اخبار | تکنولوژی | آموزش | طراحی سایت و سئو

_ از این مرحله به بعد، اتحادیه اروپا به فکر کاهش وابستگی به روسیه و یافتن تامین کنندگان دیگر برای انرژی مورد نیاز خود افتاد: جمهوری آذربایجان، قزاقستان، ترکمنستان. کاهش وابستگی به روسیه مستلزم احداث خطوط لوله نفت و گاز جدیدی است که خاک روسیه را دور بزنند و انرژی قفقاز و آسیای میانه را به اروپا برسانند. اما در این تحلیلها به دو نکته بی توجهی شده است.

الف)) پیوندهای ویژه میان روسیه و کشورهای آسیای میانه به مسکو اجازه می دهد که ابتکارات اروپاییها را خنثی کند. قراردادهای گازپروم در سال 2007با قزاقستان ترکمنستان و ازبکستان نقش کلیدی روسیه در انتقال ذخایر این کشورها به اروپا را محکمتر می کند و طرحهای اروپاییها برای احداث خطوط لوله جدید را برای دور زدن خاک روسیه مختل می نماید.

ب)) مشکل دیگر این است که یافتن تامین کنندگان جدید انرژی همیشه در اروپا به عنوان فاصله گرفتن کامل از روسیه تلقی می شود. وانگهی اگر از روسیه فاصله زیادی گرفته شود این امر به معنی وابستگی اروپا به سایر تامین کنندگان خواهد بود. بنابراین باید در نظر داشت که تعادل کامل میان تامین کنندگان دیگر و روسیه برقرار شود. در ضمن وابستگی اروپا به روسیه در زمینه انرژی تبدیل به وابستگی متقابل میان روسیه و اروپا شده است. روسیه نیز به اروپا به عنوان مهمترین مشتری انرژی خود وابسته است.

4_ نکته آخر این است که اگر روسیه اتحادیه اروپا را به چالش بکشد، دلیل اصلی آن ناکافی بودن ساختار اروپای متحد است. بنابراین آسیب پذیری اروپا بیش از هر چیز ناشی از فقدان یک سیاست خارجی مشترک است، آن هم در زمینه انرژی که 50 سال پیش از این عنصر اصلی وحدت اروپا در قالب پیمان ذغال سنگ و فولاد بود.

با دادن امتیاز به برخی از کشورهای اروپایی (بویژه آلمان و ایتالیا) روسیه از تنوع نیازهای کشورهای مختلف اروپا به نفع خود بهره برداری می کند و از تضاد منافع داخلی اتحادیه اروپا سود می برد. در نتیجه تامین امنیت اروپا در زمینه انرژی کاملا وابسته به تلاش برای وحدت سیاسی اتحادیه اروپا و تشکیل یک بازار انرژی مشترک است.

بخش دوم: چرا روسیه ریسک قطع ارتباط گازی با برخی کشورهای اروپایی را می پذیرد؟

آیا روسیه نمی بایست در مناقشه گازی خود با اوکراین، مراعات وضعیت اتحادیه اروپا را می کرد؟ از چند سال پیش، تراز تجاری اروپا و روسیه، دائما به نفع روسیه بوده است. به عبارت دیگر، اتحادیه اروپا مشتری بسیار خوبی برای انرژی روسیه شده است. گاز و نفت واردات اساسی اروپا شده اند.

از سال 1999 تا 2007، کسری تجاری اتحادیه اروپا در مقابل روسیه به 4/375 میلیارد یورو رسیده است! این رقم 10 برابر سرمایه گذاریهای مستقیم خارجی در روسیه در طول سال 2007 است.

مازاد تجاری روسیه در قبال اتحادیه اروپا از سال 1999تا 2007بیشتر از حجم ذخایر بانک مرکزی روسیه است. این رقم در سال 2007 معادل 317 میلیارد یورو بوده است. بخشی از این درآمدها در اقتصاد روسیه سرمایه گذاری شده است و باعث رونق اقتصادی تا تابستان 2008 در روسیه بوده است.

در چنین شرایطی چرا باید روسیه ریسک قطع ارتباط گازی با برخی کشورهای اروپایی را بپذیرد؟ اولا روسیه مایل است بر اوضاع اقتصادی و سیاسی اوکراین تاثیر بگذارد. رهبران روسیه از قصد برخی رهبران اوکراین برای عضویت در اتحادیه اروپا و سازمان ناتو ناخشنود هستند. هدف دیگر روسها بی اعتبار کردن اوکراین در نگاه اتحادیه اروپاست. با معرفی کردن اوکراین به عنوان کشوری که گاز را می دزدد، روسها می خواهند ثابت کنند که اوکراین نمی تواند تضمینهای لازم برای ترانزیت انرژی را به اتحادیه اروپا بدهد.

این مسئله می تواند به نفع طرحهای جدید روسیه برای احداث خطوط لوله جدید انتقال گاز از طریق دریای بالتیک و دریای سیاه باشد. این دو طرح بخوبی در حال پیشرفت هستند در حالی که طرح خط لوله نابوکو که کمیسیون اروپا از آن حمایت می کند دچار مشکلات جدی است. اولا روسیه در حوزه آسیای میانه که مورد توجه اروپا است نفوذ زیادی دارد. ثانیا در جریان جنگ میان روسیه و گرجستان، تانکهای روسیه توانستند در نزدیکی کوریدور انرژی قفقاز مستقر شوند.

ثالثا روشن نبودن آینده سیاسی ایران باعث می شود که طرح نابوکو در میان مدت اعتبار چندانی پیدا نکند. برخی از کشورهای جنوب شرقی آسیا پیشاپیش ترجیح داده اند که به جای خط لوله نابوکو به طرح خط لوله روسیه در دریای سیاه ملحق شوند. همین عوامل به روسیه جرات داد که ریسک قطع ارتباط گازی با برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپایی دچار تفرقه را بپذیرد.

