کیلومتر است

آیا میدانید ملکه میوه ها جوز هندی است

آیا میدانید وزن ۱ قاشق چایخوری از سیاه چاله ها ۲ میلیارد تن است

آیا میدانید این مطالب را از آبیته می خوانید

آیا میدانید وزن خورشید ۲ میلیارد میلیارد میلیارد تن است

آیا میدانید نعره یک نوع شیر تا ۳ کیلومتری شنیده میشود

آیا میدانید چشم جغد ۸۰ بار از چشم انسان قوی تر است

آیا میدانید ۵۰ ٪ جمعیت جهان هیچگاه در طول حیات خود از تلفن استفاده نکرده است

آیا میدانید مورچه در مایکروویو زنده میماند

آیا میدانید دود سیگار موجود در محیط بیشتر از مواد قندی در پوسیدگی دندان کودکان نقش دارد

آیا میدانید پروانه ها، چشم های مرکب دارند که تعداد آنها گاهی به ۱۸ هزار می رسد

آیا میدانید یک نوع پشه وجود دارد که در ثانیه ۱۰۰۰ بار بال میزند

آیا میدانید نمک از ۵ هزار سال پیش در سفره ما انسانها بوده است

آیا میدانید قانون تبدیل ماده به انرژی انشتین چیست >> انرژی = جرم ضرب در مجذور سرعت نور

آیا میدانید کره زمین از ۱۰۲ عنصر بوجود آمده و این ۱۰۲ عنصر در بدن انسان وجود دارد

آیا میدانید اگر در ۱ سال هیچ مگسی نمیرد حجم مگسهای متولد شده با حجم زمین برابر میشود

آیا میدانید تعداد چینی‌های که انگلیسی بلدند، از آمریکایی‌های که انگلیسی بلدند، بیشتر است

آیا میدانید وزن کوه یخی متوسط الحجم ۲۰ میلیون تن است

آیا میدانید که در تهران روزانه ۲۷ نفر به خاطر الودگی هوا جان خود را از دست می دهند.

آیا میدانید قدمت انرژی تاریک در فضا به ۹ میلیارد سال میرسد

آیا میدانید انسان سالانه بیش از ۱۰ میلیون مرتبه پلک می زند

آیا میدانید ناخن‌های انگشتان دست، تقریبا چهار برابر ناخن‌های پا رشد می‌کنند

آیا میدانید دلفین‌ها هم مانند گرگ‌ها هنگام خواب یک چشمشان را باز می‌گذارند

آیا میدانید مغز انسان ۲ ٪ از وزن بدن است ولی ۲۵% اکسیژن دریافتی را به تنهایی مصرف میکند

آیا میدانید بیشتر سردردهای معمولی از کم نوشیدن آب می باشد.

آیا میدانید که یک چهارم خاک روسیه در سال پوشیده از برف است

آیا میدانید ابررسانا موادی که می‌تواند در حرارت پایین جریان را بدون مقاومت از خود عبور دهند

آیا میدانید ظروف پلاستیکی تقریبا ۵۰ هزار سال در برابر تجزیه و فساد مقاومند.

آیا میدانید در تمام وجود شما بیش از یک مشت گچ «کلسیم» وجود دارد.

آیا میدانید موش دو پای افریقائی از میدان دیدی برابر ۳۶۰ درجه برخوردار است.

آیا میدانید زمان بارداری فیل به ۲ سال می رسد.

آیا میدانید بیشترین ضربان قلب راقناریها با ۱۰۰۰ بار در دقیقه دارد

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

روزنامه ینی مساوات چاپ باکو شنبه        8/1/88

خانم اینکه بوتر( inke botter ) مدیر کل شرکت مخابراتی باکسل جمهوری آذربایجان برای رژیم اشغالگر قدس جاسوسی می کند .

روزنامه ینی مساوات چاپ باکو در شماره امروز ضمن افشای روابط گسترده این شخص با سازمان جاسوسی رژیم صهیونیست- موساد- نوشت : خانم اینکه بوتر inke botter 48 ساله - که گفته می شود تبعه هلند بوده و در حال حاضر با سمت مدیر کل شرکت تلفن همراه باکسل جمهوری آذربایجان در جمهوری آذربایجان مشغول به کار است - از جاسوسان کهنه کار موساد بوده و با نصب دستگاه های استراق سمع پیشرفته درمراکز تلفن همراه، امکان شنود مکالمات تلفنی مشترکان را برای ماموران موساد فراهم می کند .

این روزنامه چاپ باکو همچنین به نقل از روزنامه الطیار الوطنی الحر چاپ لبنان به تشریح اقدامات گسترده جاسوسی اینکه بوتر در لبنان به منظور استراق سمع مکالمات تلفنی اعضای حزب الله لبنان وانتقال محتوای این مکالمات به موساد از تابستان سال 2004 تا سال 2008میلادی پرداخته و افزوده است : این شخص با استفاده از نفوذ برخی اشخاص وابسته به اسرائیل درمقام های مخابراتی دولت وقت لبنان ، سمت مدیر کلی شرکت تلفن همراه آلفای این کشور را به چنگ انداخته و با به کارگیری دستگاه های استراق سمع پیشرفته ساخت رژیم صهیونیست ، توانسته است اطلاعات وسیعی درباره محتوای مکالمات تلفنی اعضای حزب الله لبنان در اختیار موساد قرار دهد .

روزنامه ینی مساوات به نقل از منابع لبنانی با ادعای این که ، بوتر در شناسایی عماد مغنیه فرمانده ارشد حزب الله لبنان و برنامه ریزی رژیم صهیونیست برای ترور وی ، نقش کلیدی ایفا کرده ، نوشته است : وی یکی از پیشرفته ترین دستگاه های استراق سمع تلفن های همراه را در محل زندگی خود در بیروت نصب کرده بود که ، با هشدار ماموران موساد درباره احتمال انجام بازرسی از منزلش ، دراواسط ماه نوامبر سال  2008 میلادی قبل از انجام بازرسی این تجهیزات را از منزلش خارج کرده و سپس به قبرس گریخته است .

روزنامه ینی مساوات در ادامه با تاکید بر این که این فرد با نفوذ صهیونیست ها در مقامات دولت الهام علی اف به سمت مدیر کلی شرکت تلفن همراه باکسل منصوب شده و امنیت شبکه باکسل را به خطر انداخته ، افزوده است: بوتر که از سال 1992 میلادی تاکنون با به دست گیری سمت های مختلف مخابراتی در کشورهای مجارستان ، اوکراین ، جمهوری چک ، سوئیس ، هلند ، لبنان ، کوزوو و جمهوری آذربایجان به همکاری با موساد ادامه می دهد به داشتن روابط گسترده با تجارثروتمند و صهیونیست کشورهای مختلف مشهوراست .

  شرکت تلفن همراه باکسل جمهوری آذربایجان که شرکتی خصوصی است بیش از یک میلیون نفرمشترک دارد .

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

ایران، فاقد توانایی ساخت بمب اتمی

 آقای گیتس در بخش دیگری از این گفت و گو بار دیگر تاکید کرد که ایران به آستانه دستیابی به سلاح اتمی نزدیک نشده است.

 به گفته وی، تهران فاقد توانایی لازم برای غنی سازی اورانیوم در سطح بالا برای ساخت سلاح هسته ای است.

 اظهارات این مقام آمریکایی در واکنش به گمانه زنی های ماه های اخیر برخی از مقام های نظامی ایالت متحده و کارشناسان غربی در باره میزان ذخایر اورانیوم انبار شده توسط ایران است که به گفته آنها، تهران را در آستانه دستیابی به توانایی ساخت حداقل یک بمب اتمی قرار داده است.

 آژانس بین المللی انرژی اتمی در گزارش ماه فوریه خود در باره برنامه اتمی ایران اعلام کرد، گر چه ایران تعداد سانتریفوژهای خود را تنها ۱۳۶ دستگاه افزایش داده است ولی میزان ذخایر اورانیوم انبار شده این کشور از ۶۳۰ کیلوگرم در ماه نوامبر گذشته به ۱۰۱۰ کیلوگرم در فوریه افزایش یافته است.

 این رقم در ماه اوت (مرداد) سال ۲۰۰۸ حدود ۴۸۰ کیلوگرم بوده است.

 ر اساس ارزیابی برخی کارشناسان هسته ای غربی، ایران در صورت ذخیره ۱۷۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده ضعیف می تواند ۲۵ کیلوگرم اورانیوم در سطح بالای غنی شده تولید کند که برای ساخت یک بمب اتمی کافی است.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

ولی وی افزود: ایران اکنون تمام عناصر لازم برای ساخت سلاح های اتمی را تولید می کند ولی اینکه آیا این عناصر در نهایت برای ساخت بمب هسته ای مورد استفاده قرار بگیرند به تصمیم سران جمهوری اسلامی بستگی دارد. مقام های نظامی آمریکا در ماه های اخیر بارها در باره توانایی احتمالی ایران در زمینه ساخت بمب اتمی گمانه زنی های زیادی مطرح کرده اند. دریاسالار مایک مالن، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، اسفند ماه گذشته اعلام کرد، ایالات متحده معتقد است که ایران اورانیوم کافی برای ساخت یک بمب اتمی را ذخیره کرده است. ولی این اظهارات با واکنش رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا روبرو شد که می گوید: «ایران به زمان دستیابی به سلاح هسته ای نزدیک نشده است و این به آمریکا و دیگران فرصت می دهد تا تهران را قانع کنند از برنامه احتمالی تسلیحات اتمی خود دست بکشد.»از آن زمان مقام های نظامی آمریکا تلاش کرده اند نشان دهند که ایران خطر بالقوه هسته ای به شمار نمی رود و در آستانه دستیابی به سلاح اتمی نیست.آمریکا نگران است که اسرائیل به دلیل نگرانی از تهدید هسته ای ایران به طور یک جانبه به تاسیسات اتمی این کشور حمله کرده و امنیت سربازان آمریکایی و منطقه خاورمیانه را به خطر اندازد. واشینگتن می گوید که برای مقابله با برنامه هسته ای تهران از دیپلماسی و سیاست افزایش تحریم ها در صورت امتناع ایران از توقف فعالیت های اتمی خود حمایت می کند.

