مناسبات ایران و آذربایجان
در مورد تحصیل به زبان مادری در ایران باید سوال کرد که آیا رهبر ایران ، 11 تن از وزرا ، تعداد کثیر نمایندگان مجلس ، 80 درصد از افسران ، شخصیت های علمی و فرهنگی بی شمار ایران که آذربایجانی هستند ، صلاح خود را درک نمیکنند و مشکلات را نمیبیننند ؟ اما عدهای معلوم الحال در آذربایجان این را میبینند ! چه خوب که افرادی همچون صابر رستمخانلی ( نماینده مجلس و یکی ازرهبران کنگره آذربایجانی های جهان / گروهک داک ) و اعتبار محمداف وجود دارند ، وگرنه همه آذربایجانی های ایران را نابود میکردند ( به حالت تمسخر ) .
مجری : ایران چگونه میتواند همسایه خوبی باشد ؟
آراز علیزاده : در همه دنیا مناسبات دو طرفه است . نباید هیچ یک از طرفین تنش ایجاد کنند . به عنوان مثال هنگامی که هنوز مساله رژیم حقوقی خزر حل نشده است ، آذربایجان کشتیکمپانیهای غربی را برای تحقیق به اراضی مورد اختلاف ارسال کرد و این نیز موجب تحریک ایران شد . ایران اعلام کرد اول صبر کنید تا معلوم شود این بسترها از آن کیست و سپس این قبیل اقدامات را آغاز کنید . برخی مقامات آذربایجان نیز گاهاً اقدامات تحریک آمیزی را انجام میدهند . در این جا قابل تقدیر است که حیدر علیاف رییس جمهوری سابق و الهام علیاف رییس جمهوری فعلی آذربایجان با اتخاذ سیاست توازن جلوی این قبیل اقدامات را گرفتند . اکنون مناسبات دو کشور در سطح خوبی قرار دارد . به عنوان مثال هم اینک دو هیات نمایندگی از طرف ایران به آذربایجان سفر کرده است . البته من دولت ایران را الهی نمی دانم . ولی ما باید آن چه را که برای خود نمیپسندیم ، برای دیگران نیز نپسندیم .
مجری : مناسبات ایران با ارمنستان را چگونه ارزیابی میکنید ؟
آراز علیزاده : مناسبات ایران با همسایگان خود بر اساس منافع ملی این کشور پایه ریزی میشود و این حق هر کشوری است . در مورد دیگر کشورها و از جمله ترکیه نیز همین گونه است . به عنوان مثال ، هنگامی که مباحث اخیر پیرامون گشودن مرز ترکیه با ارمنستان مطرح شد من بیان کردم که مناسبات خارجی و اقتصادی هر کشوری در چارچوب منافع آن تفسیر میشود و این حق هر کشوری است .
اعتبار محمداف : هر چند ایران پنهان میکند ، ولی نسبت به جمهوری آذربایجان مدعی است . روسیه نیز چنین است . هر دو کشور در قدرتمند شدن آذربایجان ذینفع نیستند . زیرا قدرتمند شدن آذربایجان دموکراتیک میتواند نمونه خوبی برای آذربایجانی های ایران باشد و آن ها نیز خواستار تغییر حکومت و استقلال شوند .
همچنین روسیه و ایران از تضعیف ارمنستان جلوگیری میکنند . یکی ازدلایل تقویت روابط ایران با ارمنستان این است که تهران هم اکنون در جهان منزوی شده است .