اروپا باید کدام استراتژی را در قبال روسیه اتخاذ کند؟ مشکل پاسخی که در برابر این پرسش گذاشت با یک کلمه حل می شود: یک استراتژی واحد. 27 کشور عضو اتحادیه سابقه روابط تاریخی متفاوتی با روسیه دارند.

شرکتها، محافل کارشناسی، شبکه های نفوذ و فشار سیاسی، وزارتخانه ها و رهبران سیاسی هر یک از کشورها منافع متفاوتی در قبال روسیه دارند. بنابراین اتحادیه اروپا در برابر روسیه دچار یک تفرقه کامل است.

این در حالی است که روسیه در قبال این مجموعه دچار تفرقه سیاست واحدی دارد. هدایت روسیه به دست افراد با صلاحیت سپرده شده است که کاملا با تضادهای موجود در داخل اتحادیه اروپا آشنایی دارند.

حتی شرکتی مثل گاز پروم به خوبی از تضادهای ساختاری میان دولت و شرکتها در کشورهای اروپایی سود می برد. با تخریب سیاست اروپا در زمینه انرژی، روسیه در پی برقراری روابط دوجانبه با تک تک کشورهای عضو اتحادیه است. در زمینه خط لوله شمال اروپا، روسها دقیقا همین کار را با آلمان کردند. در مورد خط لوله جنوب اروپا، روسها همین توافقات را با ایتالیا برقرار ساختند.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

عشق آبا دـ مدیرعامل شرکت ملی صادرات گاز ایران اعلام کرد که کشورمان برای توسعه یکی از میدان های گازی ترکمنستان سرمایه گذاری می کند سیدرضا کسایی زاده روز چهارشنبه در عشق آباد در گفت وگو با ایرنا بدون اشاره به میزان سرمایه گذاری در این میدان گازی تصریح کرد که مقدمات کاربرای توسعه یکی از میدان های گازی ترکمنستان همجوار با کشورمان فراهم شده است

وی افزود: مذاکرات روزهای سه شنبه و چهارشنبه هیات کارشناسی گازی ایران و ترکمنستان برای مشخص شدن چارچوب همکاری ها در این زمینه بود کسایی زاده با اشاره به دو دور مذاکرات با مقامات بلندپایه گازی

ترکمنستان گفت که در این مذاکرات یک گروه از پیمانکاران ایرانی نیز حضورداشتند

مدیرعامل شرکت ملی صادرات گاز ایران افزود: مذاکرات در آینده نیز برای مشخص شدن روند اجرای طرح توسعه میدان گازی با طرف ترکمنستانی ادامه خواهد داشت

ایران و ترکمنستان در سال 1386 توافق نامه ای مبنی بر سرمایه گذاری ایران در یکی از میادین گازی ترکمنستان مبادله و میدان مورد نظر در آخرین مذاکرات مقامات دو کشور در دی ماه سال جاری ؛ مشخص شد

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

 نمایندگان پارلمان سومالی روز چهارشنبه تمدید ماموریت دولت انتقالی فدرال این کشور را برای دو سال دیگر تصویب کردند این ماموریت اوت اینده به اتمام خواهد رسید عدن محمد نور رئیس پارلمان اعلام کرد ما می خواهیم که برای برگزاری انتخاباتی عادلانه و ازادانه ماموریت دولت انتقالی فدرال سومالی تا اوت

دوهزار ویازده تمدید شود وی تصریح کرد ما نمی توانیم بیش از دو سال به کار با این پارلمان بسیار

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

مصاحبه اختصاصی رئیس‌جمهوری آمریکا با شبکه العربیه دوشنبه ۸ بهمن ۱۳۸۷

۱۳۸۷/۱۱/۰۸

 باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا در بخش پایانی مصاحبه خود با شبکه تلویزیونی العربیه به پرسشی که در مورد ایران و آینده روابط با این کشور مطرح شد، پاسخ گفت.

پرسش خبرنگار العربیه از باراک اوباما این بود: «آیا آمریکا ایران هسته‌ای را تحمل خواهد کرد و اگر نه آمریکا برای جلوگیری از این امر تا کجا پیش خواهد رفت؟»

اوباما: مردم آمریکا دشمن کشورهای مسلمان نیستند  رئیس جمهوری آمریکا در پاسخ به گفته‌های خود در طول مبارزات انتخاباتی خود اشاره کرد و گفت در آنجا «تأکید کردم آنچه برای ما که در روابط‌مان با ایران اهمیت دارد بهره‌گیری از همه آن چیزی است که در توان ایالات متحده وجود دارد، از جمله از دیپلماسی».

آقای اوباما در اشاره به مردم و تمدن ایران گفت: «مردم ایران مردم بزرگی هستند و تمدن ایران هم تمدن بزرگی است».

رئیس‌جمهوری آمریکا در عین حال موانع موجود را نیز برشمرد و اظهار داشت: «ایران به گونه‌ای عمل کرده که موجب آسایش و صلح در منطقه نشده است؛ تهدید ایران علیه اسرائیل، پی‌گیری برای به دست آوردن سلاح هسته‌ای که می‌تواند در نهایت به مسابقه تسلیحاتی در منطقه منجر شده و زندگی همه را در منطقه ناامن سازد، و حمایت از سازمان‌های تروریستی در گذشته، هیچ یک از این‌ها مفید نیست».

آقای اوباما در طول مبارزات انتخاباتی خود از ایده گفتگوی مستقیم و بدون پیش‌شرط با ایران سخن گفته بود و این بار همین ایده را بار دیگر در این مصاحبه عنوان کرد و گفت: «مهم است که ما می‌خواهیم با ایران گفتگو کنیم تا به طور روشن بگوییم که اختلاف نظر ما و در عین حال راه پیشرفت برای ایران در کجا است».