/* /*]]>*/

جلسه کنگره آمریکا

۱۳۸۷/۱۲/۲۰

مقام های اطلاعاتی آمریکا روز سه شنبه به کنگره اعلام کردند که ایران فاقد اورانیوم غنی شده با غلظت بالا برای ساخت بمب اتمی است.

دنیس بلر، مدیر اطلاعات ملی آمریکا در گزارش خود به نمایندگان کنگره گفت: «ارزیابی ما اکنون این است که ایران اورانیوم غنی شده با غلظت بالا در اختیار ندارد.»

وی افزود: «ما ارزیابی می کنیم که ایران هنوز تصمیم نگرفته است» اورانیوم ضعیف را به ماده غنی شده با غلظت بالا به منظور ساخت بمب اتمی تبدیل کند.

ژنرال مایکل ماپلس، مدیر آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا در ماه فوریه و پس از پرتاب ماهواره ایران به فضا گفته بود که چنین کاری «بیانگر پیشرفت» در فناوری مورد استفاده در  موشک های قاره پیما است.

ولی دنیس بلر روز سه شنبه اعلام کرد، آزمایش های اخیر موشکی ایران ارتباط مستقیمی با فعالیت های هسته ای این کشور ندارد و اعتقاد بر این است که این دو پروژه جدا از یکدیگر دنبال می شوند.

در سوم دسامبر سال ۲۰۰۷ نیز «برآورد اطلاعات ملی» ۱۶ سازمان اطلاعاتی آمریکا منتشر شد که در آن اعلام شده بود، «ایران احتمالا زمانی دارای طرحی برای توسعه بمب هسته ای بوده اما آن را در سال ۲۰۰۳ متوقف کرده و تا اواسط سال ۲۰۰۷ آن را از سر نگرفته است.»

ارزیابی تازه سازمان های اطلاعاتی آمریکا چند روز پس از آن اعلام می شود که مقام های نظامی این کشور اظهارات ضد و نقیضی در باره توانایی ایران برای ساخت سلاح هسته ای بیان کرده بودند.

مایک مالن، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، روز یازدهم اسفند ماه گفته بود: ایالات متحده معتقد است که ایران اورانیوم کافی برای ساخت یک بمب اتمی را ذخیره کرده است.

«ما ارزیابی می کنیم که ایران هنوز تصمیم نگرفته است» اورانیوم ضعیف را به ماده غنی شده با غلظت بالا به منظور ساخت بمب اتمی تبدیل کند.

مقام های اطلاعاتی آمریکاولی ساعاتی پس از این سخنان، رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا نظری متفاوت ابراز کرد و گفت: «ایران به زمان دستیابی به سلاح هسته ای نزدیک نشده است و این به آمریکا و دیگران فرصت می دهد تا تهران را قانع کنند از برنامه احتمالی تسلیحات اتمی خود دست بکشد.»

آمریکا و کشورهای غربی بارها نگرانی خود را از فعالیت های هسته ای جمهوری اسلامی ایران بیان کرده اند و گفته اند که این برنامه احتمالا با هدف ساخت بمب اتمی دنبال می شود.

انتشار گزارش آژانس بین الملی انرژی اتمی در ماه فوریه به این گمانه زنی ها دامن زد و نگرانی ها از احتمال عبور ایران از «مقطع غیر قابل بازگشت هسته ای» را افزایش داد.

در این گزارش اشاره شده است که ایران میزان ذخایر اورانیوم با غلظت پایین خود را از ۶۳۰ کیلوگرم در ماه نوامبر گذشته به ۱۰۱۰ کیلوگرم در ماه فوریه افزایش داده است.

این رقم در ماه اوت (مرداد) سال ۲۰۰۸ حدود ۴۸۰ کیلوگرم بوده است.

بر اساس ارزیابی برخی کارشناسان هسته ای غربی، ایران در صورت ذخیره ۱۷۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده ضعیف می تواند ۲۵ کیلوگرم اورانیوم در سطح بالای غنی شده تولید کند که برای ساخت یک بمب اتمی کافی است.

ایران هر گونه تلاش برای ساخت سلاح هسته ای را رد کرده و می گوید که ماهیت برنامه هسته ای تهران صلح آمیز است.

تشویق اعراب به دخالت در برنامه اتمی ایران

در همین حال، محمد البرادعی، مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی از کشورهای عربی خواسته است تا نقش فعالی در حل منازعه بر سر برنامه اتمی ایران بر عهده گیرند.

باعث تعجب است که کشورهای عربی در گفت و گوی میان ایران با غرب درگیر نیستند. هر گونه راه حلی در باره مسئله (اتمی) ایران باید در تعامل با همسایگان آن دیده شود.

مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمیآقای برادعی گفته است که این منازعه نمی تواند بدون فعال شدن همسایگان ایران حل و فصل شود.

وی که روز دوشنبه در یک نشست سیاست خارجی در پارلمان اتریش سخن می گفت، افزود: باعث تعجب است که کشورهای عربی در گفت و گوی میان ایران با غرب درگیر نیستند. هر گونه راه حلی در باره مسئله (اتمی) ایران باید در تعامل با همسایگان آن دیده شود.

مدیر کل آژانس می گوید: تغییر سیاست آمریکا به سمت گفت و گوی مستقیم با ایران شانس ارائه راه حل صلح آمیز را افزایش داده است ولی دخالت اعراب در این موضوع حیاتی است.

کشورهای عربی گرچه همواره به برنامه اتمی ایران و نقش آن در تحولات خاورمیانه مشکوک بوده اند ولی در باره چگونگی برخورد با تهران اختلاف نظر دارند.

مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی که در ماه نوامبر آینده از مقام خود کنار می رود همچنین گفته است: ساختار امنیتی خاورمیانه باید با حضور ایران، کشورهای عربی و اسرائیل شکل گیرد.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

در عین حال از سال گذشته جنگ افغانستان از مرزهای این کشور فراتر رفته است. از یک طرف اسلام‌گرایان جدایی طلب منطقه کشمیر در آن درگیر شده‌اند از سوی دیگر شاهد گسترش فعالیت نیروهای بنیادگرای اسلامی در شمال و غرب پاکستان هستیم. تنش در منطقه به شدت رو به افزایش گذاشته و مقامات آمریکا بسیار دیر متوجه این واقعیت‌ها شده‌اند.

پاتریک کاکبورن تحلیلگر روزنامه ایندیپندنت می‌نویسد اگر پرزیدنت بوش به بهانه واهی سلاح‌های کشتار جمعی به عراق حمله کرد، جانشین او در افغانستان با بحرانی روبه‌رو است که ثبات منطقه را با وجود دو قدرت اتمی واقعی یعنی هند و پاکستان به خطر انداخته است. در مقابل آنچه که در عراق گذشت آینده بحران افغانستان امروزه بسیار خطرناک‌تر به نظر می‌رسد.

ایندیپندنت می‌نویسد درمقایسه با مورد عراق فاجعه افغانستان بسیار کند روی داد. هرچند قبل از حمله به افغانستان، بسیاری در مورد دشواری‌های حضور و جنگ یک نیروی خارجی در آن کشور هشدار می‌دادند ولی در سال‌های اول به نظر می‌رسید که نیروهای آمریکایی و متحدان آن به نتیجه مطلوبی رسیده‌اند. کما اینکه اعلام شد که طالبان شکست خورده و به آن سوی مرزها گریخته‌اند و آموزشگاه‌های القاعده برچیده شده است.

اما همین موفقیت‌های سریع باعث شد که آمریکا و بریتانیا ارزیابی خوش‌باورانه‌ای از موقعیت خود در افغانستان پیدا کرده و استراتژی سیاسی و نظامی همه جانبه و مؤثری برای پایان دادن بحران در این کشور نداشته باشند.

با مروری بر این سال‌ها تحلیلگر ایندیپندنت می‌نویسد وظیفه و رسالت نیروهای نظامی آمریکایی و بریتانیایی مستقر در افغانستان همیشه در حال تغییر بود. کشورهای عضو ناتو نیز در زمان موافقت با اعزام نیرو به افغانستان نمی‌دانستند که چه آینده‌ای در انتظار آنهاست.

در عین حال میزان حمایت افکار عمومی تمامی این کشورها از جنگ در افغانستان رو به کاهش بوده و ادامه حضور و تلفات نظامی برای آنها هزینه سنگینی در بر دارد.

تحلیلگر ایندیپندنت به نقش دولت پاکستان اشاره کرده و می‌نویسد در آغاز کار پاکستان ظاهراً متحد آمریکا در مبارزه جهانی با تروریسم تلقی می‌شد . اما به مرور مشخص شد که حاکمیت پاکستان دولت جدید افغانستان را به رسمیت نمی‌شناسد و بنابراین آنچه را که برای کمک به ثبات در افغانستان لازم بود، انجام نداد.