آراز علیزاده : هم روسیه و هم ایران در قدرتمند شدن آذربایجان ذینفع هستند . زیرا این به نفع هر کشوری است که دارای همسایگانی توسعه یافته باشند . از طرف دیگر اگر ایران خواهان تضعیف آذربایجان بود این قدر به جمهوری خودمختار نخجوان کمک نمیکرد و به آن گاز ، برق ، مواد غذایی و غیره را نمیداد . طبق آمار صادرات ایران به آذربایجان 450 میلیون دلار است ، در صورتی که صادرات آذربایجان به ایران 250 میلیون دلار است . قرار است حجم مبادلات تجاری در سال جاری به یک میلیارد دلار برسد . بینید چه مقدار ازاتباع آذربایجان به ایران میروند و به تجارت خرد مشغول میشوند . به اتحادیه اروپا نگاه کنید ، چگونه متحد میشوند و مرزها را میگشایند . ما بالعکس مرزها را میبندیم .
یک شهروند آذربایجان طی تماس تلفنی با رادیو میگوید : عنصر بیگانه و به خصوص آمریکا بیشترین تلاش را برای برهم زدن مناسبات آذربایجان با ایران می کند .
یک شهروند دیگر با ارسال پیام : ما مشکل را باید در خود جستجو کنیم .
پیام یک شهروند دیگر : کشورهای غربی مناسبات ما با ایران را بر هم میزنند .
مجری : چرا ما نتوانستهایم همان مناسبات خوبی که با روسیه داریم را با ایران نیز داشته باشیم ؟
اعتبار محمداف : به نظر من عواملی تعیین کننده در سیاست خارجی وجود دارند که باید مشخص شوند . ما باید قبل از هر چیز منافع ملی خود را در مناسبات با کشورهای دیگر دقیقاً مشخص کنیم . به عنوان مثال ایران منافع ملی خود را مشخص کرده است .
آراز علیزاده : به نظر من ایران و آذربایجان در سطح دولت مناسبات بسیار خوبی دارند. به عنوان مثال ، بین الهام علیاف رییس جمهوری آذربایجان و احمدی نژاد رییس جمهوری و ( حضرت آِت الله ) خامنه ای رهبر عالی دینی ایران مناسبات بسیار خوبی وجود دارد . من به هیچ وجه سطح مناسبات آذربایجان با ایران را کمتر از مناسبات با روسیه نمیدانم . در این اواخر ایران چه بدی به آذربایجان کرده است ؟ اکنون کسانی در آذربایجان علیه ایران تبلیغات جدی انجام میدهند که از مخالفان افراطی بوده و از سوی غرب تامین مالی میشوند . دموکرات ها همین نقش را در گرجستان نیز ایفا کرده و انقلاب مخملی به راه انداختند . دقت کنید و ببینید که عاقبت کار چگونه شد . گرجستان تحریک به جنگ با روسیه شد که در نهایت به حمله روسیه به گرجستان و جدا شدن آبخازی و اوستیا از این کشور شد . در آذربایجان نیز زمانی همین انقلاب مخملی را به با کراوات نارنجی به راه انداخته بودند که نتیجه نداد .
مجری : هر از گاهی خبر داده میشود که گروهی در رابطه با فعالیت جاسوسی در آذربایجان بازداشته شده اند . عوامل جاسوسی بسیاری از سوی ارگان های امنیتی آذربایجان بازداشت شده اند که برای ایران فعالیت میکرده اند ؟
اعتبار محمداف : تهدیدهای بزرگی همیشه از سوی جاسوسان خارجی وجود داشته و دارد . تبلیغ طریقت های دینی غیرمتعارف ویا اسلام افراطی درآذربایجان از جمله این تهدیدها هستند .
آراز علیزاده : شما چرا از وهابیت و یا طریقت های مسیحی که اتفاقا" در آذربایجان بسیار فعال هستند نام نمیبرید ؟ شاید به نظر شما وهابیها را هم ایران فرستاده هستند ! این قبیل ادعاها بی اساس است . زمانی گفتند که رهبران حزب اسلامی برای ایران جاسوسی کرده و دستگیر شده اند . وقتی من شنیدم گفتم چنین چیزی ممکن نیست . زیرا این افراد کسانی نبودند که با امور جاسوسی آشنا باشند تا بتوانند در این راستا فعالیت داشته باشند .