رئیس‌جمهوری آمریکا به زمان آغاز این گفتگوهای احتمالی و یا زمان تماس برای برقراری این گفتگوها اشاره‌ای نکرد اما تأکید کرد که «در چند ماه آینده چارچوب کلی و رویکرد خود در این باره را عرضه خواهیم کرد».

پایان صحبت باراک اوباما رئیس‌جمهوری آمریکا اشاره‌ای بود به رویکرد سیاسی متفاوت وی نسبت به آنهایی که خود را دشمن آمریکا می‌دانند، «همان طور که در نطق خود به هنگام مراسم تحلیف گفتم اگر کشورهایی نظیر ایران بخواهند مشت گره کرده خود را بگشایند، دست گشاده ما را پیش روی خود خواهند دید».

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

باراک اوباما، رییس جمهوری آمریکا، در گفت و گو با شبکه تلویزیونی العربیه که روز سه شنبه پخش شد گفت که ایالات متحده در چند ماه آینده چارچوب سیاست خود را در قبال تهران اعلام می کند.

«همچنان که رییس جمهور (آمریکا) در مصاحبه خود بیان کرد، این فرصت روشنی برای ایرانی هاست تا تمایل خود را برای تعامل معنی دار با جامعه بین المللی ابراز کنند.»

وزیر امور خارجه آمریکاوی افزود: «همچنان که من در مراسم تحلیف خود اعلام کردم، اگر کشورهایی مانند ایران مشت گره کرده خود را کنار کنار بگذارد، دست ما به سوی آنها دراز خواهد شد.»

آقای اوباما اظهار داشت: «برای ما خیلی مهم است که اطمینان دهیم از همه ابزارهای قدرت آمریکا از جمله دیپلماسی در رابطه با ایران استفاده خواهد شد.»

جرج بوش در دوران هشت ساله ریاست جمهوری خود حاضر نشد تا به صورت مستقیم با ایران وارد مذاکره شود و انجام آن را به تعلیق غنی سازی اورانیوم منوط کرد.

واکنش ایران به اظهارات اوباما

سخنگوی دولت محمود احمدی نژاد به اظهارات اوباما در باره مذاکره مستقیم با ایران واکنش نشان داد و گفت: ما منتظر تغییرات عملی از سوی دولتمردان جدید آمریکا هستیم.

غلامحسین الهام روز سه شنبه به خبرنگاران گفت: «ما بررسی می کنیم که آیا این تغییرات رخ داده است یا نه و فضا را رصد می کنیم و در موقع خود اظهار نظر می کنیم.»

سخنگوی دولت نهم افزود: «آمریکا باید بپذیرد که یک دولت در حد خودش است نه یک امپراتوری و ما منتظریم ببینیم تغییراتی که از آن صحبت شده است صورت می گیرد یا نه.»

ایالات متحده آمریکا بارها ایران را متهم کرده که در پوشش برنامه هسته ای خود به دنبال ساخت و تولید سلاح هسته ای است ولی تهران این ادعا را رد می کند.

روز دوشنبه، سوزان رایس، سفیر جدید آمریکا در سازمان ملل که جانشین زلمای خلیلزاد شده است، گفت: «برنامه اتمی ایران یکی از اولویت های دیپلماسی دولت اوباما است و گفت و گوی مستقیم با تهران پیگیری خواهد شد.»

آمریکا و سایر کشورهای غربی می گویند که غنی سازی اورانیوم توسط ایران به نگرانی عمده این کشورها تبدیل شده است و ظن آن می رود که این برنامه ماهیت نظامی داشته باشد.

اعمال تحریم علیه جمهوری اسلامی ایران برای دست کشیدن از برنامه هسته ای خود یکی از ابزارهای اصلی دولت جرج بوش برای فشار بر تهران بود ولی باراک اوباما گفته است که مشوق های اقتصادی بیشتری به ایران ارائه خواهد شد.

ولی وی در عین حال تاکید کرده است که در صورت امتناع ایران فشارهای اقتصادی بر این کشور تشدید خواهد شد.شورای امنیت سازمان ملل تا کنون سه قطعنامه تحریمی علیه ایران به تصویب رسانده است.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

با این حال آقای گیتس به رغم حضور ناوگان نظامی روسیه در ونزوئلا این رویداد را تهدید ارزیابی نکرد.

وزیر دفاع آمریکا در این زمینه گفت: اگر روسیه سال گذشته با تجاوز به گرجستان زنگ های خطر را به صدا در نیاورده بود، او از ناوگان نظامی روسیه دعوت می کرد تا در جریان سفر خود از «میامی» دیدار کنند. رابرت گیتس افزود: در چنین صورتی ، به سربازان روسیه بیشتر خوش می گذشت تا در کاراکاس.

در دوران جرج بوش، رییس جمهوری سابق آمریکا، برخی مقامات این کشور نسبت به حضور ایران در آمریکای لاتین ابراز نگرانی کرده بودند. به گزارش رویترز،نگرانی اصلی آمریکا در مورد کشورهایی مانند ونزوئلا، نیکاراگوئه، کوبا و بولیوی است که دارای حکومت های چپ گرا هستند و در سال های اخیر روابط نزدیکی با دولت ایران بر قرار کرده اند. مقامات آمریکایی پیشتر اعلام کرده بودند حزب الله لبنان که از سوی ایران پشتیبانی می شود و دیگر گروه های اسلامی در میان جامعه عرب ساکن برزیل فعال هستند، به ویژه در منطقه ای که برزیل، پاراگوئه و برزیل با یکدیگر مرز مشترک دارند. برزیل، حزب الله لبنان را یک گروه تروریستی نمی شناسد و اعلام کرده است هیچ اطلاعی در مورد حضور سلول های تروریستی در منطقه در دست نیست. شرکت نفتی «پتروبراس» که تحت کنترل برزیل است، مدتی است که در ایران مشغول فعالیت هایی برای اکتشاف نفت است.