طالبان زاده و دست پروده سرویس اطلاعاتی ارتش پاکستان بود و با وجودی که رهبران سیاسی پاکستان به آمریکا وعده همکاری می‌دادند هیچگاه ارتش آن کشور سیاست‌های قدیمی خود و از جمله آن، کوشش برای استقرار دولتی همسو و دست نشانده در کابل را رها نکرده است.

تحلیلگر ایندیپندنت در توضیح موقعیت فعلی طالبان می‌نویسد این نیرو در بخش پشتون‌تبار کشور که حدود ۴۰ درصد از جمعیت افغانستان را تشکیل می‌دهد از پایگاه و حمایت‌های لازم برای ادامه فعالیت خود برخوردار است.

در عین حال نباید فراموش کرد که به هنگام تصرف کابل و سقوط رژیم طالبان بخش اعظم فرماندهان و واحدهای نظامی این گروه در خاک افغانستان باقی ماندند. برخی از آنها خیلی ساده وفاداری خود را به دولت جدید اعلام کرده و برخی دیگر در خفا منتظر شرایط مناسب برای بازگشت به صحنه بودند. بنابراین آنچه که در سال ۲۰۰۱ به عنوان پیروزی غرب و نابودی طالبان در افغانستان اعلام شد حقیقت محض نبود.

تحلیلگر ایندیپندنت می‌افزاید طالبان در طول این هفت سال از اشتباهات و شکست‌های سیاسی و نظامی دولت جدید افغانستان و حامیان غربی آن بهره جسته اکنون عملاً دولتی موازی با دولت حامد کرزای را در افغانستان در اختیار دارد.

در پیش گرفتن استراتژی نظامی و سیاسی دیگری برای مبارزه با این گروه در عین حال در گرو خنثی کردن پاکستان است. چون دستگاه امنیتی ارتش این کشور حتی اگر مبتکر و راهبر شورش طالبان نباشد حداقل می‌تواند میزان قدرت آن را کنترل کند.

در عین حال ادامه حضور نیروهای خارجی در افغانستان یک شمشیر دولبه است. آنها از یک سو از دولت نوین افغانستان حمایت کرده و بقا آن را تضمین می‌کنند ولی همزمان با کاهش از مشروعیت بومی آن این حکومت به آلت دست خارجیان و قدرتی متزلزل بدل می‌شود.

پاتریک کاکبورن مطلب خود را با این هشدار پایان می دهد که دولت آمریکا نیز به همان گونه که امپراطوری بریتانیا در قرن نوزدهم و ارتش شوروی در قرن بیستم دریافت، روزی به این نتیجه خواهد رسید که ادامه حضور نیروهای نظامی‌اش در افغانستان واقعاً به مشکلات آن نمی‌ارزد.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

سه هفته پیش کنفرانسی درمرکزفلچردانشگاه تافتزبرگزارشد که درباره ایران و امریکا، که روی مسایل سیاست خارجی متمرکز بود . کارشناسان و مسئولین  عالی رتبه ای دراین کنفرانس شرکت داشتند.ازجمله  نیکلاس برنز، آدمیرال فالن، ژنرال ابی زید، و آدم هایی هم از کادر دانشگاهی،مانند گری سیک، شهرام چوبین سخنرانی کردند.

خلاصه حرف ها این بود که تخاصم با ایران به جایی نمی رسد. در این کنفرانس تاکید شد باید با ایران مذاکره کرد، و حتی در حوزه هایی مانند افغانستان باید همکاری کرد . بعضی از کارشناسان گفتند مساله اتمی را بی دلیل بیش ازحد بزرگ کردیم و با این کار به ایرانی ها امتیاز دادیم. مساله پیش روی امریکا این نیست که آیا مذاکره بکند یا نه، این است که کی، کجا، در چه قالبی، و بر سر چه چیزی مذاکره بکند. آیا باید همه چیز را یکجا مورد مذاکره قرار داد (معامله بزرگ)؟ یا تک به تک بر سر مسایل مورد نظر گفتگو کرد؟ تنها کسی که ازجنگ صحبت کرد یک استاد دانشگاه اسراییلی امریکایی بود که رییس مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه برندایز در امریکا بود، به نام فلدمن. او می گفت باید یک حمله جراحی محدود به ایران کرد. باقی هیچ کس این حرف را نزد. متخصصان افغانستان و پاکستان می گفتند که بدون ایران نمی شود این مناطق حساس و خطرناک را آرام کرد. متاسفانه هیچ صدایی ایران را نمایندگی نمی کرد. تنها یک خبرنگارفلسطینی تبار لبنانی شده مقیم اردن که تابعیت مضاعف آمریکا را هم داشت  آخرین سخنران بود که گفت امریکا باید به ایران با احترام برخورد کند. او تنها کسی بود که از مواضع مشروع ایران دفاع کرد. اسمش هست

" رامی خوری" روزنامه ستاره را درلبنان درمی آورد اوآدم کارکشته وخوش صحبتی به نظر می رسید .

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

روزنامه بریتانیایی گاردین با توجه به هدف قرار گرفتن دفاتر دالای لاما و این که شبکه ارواح از کامپیوترهایی در داخل چین هدایت و کنترل می‌شود اشاره می‌کند که این شبکه با آژانس‌های جاسوسی دولت چین در ارتباط است. اما محققان کانادایی می‌گویند قادر به شناسایی دقیق افراد پشت این شبکه نیستند.

با این حال این محققان اشاره می‌کنند که در یک مورد که دفتر دالای لاما با ای‌میل دعوت‌نامه‌ای برای دیپلماتی خارجی فرستاده است، دولت چین با آن دیپلمات تماس گرفته تا او را از قبول دعوت منصرف کند.

سخنگوی کنسول‌گری چین در شهر نیویورک نیز روز شنبه ضمن انکار هر گونه دخالت دولت چین در این شبکه انتساب آن به چین را «داستانی کهنه و بی‌معنا» خواند. این در حالی است که دولت چین مرتبا به جنبش در تبعید تبت که در داخل این کشور به تشویق جدایی‌طلبی و تروریسم متهم است حمله می‌کند.

روزنامه نیویورک تایمز در عین حال از تحقیقی دیگر در دانشگاه کمبریج بریتانیا خبر می‌دهد که آن هم بر تبتی‌ها متمرکز بوده است. محققان دانشگاه کمبریج در گزارش خود مشخصا کشور چین را مقصر می‌دانند و هشدار می‌دهند که هکرهای دیگر هم «می‌توانند دست به چنین اقداماتی بزنند».

«شبکه ارواح» که همچنان فعال است و هفته‌ای چندین کامپیوتر جدید را به کنترل خود درمی‌آورد تاکنون بزرگ‌ترین شبکه جاسوسی و خراب‌کاری اینترنتی است.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

او در مورد هدف بعدی خود می گوید: "دوم اینکه با ایجاد گروه باران همراه با دیگر همکارانم، به این فکر شدم که ما می توانیم به شیوه و یا به کمک شیوه فولک پاپ که من تازه آن را با باران ایجاد کرده بودم، مردم را به طرف باوری که خودشان دارند، حرکت بدهیم. همچنین آنها را منسجم بسازیم. در عین حال حس توقع و احساسی را که در برابر قضایای همان زمان در افغانستان داشتند، بیشتر توسط موسیقی فولک پاپ پرورش دهیم. جراکه موسیقی ای که ریشه در خود فرهنگ عام داشته باشد، زودتر درک می شود، زود تر حس می شود، و زود تر فراگیر می شود. بنابراین انسان می تواند پیام خود را هر قدر بیشتر و دورتر که بخواهد، برساند." دریا در کنار اینکه خود را از نسل مقاومت افغانستان می خواند، خاطراتی از مهاجرت و در به دری را نیز به یاد دارد. چراکه سال های مبارزه و نبرد در برابر اشغال قشون سرخ، سیلی از افغان ها را به مهاجرت سوق داد. در این میان فرهاد دریا هم مانند میلیون ها افغان دیگر، مجبور به ترک وطن گردید.

خودش در این باره می گوید: "سفر من در سال ۱۳۶۹ (۱۹۹۰) اتفاق افتاد. اول به چکسلواکی رفتم، و مدت بسیار کوتاهی در آنجا بودم. سپس به آلمان عزیمت کردم، و فکر می کنم پنج سال در آن کشور ماندم. البته در خلال این مدت، یک سال هم فرانسه بودم. سرانجام از سال ۱۳۷۴ (۱۹۹۵) به آمریکا کوچ کردم."

اما با رفتن دریا از افغانستان، نام او به زودی از روی زبان ها برداشته نشد زیرا در جریان فعالیت های هنری اش، برخی کارهای ماندگار کرده بود. به همین سبب در مدت زمانی که سرگردان هی از این سر به آن سر می رفت، نام او را زنده نگاه کرد. تا اینکه اولین آلبم (آلبوم) تصویری در دیار غربت خود زا، زیر نام "آتش پرچه" به بازار عرضه کرد. علاقه مندانش این آلبم را، تولد دوباره وی در دنیای هنر می خوانند.

دریا خاطرنشان می کند: "اولین آلبم تصویری بیرون از افغانستان من، آتش پرچه نام داشت. این آلبم مجموعه ای از غزل ها و اجرای زنده موسیقی روی ستیژ (سن/صحنه) بود. همچنین چهار یا پنج آهنگی دیگری که در آلبم بیگم جان خوانده بودم، از آن گرفتم و در ستدیو (استودیو) اجرا کردم."

او با زیستن در کشورهای آمریکایی و اروپایی حس کرد که افغانستان درین کشورها یک تصویر دارد، و آن دود و باروت می باشد. این حس وی را واداشت تا به ترمیم این چهره زشت بپردازد که به عنوان روکش، همه زیبایی ها و هست و بود کشورش را به فنا برده است.

خودش در این باره می گوید: "آن طرف آب های شور اگر اروپا بگویم یا آمریکا بگویم، وقتی آنها اولین بار با این آئینه داری از زندگی افغانستان مواجه می شدند، سخت تعجب می کردند که این افغانستانی نیست که ما شناختیم. این برایشان خیلی جالب بود. اکثرآ در برنامه ها می آمدند، و از نزدیک از من تشکری می کردند. حتی اکثرشان مرا در آغوش می گرفتند، و مانند یک افغان از من تشکر می کردند. آنها می گفتند که خانه آباد یکی از شایسته ترین مردم جهان را برای امان معرفی می کنی. این برایم واقعآ قابل افتخار بود که می توانستم و موفق می شدم که آن چهره و آنچه ملت ام شایسته اش است را، به دنیا نشان بدهم."

وی در ادامه می افزاید: "حتی جالب این بود که روی ستیژ و در جریان کنسرت ها من همراه با لنگی، پای برهنه، پتلون جینز، دریشی، و کرتی جالبی می برآمدم، که خیلی به دنبالش گشته بودم. به اصطلاح خودشان فشن (مد) راهمراه با سنت های افغانی می آمیختم، که برای آنها خیلی جالب بود. چون وقتی در غرب به لنگی فکر می کنند، به پیراهن و تنبان فکر می کنند، فکر می کنند که این باید یک قاتل باشد، یک جنگجو باشد. یا حداقل به نحوی از انحاء، باید یک نوعی از خشونت در آن باشد. بنابراین برای اولین بار با این صورت این گوشه از اخلاق و فرهنگ ما آشنا می شدند، که خیلی برایشان جالب بود."

از راگ به راک

همزمان با تعویض صحفه ی سیاسی افغانستان و ایجاد نظام نوین، دریا نیز از راگ موسیقی کلاسیک هندی به راک موسیقی غربی سفر کرد.

او هدف ازین سفر را تحویل درونی خود و شوق ایجاد تکان در بدنه زندگی می خواند، و می گوید: "کار در فضای عاشقانه ها هوایی دیگر کار دارد، آسمان دیگر کار و رنگی دیگر دارد. در آن جو وقتی هم که آدم در فضای آلبم کار می کند، خون اش دیگر گردش دارد، آسمان دیگر رنگ دارد، زندگی دیگر اندازه دارد.

زیرا در عاشقانه هایی مثل ’آخر به پای تو دل پیر می شود‘ و یا ’گردش چشم سیاه تو خوشم می آید‘،هر دو فرق می کنند. چون هر دو یک هوا و انداز، و یک شگرد نیستند."

او در ادامه می افزاید: "من بیشتر یک انسان عاطفی هستم، با عاطفه خیلی سیال و با عشق که خمیری زندگی من است، و در آهنگ های که باز صبغه اجتماعی دارند. من باز یک آدم نمی گویم جنگی، ولی یک آدم پر از تحرکی می شوم که می خواهم در بدنه زندگی یک تکان بیارم. حال هر قدر کوچک هم باشد، ولی به اندازه خود می خواهم یک تکان باشم که زندگی را به طرف فردای بهتر شدن، و فردای خوبتر حرکت دهم."

دریا در نقش جدید دیگر انسانی نیست که تنها با آلات موسیقی سر و کار داشته باشد، و بخواهد زند گی کند. او می خواهد در سفر نوینش برای دیگران زندگی دهد. کمااینکه دیگرنام اش تنها با موسیقی و هنر پیوند ندارد. بلکه دریایی مدافع حقوق بشر و دریایی حامی زنان و کودکان نیز، به آن افزوده شده است.

خودش در این باره می گوید: "ما یک موسسه غیر انتفاعی بنام کوچه افتتاح کردیم، که برنامه های مختلف دارد. از جمله آخرین برنامه یا آخرین پروژه هایش، افتتاح دوهزار حساب بانکی برای دوهزار خانواده محتاجست که پدر ندارند و رییس خانواده یا خود کودکان هفت، هشت، نه ساله، و یا هم مادران اشان هستند. این حساب ها به نام مادران خانواده است. از این دو هزار خانواده تعهد گرفتیم، که بعد ازین کمک یک کودک را به مکتب روان کنند. یعنی درین پروژه تنها آب و نان دادن مطرح نیست. بلکه فردای کودکان باید تأمین شود، که آن درس تعلیم و مکتب است."

او در ادامه می افزاید: "حالا ما برای حساب های بانکی از داخل و بیرون از افغانستان سپانسر (حامی مالی) پیدا می کنیم. زیرا نه تنها افغان ها، که از غیرافغان ها هم خیلی علاقه مند کار برای کودکان جهان هستند. کمااینکه کسانی را داریم که می خواهند سپانسر این کودکان شوند، و هر ماه معادل پنجاه دلار آمریکایی را به این حساب ها می فرستند. مادر ها هر ماه پنجاه دلار ازین حساب بر می دارند، و تعهد می سپارند که یک کودک را به مکتب بفرستند."

دریا خاطرنشان می کند: "گوشه دوم کار من با اقشار آسیب پذیر، کار با زنها است. درین اواخر کار در قسمت محو خشونت علیه زنان را شروع کردم. در افغانستان پروژه هایی دارم، برنامه هایی دارم، با وزارت محترم امور زنان و پروژه های انکشافی سازمان ملل (یو ان دی پی ) پروژه های دارم."

فعالیت های دریا در زمینه حمایت از کودکان و حقوق بشر باعث آن شد که در جمع سیزده آواز خوان دیگر از سراسر جهان، طرح پروژه ای موسوم به "دیدارها" را ارائه کند. هدف از ایجاد این پروژه سفر با موسیقی به نقاطی از دنیا است، که با چالش های بشر دوستانه اجتماعی و محیط زیستی روبرو هستند.

او در مورد دیدار ها می گوید: "اصلآ یک پروژه خیلی بزرگ می باشد، که دلیل عمده اش کار برای آینده کودکان محتاج جهان است. یعنی تامین آینده بهتر برای کودکان محتاج در دنیا به شمول افغانستان! درین جمع سیزده نفری از سیزده کشور جهان، هنرمندی هم حضور دارد که دوست نزدیک من می باشد. او اهل آلمان است، و امروز نه تنها از برجسته ترین چهره های این کشور می باشد، که در اروپا نیز بخاطر کارهای هنری و بشر دوستانه اش با هم کار می کردیم."

دریا در ادامه می افزاید: "آلبم صوتی ما هم به نام دیدارها از طرف (سونی بی ام جی) به بازار برآمد، که یکی از بزرگترین شرکت های نشر موسیقی در جهان است. بعد از موفقیت هایی که آلبم در دنیا به دست آورد، برای فروش و علاقه مندی شنونده های مختلف از جهان، جایزه طلا گرفت. این جایزه برای همه کسانی که در کل کار اشتراک داشتند، اهدا شد."

فعالیت های حقوق بشری و خیر اندیشانه دریا باعث شد که سازمان ملل متحد برای نخستین بار هنرمندی را از افغانستان و برای افغانستان انتخاب، و به عنوان یکی از سفرای حسن نیت خود تعیین کند. این اقدام دریا را بیشتر چهره ای معرفی کرد، که خواستار تکان در بدنه اجتماعی جامعه است.

خودش در این باره می گوید: "من منحیث سفیر حسن نیت سازمان ملل متحد، در قسمت توسعه با ایشان همکار هستم. ما در چندین زمینه روی پروژه های خیلی وسیع کار می کنیم. محو خشنونت علیه زنان، صلح، کار با جوانان، و حتی مبارزه علیه مواد مخدر، برخی از این زمینه ها هستند."

فرهاد دریا که عمری با موسیقی افغانستان زندگی کرده و آن را با رگ و پوست خود حس می کند، اعتقاد دارد که موسیقی اصیل این کشور دچار ناملایمات روزگار شده است. به گونه ای که آرام آرام دیگر چیزی به نام موسیقی اصیل افغانی برایمان نمانده است.

کمااینکه می گوید: "آنچه را که امروز زیاد به نام موسیقی افغانی می بینید، موسیقی مدرن و جوان افغانی، و نه موسیقی اصیل این کشور، است. البته جوان ها نیز به موسیقی ضرورت دارند، و نیازمندی آنها است. درین هم شکی وجود ندارد، که این نیازمندی به نحوی پوره شود."

اما در ادامه خاطرنشان می کند: "ولی در پهلوی اش، موسیقی اصیل افغانی هم باید حفظ گردد. این غنا باید رشد کند. اما با تاسف این دیده نمی شود. زیرا آنچه را که ما در داخل افغانستان و یا خارج از کشور می بینیم، فقط موسیقی جوان، موسیقی روز، و موسیقی پاپ است. ولی با تاسف موسیقی اصیل افغانستان، قرار قرار و آهسته آهسته به فراموشی سپرده می شود. این را یک شخص یا دو تن نمی تواند سمت دهد. خاص در کشوری مثل افغانستان برای سمت دادن یک حرکت، مرکز کار است. اما مرکز خاموش می باشد. یعنی مقامات مسوول که برنامه دهنده برای کار و برای سمت دادن موسیقی و هنر هستند، در مجموع خاموش می باشند

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

در این دوران طلائی نوشتار، نظرات همچنین به واسطه نامه منتقل می شد. با ورق زدن نامه نگاری های پرحجم ولتر، ژان-ژاک روسو، بنیامن فرانکلین و توماس جفرسون – که در مورد هر کدام حدود پنجاه جلد می شود- در قلب جمهوری ادبیات سیر می کنیم.این چهار نویسنده در مورد مهم ترین موضوعات دوران خویش بحث می کردند و جریان نامنقطعی ازنامه که اروپا را به امریکا وصل می کرد ، همان زمان نیز مشخصات یک شبکه اطلاعاتی از ورای اقیانوس اطلس را دارا بود.