وزارت امور خارجه برزیل سال گذشته نیز گزارش های رسانه ها مبنی بر فروش محصولات کمپانی های برزیلی به ایران خارج از چارچوب تحریم های سازمان ملل را تکذیب کرده بود.

«افغانستان بزرگترین چالش»

رابرت گیتس همچنین در بخش دیگری از اظهارات خود در برابر کمیسیون امور تسلیحاتی سنا تاکید کرد افغانستان بزرگترین چالش نظامی پیش روی آمریکا است و هشدار داد که اگر کشورهای غربی مسئله تلفات غیر نظامی ها را حل نکنند، در جنگ شکست خواهند خورد. آقای گیتس گفت: «تردیدی وجود ندارد که افغانستان بزرگترین چالش نظامی ما است و همان طور (باراک) اوباما، رییس جمهوری، به صراحت مشخص کرد افغانستان الویت نظامی اول است.»

رابرت گیتس همچنین گفت: آمریکا باید مطمئن شود که افغانها ببیند که با طالبان و دیگر گروه های ستیزه جو مبارزه می شود. به گفته وی، کشته شدن غیر نظامی ها در جریان عملیات نیروهای امریکایی و پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، به منافع آمریکا در افغانستان ضربه زده است. وزیر دفاع آمریکا گفت:«نگرانی من این است که افغان ها به ما به دیده بخشی از مشکل خود  نگاه کنند نه راه حل، آن گاه ما خواهیم باخت.»

هفته گذشته هزاران افغان به تلفات غیرنظامی عملیات نیروهای غربی اعتراض کردند. نیروهای غربی می گویند در این عملیات ۱۵ ستیزه جو را کشته اند این در حالی است که افراد محلی می گویند ۱۰ نفر از کشته شدگان غیر نظامی بودند.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

مخالفین

ساآکاشویلی در واکنش به درخواست مخالفین  تاکید کرد : قصد استعفا  ندارد . وی استعفای خود را درسال 2007 اشتباه دانست و گفت : برخی از گروه های سیاسی بر این باور هستند که ، با تشدید فشار می توانند دولت را به عقب نشینی وادار کنند . وی در پاسخ به سوالی مبنی بر این که چرا مقامات سابق دولت به مخالفین پیوستند ، گفت : مقامات سابق از سمت ها برکنار شدند . به خاطرهمین اکنون مخالف دولت هستند .  

ساآکاشویلی به فعالیت برخی از مقامات سابق از جمله نینو بورجانادزه اشاره کرد و گفت : آن ها می توانند به فعالیت کشاورزی بپردازند یا این که خاطرات بنویسند .

وی همچنین به فعالیت رسانه ها اشاره کرد و  گفت : رسانه های گرجی کاملا" آزاد هستند و هیچ نهاد دولتی آن ها را تحت فشار قرار نداده است . 

دولت جدید آمریکا

رییس جمهور گرجستان  به آغاز دوره ریاست اوباما اشاره کرد و گفت : دولت به ادامه روابط میان دولت های دو کشور خوشبین است .  وی با ارزیابی عملکرد بوش گفت : دولت بوش مانع اشغال کامل  گرجستان از سوی روسیه شده است !!! 

اقتصاد

ساآکاشویلی بحران اقتصادی را خطرناک ترین دشمن گرجستان اعلام کرد و گفت : با وجود این که گرجستان هنوز با پیامدهای بحران جاری مواجه نشده است ، دولت باید تلاش کند که اقتصاد کشور را از این دشمن نجات دهد . وی به عملی نشدن برخی ازبرنامه های اجتماعی از جمله برنامه افزایش حقوق بازنشستگی اشاره کرد و بحران جهانی را عامل اجرا نشدن این برنامه ها دانست .