من علاقه ویژه ای به نامه نگاری های جفرسون(۱۸۲۶-۱۷۴۳) و جیمز مدیسون (۱۸۳۶-۱۷۵۱) دارم. آنها دوست داشتند در مورد همه چیز حرف بزنند و بویژه درباره قانون اساسی امریکا که در آنزمان در حال نوشته شدن بود و مدیسون در فیلادلفیا در نگارش آن شرکت داشت در حالیکه جفرسون نماینده جمهوری نوپا در پاریس بود. آنها در مورد کتاب نیز حرف می زدند چرا که مدیسون دوست داشت در کتابخانه های پایتخت گشت بزند و اغلب نیز کتاب هائی برای دوستش می خرید. دائره المعارف دنی دیدرو(Denis Diderot) به تعدادی زیاد چاپ شده بود. اما جفرسون با تصور کمیاب بودن آن و به قصد بردن سود چاپ مجددی از روی نسخه قبلی را سازمان می دهد.

تصویر دو رئیس جمهور آینده ایالات متحده که بر زمینه ای از آثار نویسندگان عصر روشنگری در باره کتاب ها صحبت می کنند، شگفت آور است. اما قبل از ترک آن لازم است یادآوری کنیم که جمهوری ادبیات فقط در اصول دمکراتیک بود. در واقع این جمهوری فقط به ثروتمندان و اشراف تعلق داشت. بیشتر نویسندگان که نمی توانستند از قلمشان نان بخورند مجبور بودند که خود را به قدرتمندان وصل کنند، از اشراف یاری طلبند ، به گدائی یک شغل در نشریاتی تحت کنترل دولت بپردازند، با هشیاری از چنگال سانسور برهند و راهی برای خود از میان گردهمآئی ها و آکادمی ها بگشایند یعنی همان جائی که شهرت ها ساخته و یا نابود می شدند. ناتوان از پاسخگوئی به بی حرمتی هائی که حامی هایشان به آنها تحمیل می کردند، به جان هم می افتادند، همانطور که درگیری های بین ولتر و روسو گواه آنست.

پس از خواندن کتاب « گفتار در باره منشا نابرابری میان انسان ها»ی روسو، نویسنده «ساده دل» (کاندید) در سال ۱۷۵۵ به او نوشت:«من کتاب جدید شما درباره انسان را دریافت کردم...هرگز اینهمه هوشمندی برای خر کردن افراد به کار گرفته نشده است؛ بعد از خواندن کتاب شما آدم دلش می خواهد چهار دست و پا راه برود».... روسو پنج سال بعد در پاسخ به ولتر می گوید «من از شما نفرت دارم».

فاصله اجتماعی، درگیری های شخصی را تشدید می کرد. بسیار دور از فضای عمومی که در آن همه برابرند، جمهوری ادبیات از همان مشکلی رنج می برد که تمام جوامع قرن هجدهم دچارش بودند: امتیازات. چرا که این امر فقط به طبقه اشراف محدود نمی شد. در فرانسه درجهان نظرات نیز امتیازات وجود داشت بویژه نزد چاپخانه ها و کتابفروشی ها که تحت سلطه اتحادیه هائی بودند که وضعیت انحصاری را تحمیل می کردند، و هم چنین در مورد خود کتاب ها که فقط با توافق شاه و یا تائید سانسور می توانستند چاپ شوند.

می توان این سیستم را با ارجاع به جامعه شناسی شناخت تحلیل کرد و بخصوص با استفاده از مفهومی که توسط پیر بوردیو خلق شد که ادبیات را حوزه ای می انگارد که در آن مواضعی که در رقابت قرار دارند در مقابله با نیروهای سلطه گر جامعه از قوانین کم و بیش مستقلی پیروی می کنند. با اینهمه برای ملاحظه این امر که زندگی ادبی هیچ ربطی به آرمان های متفکرین عصرروشنگری ندارد لزومی به پیروی از مکتب بوردیو نیست. علی رغم اصول اولیه اش جمهوری ادبیات جهانی بسته را بوجود می آورد که برای فاقدین امتیاز قابل دسترسی نبود. با اینهمه متفکرین عصرروشنگری بنظر من همچنان بهترین مدافعان گشایش بصورت عمومی و دسترسی آزاد به کتاب بصورت ویژه هستند.

امروز در جهان کتابخانه های تحقیقاتی و مجازی نیز، آیا همچون قرن هجدم، اصول و واقعیت در تناقض با هم قرار نمی گیرند ؟ یکی از همکاران من تعریف می کند که اغلب در میهمانی های شبانه کنایه ای تحقیر آمیز از این دست را می شنود : « شما کتابدار هستید، چه جالب.. بگوئید ببینم که کتابدار بودن چه جوری است؟» . و همکارمن احتمالا پاسخ می دهد :« کاری که قبل از هرچیز به پول و قدرت مربوط است». با اینهمه بسیاری از ما طرفدار اصول کتابخانه های بزرگ عمومی مان هستند که همانطور که در بالای کتابخانه بوستن نوشته، ورود به آنها « برای عموم آزاد» است. در سنگ مرمر کتابخانه نیویورک جمله ای از جفرسون با حروف طلائی حک شده:« من آموزش را بهترین وسیله برای بهبود وضعیت انسانی، ترویج تقوی و تضمین خوشبختی انسانها می دانم» .

جمهوری ما نیز بر روی همان اصلی بنا شده که جمهوری ادبیات : آموزش. برای جفرسون درخشش متفکرین عصرروشنگری ناشی از نویسندگان و خوانندگان، کتاب ها و کتابخانه ها بود البته بویژه کتابخانه های کنگره، مونتی سلو( محل سکونت وی) و دانشگاه ویرجینی. این باور به قدرت رهاسازی لغات در اولین فصل قانون اساسی امریکا نوشته شده است، فصلی که در آن به حق تالیف ( که فقط برای « مدتی محدود» شناخته شده) همچون اصل والای « پیشرفت علم و هنرهای مفید» ارج گذاشته می شود. بنیانگذاران قانون اساسی حق تالیف را تا حد دستمزدی برای کار فکری به رسمیت می شناختند اما همواره بر ارجحیت منافع عمومی بر سود شخصی تاکید داشتند.

چگونه می توان در وزن نسبی این دو ارزش تعادل ایجاد کرد ؟ مولفین قانون اساسی از پیدایش مفهوم حق تالیف (کپی رایت ) در انگلستان در سال ۱۷۱۰ در کادر قانون «Statute of Anne» ناآگاه نبودند. این قانون به دنبال محدود کردن ناشرین قدرتمند و « حمایت از آموزش» بود. و به مولفین حق مالکیت کامل اثرهایشان را به مدت ۱۴ سال با قابلیت یک بار تمدید، اعطا می کرد. ناشرین سعی داشتند از قدرت انحصاری خود با تکیه بر حق انتشار واگذار شده بصورت شخصی و دائمی دفاع کنند که به تعبیر آنها جزو حقوق سنتی به حساب می آمد. با به دادگاه کشیده شدن این مسئله در چندین مورد، بالاخره در سال ۱۷۷۴ در چارچوب پرونده Donaldson برعلیه Becket است که ناشرین محکوم شدند.

سیزده سال بعد، وقتی امریکائی ها در کار تالیف قانون اساسی شان بودند ، نقطه نظر حاکم در آنزمان در انگلستان را به عاریت گرفتند. یک دوره ۲۸ ساله برای حفاظت حق مولفین و ناشرین به اندازه کافی بنظر طولانی می آمد. پس از این دوره ارجحیت با منافع عمومی بود. در سال ۱۷۹۰، Cpoyright Act که آنهم به منظور « حمایت از آموزش» طراحی شده بود با الهام از الگوی انگلستان یک دوره ۱۴ ساله با قابلیت یکبار تمدید را به رسمیت شناخت.

اما امروز دوره حق تالیف چقدر است ؟ بر اساس قانون ۱۹۹۸ ، Sonny Bono Copyright Term Extention Act ( که قانون «Mickey» نیز خوانده می شود چرا که قهرمان معروف والت دیسنی مورد تهدید ورود به حوزه منافع عمومی قرار گرفته بود) حق تالیف برای یک اثر تا زمان حیات مولف آن و ۷۰ سال پس از مرگ وی محترم است. در عمل این به معنی آن است که منفعت شخصی نویسنده و وارثانش بر تمام حقوق دیگر در مدتی نزدیک به یک قرن الویت دارد. بخش بزرگی از کتاب های امریکائی نوشته شده در قرن بیستم هنوز در حوزه منافع عمومی قرار ندارند. برروی اینترنت دسترسی آزاد به میراث فرهنگی ما فقط برای آثار پیش از اول ژوئن ۱۹۲۳ وجو دارد یعنی تاریخی که از آن پس بیشتر ناشرین از حق تالیف خود دفاع می کنند. وضعیت برای مدتها چنین خواهد ماند مگر آنکه گروه های خصوصی در چارچوب منافع سهامدارانشان این کالا را دیجیتالیزه و آماده کنند و به بازار عرضه دارند. در حال حاضر ما در شرائط احمقانه ای قرار داریم که در آن رمان Sinclar Lewis بنام Babbitt که در سال ۱۹۲۲ چاپ شد به حوزه منافع عمومی تعلق دارد در حالیکه Elmer Gantry که در سال ۱۹۲۷ چاپ شد تا سال ۲۰۲۲ به دلیل حق تالیف غیر قابل دسترسی است(۱).