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

از آنجا که این منطقه در خلال دوره مواجهه شرق و غرب از توجهات به دور بوده است، شاید فراموش کرده باشیم که برای مدتی طولانی در مرکز دلمشغولی های بین المللی بویژه در زمانی که مدارس بزرگ ژئوپولتیک در حال شکل گیری بودند، قرار داشته است: این مدارس به صورت طبیعی، انگلوساکسون و آلمانی بودند که البته واکنش هایی را در فرانسه و روسیه به همراه داشتند. این واکنش ها بیش از آنکه متأثر ازتابعیت این مدارس باشند، به نظام ژئوپولتیک مطرح شده توسط آنها پاسخ می دادند. مدرسه ژئوپولتیک انگلستان که اصولاً با شخصیتی چون سر«هالفورد مکیندر» شناخته می شود، از سال۱۹۰۴ به دوویژگی منطقه آسیای مرکزی پی برد. مکیندر ملاحظه کرد که منطقه محدود شده توسط بیابانهای بزرگ از آلتایی تا هندوکوش که در اطراف آن بیابانهای گبی، تبت و ایران قرار گرفته است، یک مکان بالقوه قدرت جهانی را تشکیل می دهد، چرا که این سرزمین مرکزی (Heart Land) به مثابه یک برج دیده بانی دست نیافتنی در قلب یک قلعه تسخیرناپذیر که عمق استراتژیک مساحت قاره ای روسیه ارائه می نماید، واقع شده است. اما در عین حال، چیزی که مکیندر را در اوایل قرن بیستم نگران می کرد، چشم اندازاتحاد بین امپراتوری روسیه و رایش دوم ـ قدرت اول اروپا و مجهز به دومین ناوگان جهان تحت فرماندهی آدمیرال تیرپیتز ـ بود. در واقع، نگرانی وی از این جهت بود که قدرت زمینی و دریایی (آلمان) با روسیه ای که به دلیل موقعیت مرکزی اش غیرقابل تسخیر است متحد نشوند، چرا که در این صورت، توانایی شکست بریتانیا را بویژه در هند خواهند داشت. راه آهنهای بین قاره ای، امکان عبور از این مناطق و حمل و نقل کالا را در فواصل دور فراهم می آورد که از قرن شانزدهم میلادی تا آن زمان توسط راههای دریایی انجام می گرفت. رقابت حمل و نقلهای دریایی و راه آهن و برتری فنی دومی بر اولی چیزی بود که باعث شد بریتانیایی ها ایده مکیندر را بپذیرند و آن را تهدیدی برای امنیت امپراتوری خود تلقی کنند. این ایده حدود ۴۰سال بعد، یعنی در سال۱۹۴۳ به دلیل شتابی که در رشد و پیشرفت وسایل ارتباطی پیدا شد، در تجزیه و تحلیلهای انگلیسی ها مورد سؤال و بحثهای جدی قرار گرفت. با این وجود، مکیندرهمچنان به نقش مرکزی منطقه محور، به دلیل عدم آسیب پذیری، در اعمال قدرت جهانی اعتقاد داشت، اما می گفت که روسیه اروپایی بیش از آسیای مرکزی این نقش را ایفا می کند. در سال،۱۹۴۳ شاگرد و رقیب آمریکایی مکیندر، یعنی «نیکولاس اسپایکمن» با دلایلی کاملاً برعکس و مخالف، نقش منطقه مرکزی آسیا یا «اوراسیا» را مجدداً مورد توجه قرار داد. نظر اسپایکمن این بود که تسلط بر منطقه ای که وی «اوراسیا» نامیده، ضروری است، اما این بدان معنی نیست کسی که زمین مرکزی (هارتلند) را کنترل کند، می تواند جهان را کنترل نماید، بلکه هر کس که بر مناطق ساحلی (ریملند) با هدف متوقف کردن پیشرفت هارتلند، یعنی مکان اصلی و برجسته مواجهه بین دوقدرت زمینی (قاره ای) و قدرت دریایی تسلط پیدا کند، جهان را کنترل خواهد کرد. کسی که برریملند مسلط شود، بر اوراسیا مسلط است وجهان را در میان دستهای خود دارد.» ایجاد سیستمهای اتحادی بزرگ، بلافاصله پس از جنگ جهانی دوم توسط آمریکا، مانند ناتو، پیمان بغداد(سنتو)، پیمان مانیل (اوتاز) در همین راستا ارزیابی می شود. نگاهی به موفقیتهای بریتانیا نشان می دهد که آمریکا طی یکصدسال گذشته در حال اجرای «بازی بزرگ» در این منطقه که امروز از آن به عنوان منطقه خزر ـ دریای سیاه نام می برد، نبوده است. حال، اگر به مدرسه ژئوپولتیک آلمان و بویژه مدرسه مونیخ که توسط «کارل هوشفر» بنیاد نهاده شد سری بزنیم، مشاهده می کنیم که ضرورت منطقه آسیای مرکزی نزد آنان کمتر از انگلیسی ها است که ضرورتاً در تقدم هند می اندیشیدند. ورای اروپا، علاقه مندی هوشفر ـ به دلایل صرفاً شخصی ـ بیشتر در شرق دور و بویژه در ژاپن بود، چرا که وی در سال۱۹۰۸ در مأموریت نظامی آلمان در ژاپن شرکت داشته و رساله دکترای خود را تحت عنوان «ژاپن بزرگ» در سال۱۹۱۳ نوشته بود. با این وجود، در سال۱۹۳۱ آسیای مرکزی در یکی از آثار او مورد توجه قرار گرفت که بعدها به وسیله دیگر صاحبنظران آلمانی و یا ایتالیایی مدرسه مونیخ توسعه بیشتری پیدا کرد. هوشفر با تقسیم کره زمین به چهارقسمت از طریق یک محور شمالی ـ جنوبی که هر قسمت به وسیله یک قدرت کنترل می شد، منطقه مرکزی آسیا را تحت کنترل روسیه قرار داد. ارزیابی او چنین بود که اگر مسکو بر برنامه انقلاب لنینیستی خود پافشاری کند، می بایست این منطقه از چنگ روسیه خارج شود تا بین منطقه گسترش یافته اورو ـ آفریقایی آلمان و بخش دریایی روسیه، (بویژه سیبری) فاصله اندازد و ژاپن به شبه قاره هند اختصاص پیدا کند. اما این بی اعتمادی ـ بیش از بی علاقگی ـ هوشفر نسبت به آسیای مرکزی ناشی از آگاهی وی به دستیابی مشکل این هدف برای آلمان بود، کما اینکه بعدها مخالفت او با طرح «بارباروسا» بلافاصله قبل از اجرای آن، این موضوع را ثابت کرد. در ارتباط با فرانسوی ها، مناسب است از کارهایی که آدمیرال «کاستکس» انجام داد، ذکری به میان آید. فردی که هرگز در هیچ یک از مدارس ژئوپولتیک تحصیل نکرد و به صورت رسمی نیز نظریه ژئوپولتیکی خاصی را ارائه نکرد. او بویژه از طریق چشم انداز وسیعی که از تاریخ استراتژیک روسیه ارائه می دهد، منافع مسکو در آسیای مرکزی را به خوبی تشریح کرده است. از نظر کاستکس، در حقیقت اگر روسیه نگاه خود را متوجه غرب کند، نمی تواند بدون تحکیم عقبه خود در آسیا ـ برخلاف چنگیزخان ـ اقدامی کند. سؤالی که می توان از کاستکس پرسید، دانستن این مطلب است که آیا اگر این عقبه های آسیایی تحکیم یابند، روسها با پیروی از وارثان چنگیزخان با فراموش کردن محور اصلی مانورـ یعنی غرب ـ در آنجا (منطقه مرکزی آسیا) استقرار نخواهند یافت؟ حدود ۲۰سال بعد، کاستکس مجدداً بازمی گردد، اما این بار نه در مورد مانور روسیه به سمت غرب، بلکه در مورد نقشی که این کشور می تواند در امنیت قاره کهن (اروپا) ایفا کند، نظریه پردازی می نماید: پس از انقلاب،۱۹۱۷ طرفداران جریان «اوراسیایی» بر این باور بودند که روسیه یک قدرت آسیایی است و اگر در دوره «کیف ها» در قرن دوازدهم که به وسیله «وارگها» به رشد و توسعه عمده ای دست یافت، در واقع، به صورت مقطعی بوده است. چرا که اگر «هون ها» (از قرن اول قبل از میلاد تا قرن پنجم بعد از میلاد) مقدمه و سرآغاز تاریخ روسیه را تشکیل دادند، ولی این تاریخ توسط چنگیزخان به حاشیه رانده شد. به علاوه، طرفداران اوراسیا بر این باورند که وسعت سرزمین (حتی اتحاد جماهیرشوروی امپریالیستی) بیشتر از دوره چنگیزخان (بدون چین) و دوره «کیف ها» بوده است. صحبت کردن از آسیای مرکزی در مبحث ژئوپولتیک الزاماً ما را به حرفهای زیادی در مورد روسیه و نگاه آن بر این منطقه هدایت می کند، اما ورای همسایگی جغرافیایی، مشکل است که امروز نیز مانند یکصدسال گذشته، شاهد برانگیخته شدن مطامع بحران آفرین در این منطقه باشیم، این وضعیت از بعضی جهات تئوری «هلال بحران» را موجه می کند که در سال۱۹۷۸ توسط «زبیگنیو برژینسکی» مطرح شد. در واقع، این تئوری چیزی نیست جز همان نظریه اسپایکمن درمورد نقش ریملند در کنترل اوراسیا. حداقل، باید توجه داشت که اخبار مربوط به زیرمجموعه های این منطقه یعنی خاورمیانه، خلیج فارس و خزر ـ دریای سیاه، این تئوری را تقویت می نماید.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

بر اساس آنچه که در گزارش مایکل مس آمده است، ایران از نزدیک در مناقشات عراق و افغانستان دخالت داشته و تاثیر این کشور در عراق نیز بر همگان مشهود است: "مجلس اعلای (انقلاب) اسلامی عراق (SIIC)، مهم‌ترین حزب دولتی در این کشور، در ایران تاسیس شد و روابطش با ایران همچنان گرم و نزدیک است، تا جایی که بسیاری از عراقی‌ها به خاطر گرایش این حزب به ایرانی‌ها از نزدیک شدن به آن خودداری می‌کنند. ایران در بخش جنوبی (شیعه‌نشین) عراق، مسجد و نیروگاه می‌سازد و سرمایه‌های عظیمی را صرف عمران و مخابرات بخش شمالی (کردنشین) این کشور می‌کند."

اما ایران در کشور افغانستان - همسایه شرقی خود - هم منافع حیاتی دارد؛ جایی که از دیرباز با حضور طالبان در آنجا مخالف بود و در شرایط کنونی هم مایل است از بروز بحرانی که می‌تواند در نتیجه فروپاشی دولت کرزای رخ دهد، جلوگیری کند؛ دولتی که با تهدیدهای فزاینده مواجه است. غلبه بر القاعده و طالبان (گروه‌های افراط‌گرای سنی) از اولویت‌های دولت ایران بوده است، چون موجودیت آنها را به مثابه تهدیدی برای شیعیان ایران می‌داند. در مورد قاچاق مواد مخدر از افغانستان به ایران هم دولت این کشور موضع مشابهی دارد و برای مقابله با آن تلاش بسیاری می‌کند.

البته بدیهی است که ایالات متحده نگرانی‌های مهم‌تری هم در مورد ایران دارد، نگرانی‌هایی همچون حمایت این کشور از حزب‌الله و حماس و تهدیداتی که از جانب ایران متوجه اسرائیل است، بخصوص با در نظر گرفتن درگیری‌های اخیر در غزه. اما بحثی که ما می‌خواهیم مطرح کنیم این است که مسائل پراهمیتی همچون غنی‌سازی اورانیوم توسط ایران و تاثیرگذاری ایرانی‌ها در عراق و افغانستان، موضوعاتی به‌هم پیوسته‌اند و درک رابطه این مسائل با هم می‌تواند به ایالات متحده کمک کند تا برای دیگر مشکلات موجود در رابطه میان ایران و آمریکا نیز راه‌حل‌های مناسب را بیابد.

در دوره حاکمیت جرج بوش، دیدگاه غالب این بود که برنامه هسته‌ای ایران و نقش این کشور در عراق و افغانستان، مسائلی کاملا مجزا و متفاوت‌اند. دولت آمریکا در ابعادی وسیع از گفت‌وگو با ایران بر سر مساله هسته‌ای سر باز زد و به جای آن بر اعمال تحریم‌ها و تهدیدات گوناگون تکیه کرد.(رویکرد دولت آمریکا) در مساله عراق درست برعکس مورد پیشین بود؛ دولت بوش با مذاکره در سطح سفرای دو کشور موافقت کرد، اگرچه این مذاکرات کاملا محدود به مباحثی پیرامون امنیت داخلی عراق بود؛ تدارک تسلیحات برای شورشیان عراقی توسط ایران نیز از جمله موضوعات مورد بحث در این مذاکرات بود. در مساله افغانستان، گذشته از اظهاراتی که (به‌رغم آگاهی از مخالفت ایران با طالبان) گاها در مورد همکاری آنها با طالبان گفته می‌شد، دولت بوش تلاش بسیاری کرد تا ایران را نادیده بگیرد؛ پیامد این اقدام هم این بود که از هر نظر پیشرفت اندکی حاصل شد.