گذار از اصول مورد دفاع بنیانگذاران به عصر صنعت فرهنگی کنونی مثل فروافتادن از آسمان عصر روشنگری به جویبار حقیر سرمایه داری جهانی شده است. اگر بخواهیم دوران حاضر را با استفاده از جامعه شناسی شناخت - به سبک بوردیو- تحلیل کنیم باید گفت که ما در جهانی زندگی می کنیم که توسط «Mickey» اداره می شود.

جمهوری ادبیات با تخصصی کرد ن خویش تبدیل به نوعی جمهوری دانش شده بود (مقاله ضمیمه را بخوانید) در حالیکه امروز در حال گشایش خویش به سمت علاقمندان، به معنی واقعی این کلمه، یعنی عاشقان دانش در میان شهروندان ساده است. این گشایش در درجه اول به واسطه مقالات دیجیتالیزه شده ای انجام می گیرد که بصورت رایگان توسط تارنماهائی مانندOpen Content Alliance ، Open Knowledge Commons ،OpenCourseWare ، Internet Archive و یا تارنماهای کمتر حرفه ای نظیر ویکیپدیا( Wikipedia) در اختیار قرار می گیرد. دمکراتیزه شدن دانش لااقل از نقطه نظر دسترسی به آن در اختیار همگان است. آیا آرمان متفکرین عصر روشنگری بدین ترتیب در حال تحقق یافتن نیست ؟

در اینجا خواننده حق دارد از خود سوال کند که آیا من در حال جهیدن از یک نوع برخورد کاملا امریکائی، یعنی تاسف خوردن سطحی، به سوی برخوردی دیگر که آنهم عمیقا درنوع بودن ما حک شده، یعنی امیدواری ساده لوحانه، نیستم. من فکر می کنم که بی شک یک راه حل برای ترکیب این دو در روندی دیالکتیکی وجود دارد اگر خطر کالائی کردن تهدیدمان نمی کرد. وقتی شرکت هائی مثل گوگل یک کتابخانه را درنظر می گیرند، در آن یک معبد مقدس دانش نمی بینند. بلکه بیشتر یک معدن از «محتوی» را در نظر دارند که می توان آنرا درآسمان باز استخراج نمود. مجموعه کتابهای کتابحانه ها که در طول قرون به بهای تلاش وصرف پول عظیمی بوجود آمده اند می توانند بصورتی وسیعا دیجیتالیزه شوند البته با بهائی ارزان ،احتمالا چند میلیون دلار، که رقمی بی ارزش است اگر آنرا با بهائی که برای بوجود آوردن آنها صرف شده مقایسه کنیم.

کتابخانه ها به وجود آمده اند تا به یکی از اموال عمومی رونق بخشند: « تشویق به فراگیری»، فراگیری ای «در دسترس همه». شرکت ها در عوض برای آن بوجود آمده اند تا برای سهامدارانشان سود بیافرینند، وچه بهتر از این، اگر فرض کنیم که اقتصادی به قصد سود بردن برای منافع عمومی نیز مفید است. با اینهمه اگر ما تجارت آنچه در بطن کتابخانه هایمان آرمیده را قانونی کنیم احتمالا نخواهیم توانست خود را از یک تناقض اساسی رها سازیم. دیجیتالیزه مجموعه ها و به فروش گذاشتن شان از طریق اینترنت بدون یافتن راهی برای در دسترس همه گذاشتن آنها به معنی تکرار همان اشتباه نشریات علمی است که مدیریتشان را به ناشرین خصوصی واگذار کرده اند البته در مقیاسی بی نهایت وسیعتر چرا که این امر اینترنت را به ابزاری برای خصوصی سازی دانش عمومی تبدیل می کند. و هیچ دست پنهانی نمی تواند دره ای که بین منافع عمومی و خصوصی حفر می شود را پر کند. تنها عموم مردم هستند که می توانند اینکار را انجام دهند اما آنها توسط چه کسانی نمایندگی می شوند ؟ بی شک نه آن قانونگذارانی که به قانون «Mickey» رای دادند.

اگرچه نمی توانیم بر اساس تفکرات عصر روشنگری قانونگذاری کنیم اما می توانیم قواعد بازی را آنچنان معین کنیم که منافع عمومی محفوظ بماند. کتابخانه ها نمایندگان این منافع هستند. اگرچه آنها مانند یک شرکت عمل نمی کنند ولی باید هزینه هایشان را تامین کنند. آنها به یک برنامه عمل نیاز دارند. استراتژی آنها می تواند مانند شیوه ای باشد که شرکت برق Con Edison در زمان کندن خیابان های نیویورک برای برق کشی به ساختمان ها بکارگرفت:« خیابان رابکنید، چرا که ناچاریم ». در مورد کتابخانه ها می توان گفت:« دیجیتالیزه کنید، چرا که ناچاریم ».اما البته نه به هر ترتیبی و باید منافع در نظر گرفته شود یعنی در مورد محتوی مسئولیت درمقابل مردم احساس شود.

ساده دلانه است اگر اینترنت با عصر روشنگری یکی گرفته شود. این یکی فقط وسیله ای است برای انتشار دانش بسیار وسیعتر از آنچه جفرسون آرزو می کرد. اما وقتی اینترنت گام به گام ، پیوند به پیوند، شکل می گرفت شرکت های بزرگ بیکار به نظاره ننشسته بودند. آنها می خواهند بازی را کنترل کرده، در اختیار بگیرند و از آن خود کنند. البته آنها همگی در رقابت باهم قرار دارند اما آنچنان درندگی ای نشان می دهند که ضعیف تر ها بلافاصله حذف می شوند. از این نبرد یک الیگارشی با قدرتی بی حد زائیده شده که منافع اش بطور جدی متفاوت با منافع عمومی است.

ما نمی توانیم کنار بایستیم و منتظر بمانیم که شرکت های خصوصی اموال عمومی را خصوصی نمایند. البته که باید دیجیتالیزه کنیم اما باید بویژه دمکراتیزه کنیم یعنی میراث فرهنگی مان را در دسترس همگان قرار دهیم. چگونه ؟ با بازنویسی قوانین بازی، با الویت دادن به منافع عمومی نسبت به سود شخصی، با الهام گرفتن از اولین جمهوری خواهان برای بنیانگذاری اولین جمهوری دیجیتالیزه دانش.

این آرزوهای اتوپیستی از کجا ریشه می گیرند ؟ از گوگل. چهار سال پیش این شرکت دیجیتالیره کردن آثاری که در مجموعه های کتابخانه های دانشگاه ها هستند را آغاز کرد و تمام کارهای تحقیقاتی را بطورکامل بر روی اینترنت قرار داد و دسترسی به کتابهائی که در حوزه منافع عمومی وارد شده بودند را برای همه بدون درخواست پول از آنها میسر نمود. زین پس می توان مثلا یک نسخه از Middlemarch، شاهکار رمان نویس George Eliot که در سال ۱۸۷۱ چاپ شده و در Bodleian Library دانشگاه آکسفورد نگهداری می شود را مجانا مطالعه و یا برروی پردازنده خود دریافت کرد. همه کس در این امر سود می برد از جمله گوگل که پول تبلیغات تجاری را دریافت می کند که بصورتی نسبتا نه چندان نمایان بر روی صفحه Google Book Search پخش می شود.

این شرکت همزمان تعداد هرچه بیشتری از کتابهائی که با حق تالیف محافظت می شدند را دیجیتالیزه کرده و بخش هائی از آنها را برروی اینترنت قرار داد تا جستجوهای کاربران را راحت تر کند. در سپتامبر و اکتبر ۲۰۰۵ جمعی متشکل از مولفین و ناشرین «حرکت جمعی »(Class Action) حقوقی بر علیه گوگل تحت نام دفاع از حقوق مالکیت شخصی شان را سازمان دادند تا احیانا پولی بدست آورند. در ۲۸ اکتبر ۲۰۰۸ به دنبال مذاکراتی طولانی یک توافق حاصل شد و فقط اکنون باید منتظر نتیجه واکنش یک دادگاه نیویورک در این مورد ماند.

تنها یک رایانه برای کاربران

در این توافق تاسیس یک شرکت با نام Book Rights Registry ( ثبت حقوق قانونی در مورد کتابها) پیش بینی شده است که می باید از منافع مولفین و ناشرین دارای حق تالیف دفاع کند. گوگل دسترسی به یک بانک اطلاعاتی عظیم که در آغاز شامل تمام کتاب های نایاب دانشگاه ها می شود را پولی خواهد کرد. دبیرستان ها، دانشگاه ها و نهادهای مختلف می توانند به آن به واسطه خرید « اجازه نامه برای نهادها » دسترسی یابند. نوعی دیگری از اجازه نامه که برای « دسترسی عموم » نام دارد دسترسی به بانک اطلاعاتی برای کتابخانه های عمومی را مجانا امکان پذیر می سازد اما از طریق فقط یک رایانه. البته اگر کاربر ناراضی نخواهد برای دسترسی به رایانه در صف منتظر شود یک اجازه نامه دیگر ، البته اینبار پولی، بنام «اجازه نامه برای مصرف کننده » پیش بینی شده است. گوگل تعهد کرده که با Book Rights Registry همکاری کند و ۶۳ درصد درآمد های حاصله را به دارندگان حق تالیف بدهد و ۳۷ درصد را برای خود نگه دارد.

به موازات این امر گوگل کتابهای حوزه عمومی را بر روی اینترنت قرار می دهد و دسترسی به آنها مجانی خواهد بود. در بین هفت میلیون کتابی که این شرکت تا سال ۲۰۰۸ دیجیتالیزه کرده است ، حدود یک میلیون در حوزه عمومی قرار دارند و یک میلیون نیز هم اکنون در کتابفروشی ها یافت می شود و پنج میلیون آنهائی هستند که با حق تالیف محافظت می شوند ولی یا چاپشان تمام شده ویا نایاب هستند. این گروه سوم است که به واسطه اجازه نامه ها توده ای عظیم از اموال تجاری ایجاد می کند.

البته تعداد زیادی از کتابها نیز در خارج از بانک اطلاعاتی قرار خواهند گرفت مگر آنکه مولفین و یا ناشرین آنها دیگرگونه اراده کنند.آنها همچون گذشته برروی کاغذ به فروش خواهند رفت و یا به شکلی دیجیتالیزه شده یا به واسطه یک « اجازه نامه مصرف کننده » قابل انتقال به رایانه خواهند بودو یا همچون کتاب الکترو نیک به فروش می روند (e-books).

خلاصه پس از خواندن توافقنامه بین گوگل، مولفین و ناشرین و پس از درک اندیشه پشت آن ( که البته کار اسانی نبود چون توافقنامه ۱۳۸ صفحه بود و ۱۵ ضمیمه داشت ) آدمی شگفت زده می شود: سنگ بنای بزرگ ترین کتابخانه جهان گذاشته شده است. کتابخانه ای هرچند دیجیتالی که از همه کتابخانه های شکوهمند اروپا و امریکا پیشی می گیرد. بعلاوه گوگل در رده بزرگ ترین کتابفروشی های تجاری جهان قرار می گیرد و در مقایسه با امپراتوری دیجیتالی او، آمازون تنها یک خرده مغازه بنظر می آید.

چگونه می توان در مقابل افقی بی تفاوت ماند که درآن دارائی عظیم بزرگترین کتابخانه های امریکا با یک کلیک در اختیار کاربران همه جهان قرار گیرد ؟ نه نتها جادوگری تکنیکی گوگل به هر خواننده ای اجازه می دهند که به کتابی که می خواهد دست یابد بلکه امکان جستجوئی بی پایان را نیز می گشاید. تحت شرائط خاصی موسساتی که با این پروژه همکاری می کنند می توانند از نسخه دیجیتالی آثار برای جایگزینی آثار گمشده و یا صدمه دیده استفاده کنند. گوگل در ضمن تعهد می کند که متون را طوری در اختیار بگذارد که برای خوانندگان معلول نیز قابل استفاده باشند.

متاسفانه وعده برای در اختیار گذاشتن دسترسی آزاد بر روی یک رایانه هر کتابخانه عمومی شانس کمی برای راضی کردن تقاضا دارد بویژه در کتابخانه هایی که بیشتر مراجعه کننده دارند. و از سوی دیگر دارای یک محدودیت نیز هست: خوانندگانی که بخواهند متنی که تحت حفاظت حق تالیف قرار دارد را چاپ کنند باید پول نقد بپردازند. البته نباید این امر باعث می شود که کتابخانه های کوچک شهرداری ها نیززین پس دارای همان صندوق مجازی شوند که کتابخانه مرکزی عظیم نیویورک. بله گوگل می تواند رویای عصر روشنگری را تحقق بخشد.

اما آیا این چنین خواهد کرد ؟ فیلسوفان قرن هجدهم شرائط انحصاری را بزرگترین مانع پخش دانش می انگاشتند و از اینرو دشمن شرکت انتشارات لندن و اتحادیه کتابفروشان پاریس بودند که جلوی گردش آزاد کتابها را می گرفتند.

روئین تن در مقابل هر شکلی از رقابت

گوگل یک اتحادیه نیست و خود را مانند یک انحصار نمی بیند. اما توافقنامه ای که امضا کرده او را در مقابل هرگونه رقابتی روئین تن می کند. بیشتر مولفین و ناشرین دارای حق تالیف قابل پیگیری در ایالات متحده، به خودی خود تحت پوشش این توافقنامه قرار می گیرند. آنها البته می توانند خود را از این کادر خارج سازند اما هر کاری هم که بکنند به هر حال هیچ پروژه دیگری برای دیجیتالیزه کردن امروز نمی تواند بوجود آید مگر آنکه توافق هریک از کسانی که دارای حق تالیف اند را به دست آورد، امری که کاملا غیر ممکن است. اگر توافقنامه کذائی مورد تائید قضات قرار گیرد- روندی که می تواند دوسال دیگر طول بکشد- غول کالیفرنیائی تقریبا تمام کتاب های منتشر شده در ایالات متحده را در میان دستان دیجیتالی خود خواهد داشت.

این آینده البته محتوم نبود . ما می توانستیم کتابخانه دیجیتالی ملی بوجود آوریم ، نمونه ای مدرن از کتابخانه اسکندریه. در همان زمانی که دستگاه دولتی در حال خمیازه کشیدن بود گوگل ابتکار را به دست گرفت. این شرکت به دنبال پیگیری روند قانونی در مقابل دادگاه ها نبود. او فقط کتاب ها را دیجیتالیزه می کرد البته به شیوه ای موثرتر از دیگرانی که در چنگ رویای سودی که از این کار حاصل می شد گرفتار بودند. این اشتباه خواهد بود اگر به خواست مولفین و ناشرین که حق تالیف خود را می طلبند بگرویم همانطور که نباید ساده دلانه در مورد استدلالات class action شان قضاوت نمود. با اینهمه بسیار روشن است که هدف این توافق سود سازی است و نه دفاع از منافع عمومی.

یکی از اثرات پیش بینی نشده این وضعیت آنست که گوگل عملا در موضعی انحصاری – نوع جدیدی از آن - قرار می گیرد، نظیر آنچه در مورد آهن و یا موز اعمال می شود اما اینبار برروی دسترسی بر اطلاعات. این شرکت هیج رقیب جدی ای ندارد. میکروسافت از ماهها پیش پروژه اش برای دیجیتالیزه کردن کتابها را کنار گذاشته و شرکت های دیگر حاضر در بازار مانند (ex-Open Content Alliance) Open Knowledge Commons ویا Internet Arvchive در مقایسه با گوگل به حساب نمی آیند. چرا که تنها شرکتی است که ابزارهای لازم برای دیجیتالیزه کردنی در این ابعاد را در اختیار دارد. با تکیه به توافقنامه ای که با مولفین و ناشرین امضا کرده گوگل می تواند تمام قدرت مالی اش را بسیج کند و کاملا در کادر قانونی باقی بماند.

ازآنچه گوگل تا کنون انجام داده است، چنین بر می آید که این شرکت از قدرتش سواستفاده نخواهد کرد.اما چه اتفاقی خواهد افتاد وقتی مدیران فعلی شرکت سهام هایشان را بفروشند و یا بازنشسته شوند ؟ قیمت های پیش بینی شده برای دسترسی به بانک اطلاعاتی اولین پاسخ ها را به این سوال ارائه می کند. توافق آنچنان که امروز به امضا رسیده دست شرکت را برای مذاکره در مورد قیمت اجازه نامه ها باز می گذارد البته گوگل متعهد می شود که دو مسئله را مد نظر داشته باشد:«۱- پرداخت به صاحبان حق تالیف برای هر کتاب در چارچوب شاخص بازار بازبینی شود ۲- دسترسی وسیع مردم و بویژه موسسات آموزشی عالی حتما تامین شود.»

چه اتفاقی می افتد اگر گوگل به ضرر کاربران بالا بردن سود دهی خود را درنظر گیرد ؟ تنها نهادی که می تواند بنام دفاع از دارندگان حق تالیف ، قیمت های جدیدی تحمیل کند Book Rights Registry است اما بعید بنظر می رسد که این موسسه در مورد بالا بودن قیمت اعتراض کند. گوگل می تواند قیمت گذاری سخاوتمندانه ای داشته باشد. اما هیچ چیز جلویش را نمی گیرد اگر استراتژی ای نظیر نشریات علمی انتخاب کند: اول مشتری را با یک پیشنهاد جذاب جلب کند و وقتی به قلاب افتاد قیمت را تا حد ممکن بالا برد.

مدافعان مبادله آزاد خواهند گفت که بازار خود قیمت ها را تنظیم می کند. اگر گوگل قیمت ها را سنگین کند مصرف کنندگان آبونمان هایشان را قطع می کنند و در نتیجه قیمت ها پائین می آید. اما هیچ ارتباط مستقیمی بین عرضه و تقاضا در مورد اجازه نامه های نهادها وجود ندارد یا لااقل نه آنچنان که امضا کنندگان توافق نامه پیش بینی کرده اند. دانشجویان ، استادان و یا کتابداران از جیب خود پولی پرداخت نخواهند کرد.