اگر رئیس‌جمهور اوباما بخواهد ایران را از ساخت بمب هسته‌ای منصرف کند و در عین حال یک استراتژی موفقیت‌آمیز منطقه‌ای برای عراق و افغانستان تدوین کند، چاره‌ای جز اتخاذ رویکردی جامع در قبال ایران نخواهد داشت؛ رویکردی که سه موضوع مهم را مد نظر قرار دهد تا قادر به حل همه مسائل باشد.

نخست این‌که هر دو طرف باید ارتباط میان این مسائل را بشناسند و درک کنند. کسب موفقیت در یکی از آنها می‌تواند منجر به اعتمادسازی شود و اطمینان لازم و ضروری برای پیشرفت در حل مسائل دیگر را هم میان طرفین ایجاد کند. به‌عنوان مثال، استفاده از نیروی نظامی بر ضد تاسیسات اتمی ایران، امکان همکاری در عراق و افغانستان را از بین خواهد برد. بحث بر سر گستره وسیع‌تری از موضوعات مشترک و تهیه یک دستور کار منسجم‌تر نیز می‌تواند فرصت‌هایی برای مصالحه و همکاری سازنده ایجاد کند. امتیاز دادن در یکی از مسائل، می‌تواند وسیله‌ای باشد برای تقویت همکاری و همگرایی در یک مساله دیگر.

نکته دوم این‌که برای کارآمد کردن این استراتژی، ایالات متحده باید پیش و بیش از هرچیز با دیگر طرف‌های درگیر در این موضوعات، بخصوص دیگر چهار عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل (فرانسه، انگلیس، روسیه و چین)، دبیر کل سازمان ملل، اسرائیل، ترکیه، پاکستان و کشورهای عربی مشورت کند. دولت‌های منطقه در (چگونگی پیش‌برد) برنامه هسته‌ای ایران، آینده عراق و افغانستان و روابط ایران و آمریکا، منافع مستقیمی دارند. همه کشورهای مذکور، در یک یا چند مورد از این مسائل، منافع یا تهدیداتی را متوجه خود می‌بینند و امکان کسب موفقیت در صورتی افزایش می‌یابد که آنها به این باور برسند که نگرانی‌ها یا تمایلات آنها در نظر گرفته می‌شود و از نظر دور نمی‌ماند.

سومین نکته مهمی که برای تدوین یک استراتژی جامع باید مد نظر قرار گیرد، ایجاد یک انجمن یا موسسه پایدار است که برای آمریکا، ایران، اعضای شورای امنیت سازمان ملل و دولت‌های همسایه، امکان بحث در مورد سوالاتی پیرامون عراق و افغانستان را فراهم کند. چنین نهادی در شرایط کنونی وجود ندارد و خلا آن احساس می‌شود. حل و فصل مساله هسته‌ای و ثبات بخشیدن به وضعیت عراق و افغانستان، مستلزم آغاز مذاکرات میان ایالات متحده، ایران و دیگر کشورهای ذی‌نفع است و این مذاکرات باید بدون هرگونه پیش‌شرطی صورت گیرد. رئیس‌جمهور اوباما وعده داد که دقیقا همین کار را خواهد کرد. اما برای دولت همین که بگوید آماده مذاکره (با ایران) است، کافی نیست. پیش از آن‌که هرگونه اقدامی در این راستا صورت گیرد، سه مساله باید حل شده باشد: چه زمانی مذاکرات آغاز شود، چه مسائلی مطرح شود و این مسائل چگونه بیان شود.

حتی اگر روند کسب تاییدیه‌ها و صدور مجوز‌های امنیتی لازم، با سرعت بسیار بالایی پیش برود، آغاز مذاکرات دست‌کم چند ماه پیش از آماده شدن تیم سیاست خارجی رئیس‌جمهور برای ایجاد یک تغییر اساسی در سیاست آمریکا در قبال ایران خواهد بود. در آن زمان، ایران در میانه راه مبارزات انتخاباتی برای انتخابات ریاست جمهوری ۱۲ ژوئن (۲۲ خرداد) خواهد بود. در صورتی که این انتخابات به دور دوم کشیده شود، مشخص شدن رئیس‌جمهور آینده ایران ممکن است تا اوایل تابستان هم به طول بینجامد.

پیشنهاد ما این است که پس از انتخاب رئیس‌جمهور جدید ایران، سیاست جدیدی در قبال این کشور اتخاذ شود. یک ابتکار دیپلماتیک اساسی که در میانه مبارزات انتخاباتی ایران آغاز شود، به احتمال قریب به یقین اسیر سیاست داخلی ایران و پیامدهای دیگری خواهد شد که پیش‌بینی آنها بسیار دشوار است. دولت می‌تواند از این زمان برای جلب حمایت اعضای کنگره و نیز اروپاییان، روس‌ها و چینی‌ها که بخشی از گروه موسوم به "۵+۱" (شامل پنج عضو دائم شورای امنیت به علاوه آلمان) هستند، استفاده کند.

به همین ترتیب و با همین اهمیت، دولت اوباما باید در این بازه زمانی با دوستان و هم‌پیمانان آمریکا در منطقه مشورت کند و به آنها اطمینان لازم را بدهد؛ بخصوص به کشورهای عربی، ترکیه، پاکستان و اسرائیل. دولت باید این نکته را کاملا روشن و به آنها تفهیم کند که گفت‌وگو با ایران به معنی تنزل ارزش روابط ما با دیگر کشورهای مسلمان منطقه نیست و مذاکره مستقیم آمریکا با ایران گامی در جهت تامین امنیت و منافع سیاسی آنها هم خواهد بود. به‌عنوان مثال، حل و فصل دیپلماتیک مسائل، به نفع آنها است، چرا که در غیر این صورت ممکن است به بکارگیری نیروی نظامی از سوی آمریکا (یا اسرائیل) بینجامد. در مورد اسرائیل، ایالات متحده باید بر این نکته تاکید کند که مذاکره با ایران بهترین فرصت برای ممانعت از دستیابی ایرانی‌ها به برنامه ساخت تسلیحات هسته‌ای و نیز مقابله با تهدیدات پیش‌روی اسرائیل از جانب حزب‌الله و حماس است.