این کتابخانه ها هستند که صورتحساب را پرداخت می کنند و اگردر نبود پول نتوانند آبونمان هایشان را تامین کنند مورد اعتراض خوانندگان قرار می گیرند که «معتاد» خدمات گوگل شده اند. در نتیجه آنها ترجیح می دهند که از خرج های دیگر بکاهند مثل خرید کتاب های کاغذی جدید همانطوریکه وقتی در شرائط ویژه ناشرین یک مرتبه قیمت هایشان را بالا بردند.

چون پیش گوئی در مورد آینده ممکن نیست فقط می توان با خواندن دقیق مفاد توافقنامه پیش بینی هائی نمود. اگر گوگل با قیمتی مناسب ، گنجینه کتابخانه های بزرگ امریکا را در دسترس همه قرار دهد از تشویق آن ابا نخواهیم داشت. چون از هرچه بگذریم آیا دسترسی به اقیانوسی از کتاب هرچند با قیمت بالا بهتر از دسترسی نداشتن به هیچ چیز نیست ؟ بی شک ،اما توافقنامه پائیز ۲۰۰۸ عمیقا جهان دیجیتالی را با تمرکز تمام قدرت در دست یک شرکت زیر و رو می کند.

اگر ویکیپدیا را کنار بگذاریم ، گوگل هم اکنون نیز دسترسی به اطلاعات از طریق اینترنت، اکثریت از امریکائی ها را کنترل می کند حال می خواهد آنها دنبال یک مقاله، یک عکس ، یک ماشین رختشوئی و یا بلیط سینما باشند. بدون به حساب آوردن تمام خدمات های جنبی این موتور جستجو: Google Earth، Google Maps، Google Images،Google Labs ،Google Finance ،Google Arts ، Google Sports، Google Health ، Google Checkout ، Google Alerts و دیگر سرویس درحال راه اندازی آن. در حال حاضر Google Book Search در حال افتتاح بزرگترین کتابخانه و مهم ترین کتابفروشی تاریخ است.

به هر شیوه ای هم این توافقنامه بررسی شود مفاد آن آنچنان به هم ارجاع می دهند که بصورتی یکپارچه عمل خواهد کرد. امروز نه گوگل ، نه مولفین، نه ناشرین و نه دادگاه نیویورک نمی توانند در آن تغییراتی اساسی دهند. این گردشی بزرگ در چیزی است که آنرا جامعه اطلاعات می نامیم. اگر ترازوی آن متعادل نشود منافع بخش خصوصی یکبار برای همیشه نسبت به منافع عمومی ارجحیت خواهد یافت. و رویای عصر روشنگری برای همیشه از دسترس دور می شود.

این متن درThe Newyork Review of Books دوازدهم فوریه ۲۰۰۹ چاپ شد.

۱- قانون سال ۱۹۹۸ دوره حق تالیف را برای کتاب های به چاپ رسیده پس از اول ژانویه ۱۹۲۳ به ۲۰ سال تغییر داد. این مدت یازده بار در طول پنج سال گذشته طولانی تر شده، تا جائیکه آنرا بسیار پیچیده کرده است. تا سال ۱۹۹۲ داراندگان حق تالیف خود باید تجدید مدت آنرا درخواست می کردند. این امر سپس برای تمام کتابهای چاپ شده بین ۱۹۶۴ و ۱۹۷۷ اتوماتیک شد، بشرط آنکه مولفین آنها بر اساس قانون ۱۹۷۶ دارای حق تالیفی معتبر برای پنج سال پس از مرگشان باشند. قانون سال ۱۹۹۸ بعدا این مدت را به بیست سال تغییر داد. به همین دلیل است که تمام کتابهائی که بعد از ۱۹۶۳ چاپ شده اند به دلیل این بیست سال اضافه شده تحت حفاظت قرار می گیرند، با اینهمه تعداد زیادی از کتاب ها ( نمی توان تعداد دقیق آنرا به دلیل اطلاعات ناکامل در مورد مولفین و حق تالیفشان دانست ) که بین ۱۹۲۳ و ۱۹۶۴ به چاپ رسیده اند نیز تحت حفاظت حق تالیف قرار دارند.برای مطالعه بیشتر مراجعه کنید به : Paul A David & Jared Rubin : Restricting access to books on the Internet : “Some unanticipated effects of US copyright legislation” Review of Economic Reasearch Copyright Issues, Vol 5, N° 1, Christchurch, septembre 2008.

۲- متن کامل این توافقنامه در پیوند زیر موجود است: www.googlebooksettlement.com/agreement.html

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

چهل و سه سال پیش بنیانگذار جمهوری پنجم فرانسه ستاد فرماندهی ناتو را در دورانی ترک کرد که اتحاد شوروی چندین کشور اروپائی را تحت نفوذ خویش داشت. می توان از خود پرسید به چه دلیل – در مقابل خطر چه جنگ هائی – فرانسه باید امروز موضع خویش را تغییر دهد در حالیکه پیمان ورشو دیگر وجود ندارد و بسیاری از اعضایش ( لهستان، مجارستان ، رومانی و غیره) به اتحادیه اروپا و پیمان آتلانتیک شمالی پیوسته اند.

آیا این تصمیم برای فرستادن هشتصد افسر فرانسوی به Norfolk در ویرجینیا برای حضور در ستاد فرماندهی ناتو است ؟ و یا برای خوش آیند صنایع نظامی ، دوستان آقای سارکوزی ، که امیدوارند بازگشت فرانسه به این حوزه امکان فروش بیشتر تجهیزات نظامی را برایشان فراهم آورد ؟ و یا برای متقاعد کردن امریکائی ها در این امر است که پاریس دیگر ساز خود را نمی زند و بدین ترتیب آنها می توانند به آقای سارکوزی اجازه دهند که یکی از طراحان حوزه نفوذ آنها شود ؟ آنچه بیش از همه محتمل بنظر می رسد آنست که الیزه می خواهد با استفاده از علاقه ای که نسبت به رئیس جمهور جدید امریکا وجود دارد شر «استثنای فرانسوی» نابخشودنی را بکند. همان استثنائی که در زمان جنگ عراق پاریس را برآن داشت که در مقابل تمامی تئوریسین های دیوانه « جنگ تمدن ها » بایستد. هرچند تاسف تمام طرفداران کنونی آقای سارکوزی و از جمله وزیر امور خارجه اش ، برنارد کوشنر را به همراه داشت.

اکثر دولتهای حاضر در سازمان ملل متحد نه عضو ناتو هستند و نه عضو اتحادیه اروپا و از سوی دیگر شش کشور اتحادیه نیز در ناتو حضور ندارند( اتریش، قبرس، فنلاند، ایرلند، مالت و سوئد). با اینهمه نوعی شبهه میان نقش این سه نهاد در حال تحمیل خویش است و می خواهد حوزه عمل جغرافیائی نهاد نظامی را وسعت بخشد و ماموریت های « ایجاد ثبات»ی را به آن واگذار کند که نه در محدوده توانش است و نه در حوزه حقوقی عمل اش.

با تکیه بر تغییر وتبدیل شدن کره خاکی به « سرزمینی بدون مرز» اکثریتی شکننده از نمایندگان پارلمان اروپا( ۲۹۳ رای موافق در مقابل ۲۸۳ رای مخالف) در ۱۹ فوریه اعلام کردند که در « زمینه هائی مانند تروریسم بین الملل، جنایت سازمان یافته ، تهدید سیبرنتیکی، ازبین رفتن محیط زیست، بلایای طبیعی و غیره(۱)» ، « همکاری ای بازهم نزدیک تر» بین اتحادیه اروپا و ناتو بوجود خواهد آمد. و با استعاره ای ظریف اهداف واقعی را به نمایش گذاشتند : « بدون بعدی نظامی اتحادیه تنها سگی است که پارس می کند اما گاز نمی گیرد».

با اصرار و به قصد چشم نپوشیدن از هیچ گونه بندی، نمایندگان آتلانتیست نظراتشان را با چاشنی ای از یادآوری « لحظات تاریک تاریخ ما » از هیتلرتا مونیح آراستند بدون آنکه آوردن چند خطی از « الی ویسل ، این نجات یافته هولوکس » را فراموش کنند. و این چنین از موضع خود دفاع کردند : « آیا مانیز نمی خواهیم وقتی گریه می کنیم کسی به کمک مان بشتابد ؟». پاک کردن اشک از گونه غیرنظامیان هرگز هنر اصلی افسران امریکائی نبوده است. نه درجنگ کوسوو و نه در جنگ عراق ، که هردو با زیر پاگذاشتن قوانین سازمان ملل انجام پذیرفت. اما برای این نمایندگان، بسیاری از دولتهای عضو سازمان ملل متحد در تکیه شان بر « دکترین عدم تعهد که ارثیه جنگ سرد است و اتحاد دمکراسی ها را شکننده می کند» دچاراشتباه هستند.

کاملا روشن است، « سیستم دفاع جمعی آینده اروپا» که رئیس دولت فرانسه نیز به آن می پیوندد حول اتحاد آتلانتیک شمالی بوجود خواهد آمد. با آمیختن ماموریت های نظامی و غیر نظامی این سیستم دفاعی بسیار دورتر از« دیوار آهنین » سابق تا مرزهای پاکستان حوزه عمل خود را گسترش خواهد داد. حتی در درون حزب آقای سارکوزی دو نخست وزیر سابق، آقایان ژوپه و دویلپن نگرانی خود را از چنین جهت گیری ای ابراز داشتند. همین امر بیانگر خطری است که چنین گردشی به دنبال خواهد داشت.

۱- قطعنامه پارلمان اروپا در رابطه با نقش ناتو در سازماندهی امنیت اتحادیه، ۱۹ فوریه ۲۰۰۲.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،