در حالی که دولت اوباما برای اعمال یک فشار دیپلماتیک اساسی پس از انتخابات ایران آماده می‌شود، باید پیش از آن هم مجموعه‌ای از اقدامات را به انجام رسانده باشد. اقدامات مورد نظر، کارهایی ساده و پیش‌پاافتاده‌اند، اما این پیغام صریح را برای دولت ایران می‌فرستند که ایالات متحده برای ورود به مذاکراتی جدی در زمانی مناسب، آمادگی لازم را دارد. پیش از آن، دولت اوباما می‌تواند اعلام کند که دولت آمریکا به‌دنبال گفت‌وگوی مستقیم و بدون پیش‌شرط با همه کشورها است، تا بتواند از این طریق مشکلات پیش‌روی دنیا را حل کند. پس از ابلاغ این پیام مهم، دولت می‌تواند رسما پای‌بندی خود به بند یک معاهده الجزایر را اعلام کند؛ بر اساس این بند از معاهده، ایالات متحده متعهد می‌شود که از دخالت سیاسی یا نظامی در امور داخلی ایران، خودداری کند.

پاورقی:

۱) به اعتقاد نویسندگان این مقاله، افغانستان و پاکستان دو نام به‌هم پیوسته‌اند که بر مساله‌ای بزرگ دلالت می‌کنند. تمرکز این مقاله بر افغانستان است؛ به عنوان یکی از همسایگان ایران، اما هر جا که به پاکستان مربوط باشد، به آن هم می‌پردازد.

۲) اخیرا در گزارش‌های خبری و نظرات برخی از مفسران، این نکته مطرح شده که ایران به اندازه کافی مواد لازم برای ساخت سلاح هسته‌ای در اختیار دارد.‌ در این گزارش‌ها به ذخیره اورانیوم با درجه پایین غنی‌شده ایران اشاره شده است. این یک ادعای گمراه‌کننده است. اول این‌که اساسا کسی نمی‌تواند با اورانیومی که با درجه پایین غنی‌شده، سلاح اتمی تولید کند. تولید سلاح اتمی مستلزم در اختیار داشتن اورانیوم یا پلوتونیومی است که با درجه بالا غنی شده، و ایران هیچ‌یک از این‌ها را در اختیار ندارد. روی کاغذ، ایران می‌تواند از ذخیره اورانیوم (با درجه پایین) غنی‌شده خود بهره بگیرد و آن را تا حد مورد نیاز برای ساخت بمب غنی کند، اما ذخایر اورانیوم ایران اکنون تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است و در صورتی که بخواهد از آن برای اهداف نظامی استفاده کند، آژانس مطلع خواهد شد (کشف انحرافات از مهارت‌های فنی چشمگیر آژانس است). با این حساب، گزینه‌های پیش‌روی ایران می‌تواند تقلب و دستگیر کردن یا بیرون انداختن ناظران آژانس باشد. هر یک از این اقدامات، یک انحراف شدید از استراتژی‌ای است که ایرانی‌ها تا امروز بر مبنای آن حرکت کرده‌اند و در صورت تحقق هر یک از آنها ممکن است با اقدام نظامی از سوی اسرائیل مواجه شوند.

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،

منبع : روزنامه " باکو خبر" چاپ باکو   سه شنبه      8/11/87

اردوغان نخست وزیر ترکیه به هنگام سفر اخیر خود به بروکسل بیان داشته است ، اگر اتحادیه اروپا در مذاکرات خود با ترکیه مساله انرژی را به مذاکره در نیاورد ، آنکارا در موضع خود نسبت به طرح نابوکو تجدید نظر خواهد کرد. گفتنی است که ، ترکیه ا ز سال 2005 گفتگوهای خود با اتحادیه اروپا را آغاز کرده است و تاکنون درمورد  10 فصل از 35 فصل مورد نظر بین ترکیه و اتحادیه اروپا توافق حاصل شده است . طرح خط لوله نابوکو یکی ازاصلی ترین محورهای فصل انرژی است که گاز حوزه خزر و خاورمیانه را به اروپا می‌رساند . این طرح وابستگی اروپا به گاز روسیه را از میان برداشته و امنیت انرژی اروپا را تامین می‌کند. به گفته حسن سلیم اوزرتیم کارشناس ترک ، آنکارا سعی می‌کند به عنوان یکی از کشورهای اصلی اجرا کننده طرح نابوکو، ازاین موقعیت برای استفاده درمذاکرات با اتحادیه اروپا استفاده کند . مطرح شدن این سیاست از سوی نخست وزیرترکیه نشان می‌دهد که موانع ایجاد شده از سوی اتحادیه اروپا بر سر عضویت ترکیه در این اتحادیه تا چه حد جدی است .

به گفته سوانته کرنل کارشناس اروپایی در مسایل ترکیه ، اگر با به کار افتادن نابوکو ، روسیه گاز صادراتی خود به ترکیه را متوقف کند ترکیه با مشکلاتی جدی مواجه خواهد شد . بنابر این باید راه حلی مورد استفاده قرار گیرد که هم ترکیه بتواند کشور ترانزیت شود و هم امنیت انرژی آن تامین گردد .

اشتراک گذاری:

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: ،