ترکمنستان بیطرفی خویش را تحکیم میبخشد
در مجموع در ماه ژانویة گذشته بردی محمداف در سیاست خارجی و برکناری و انتصاب کادرها فعال بود. همانطور که از محتوای جلسه اخیر شورای امنیت ملی ترکمنستان به ریاست قربانقلیبردی محمداف برمیآید، در متن جدید دکترین نظامی این کشور به واقعیات سیاسی جهان توجه شده است. این نشست به طور مستقیم از تلویزیون دولتی ترکمنستان بخش شد و بردی محمداف با ارایة متن دکترین جدید نظامی کشورش تأکید کرد که این اسناد مهم با سیاست بیطرفی ترکمنستان و قانون اساسی این کشور سازگاری دارد. وی همچنین به این نکته اشاره کرد که براساس دکترین جدید ترکمنستان، این کشور با حفظ بیطرفی خویش به عضویت پیمانها و ائتلافهای نظامی در نخواهد آمد.به گفتة قربانقلیبردی محمداف ترکمنستان در آینده نیز به اصول بیطرفی خویش پایبند خواهد ماند و قصد واگذاری تأسیسات نظامی خویش به عنوان پایگاه نظامی به کشورهای خارجی را ندارد. همچنین ترکمنستان به مسئلة مقابله با تولید، گسترش و انتقال تسلیحات کشتار جمعی از مرزهای خویش پایبند میباشد. از نگاه کارشناسان مسایل سیاسی؛ تأکید رییسجمهوری ترکمنستان بر حفظ مقام بیطرفی این کشور در عرصة بینالمللی و گنجاندن این مسئله در متن دکترین جدید نظامی این جمهوری و به ویژه نپیوستن ترکمنستان به پیمانهای نظامی و مخالفت با تأسیس پایگاههای نظامی کشورهای خارجی در قلمرو این کشور اقدامِ به موقعی میباشد. به این دلیل که اخیراً در تعدادی از مطبوعات وابسته به مخالفین سیاسی؛ موافقت ترکمنستان با حضور نیروهای به اصطلاح صلحبان پیمان ناتو و واگذاری پایگاهها و تأسیسات نظامی این کشور به نظامیان خارجی مطالبی منتشر شده بود. به همین دلیل وزارت امور خارجة ترکمنستان بلافاصله پس از اعلام اصول دکترین جدید نظامی ترکمنستان با انتشار بیانیة سیاسی مطالب منتشر شده در مطبوعات منطقه را تکذیب کرد.اگر به واقعیات کنونی ترکمنستان نگاه واقعبینانه ای داشته باشیم میتوان به چنین نتیجه رسید که در شرایط تشدید رقابت قدرتهای خارجی برای تغییر مسیرهای انتقال گاز این کشور، دولت عشقآباد با اعلام اصول دکترین جدید نظامی خویش قصد دارد با تأکید بر بیطرفی خویش تا حدِّ ممکن خود را از وابستگی به عوامل خارجی دور نگه دارد. از سویی این اصول بر منافع روسیه نیز تأثیر خواهد گذاشت؛ زیرا مسکو میخواهد ترکمنستان را به عنوان یک متحد نزدیک خویش ببیند.از سوی دیگر ترکمنستان در تلاش است که نه تنها از روسیه، بلکه از غرب و آمریکا نیز خویش را مصون بدارد. زیرا به جز روسیه، امریکا و اتحادیة اروپا کشورهای دیگری نیز وجود دارند که درصدد تحکیم جایگاه و نفوذ خود در آسیای مرکزی هستند. به همین دلیل اصول مهم دکترین جدید نظامی دولت بردی محمداف همانند دوران صفرمراد نیازاف ( رییسجمهوری پیشین این کشور) که مبتنی بر حفظ بیطرفی بود، همچنان ابقا میشود و علیرغم تغییر قدرت سیاسی در ترکمنستان تغییر نخواهد کرد. اکنون سیاست محوری دولت ترکمنستان دور بودن از جامعة همسود و غرب میباشد. هرچند که چنین سیاستی به عنوان بیطرفی در عرصة بینالمللی؛ در داخل این کشور با استبداد همراه است و همواره موجب بروز کودتا، اختلافات سیاسی، بیثباتی و نظیر این عوامل میگردد.یکی از ویژگیهای دیگر ترکمنستان حفظ اصول صداقت شخصی با قربانقلیبردی محمداف (رییسجمهوری این کشور) به حساب میآید که شرط مهم در انتصاب افراد به سمتهای مهم میباشد. به همین دلیل میان دکترین جدید نظامی ترکمنستان و انتصاب افراد جدید در ساختارهای قدرتی ارتباط مستقیم وجود دارد. بردی محمداف حین برکناری ژنرال بایرام علاواف (فرماندة نیروهای مرزبانی ترکمنستان) به طور آشکار با انتقاد شدید از فعالیت او حکم برکناری این مقام مرزبانی را اعلام کرد. رییسجمهوری ترکمنستان با این کار نیز قانع نشد و درجلسة شورای امنیت ملی این کشور با اعلام حکم برکناری ژنرال علاواف به اتهام بیکفایتی در اجرای مسئولیتها، درجة نظامی وی را از ژنرالی به سرهنگی تنزّل داد رساند.این درحالی بود که دادستانی کلِّ ترکمنستان با انجام تحقیق و تفحص از فعالیت خدمات مرزبانی ترکمنستان به این نتیجه رسید که در فعالیت این نهاد کمبود زیادی وجود دارد و نقض مقررات و قوانین نیز به طور فراوان مشاهده می شود. دادستانی کل ترکمنستان تاکید می کند به ویژه در امور حفاظت از مرز مشترک این کشور با افغانستان توسط خدمات مرزبانی این کشور نواقص زیادی مشاهده می شود و بخش عمدة موادمخدر از افغانستان به داخل ترکمنستان و از قلمرو این کشور به جامعة همسود و حتی اروپا قاچاق میشود.باید به این نکته توجه داشت که آقای علاواف در خدمات مرزبانی ترکمنستان فرد جدیدی نبود.زیرا وی در سال 1999 با حکم صفرمراد نیازاف (رییسجمهوری وقت ترکمنستان) به سمت معاون رییس خدمات مرزبانی ترکمنستان منصوب شده بود. وی از سال 2006 به عنوان کفیل ریاست خدمات مرزبانی ترکمنستان ابقای وظیفه میکرد. در تاریخ 24 فوریه سال 2007 با حکم قربانقلیبردی محمداف (رییسجمهوری جدید ترکمنستان) به سمت رییس خدمات مرزبانی و فرماندة نیروهای مرزبانی این کشور منصوب گردید. اما چنین به نظر میرسد که او از عهدة اجرای وظایف محول شده به نیروهای مرزبانی برنیامد و اینک از این سمت برکنار شد. از سوی دیگر با حکم بردی محمداف فردی به نام مراد اسلاماف به سمت ریاست خدمات مرزبانی این کشور منصوب گردید. وی قبلاً مسئول خدمات دولتی مبارزه با موادمخدر ترکمنستان را بر عهده داشت؛ که یک سال قبل تشکیل شده است. قبلاً اسلاماف به عنوان مسئول خدمات گذرنامة اتباع خارجی و پیش از این سمت در مقام معاون استاندار مرو فعالیت کرده است. به نظر میرسد که اسلاماف فرد سرسپرده به قربانقلیبردی محمداف میباشد و از مهارت سازماندهی امور حکومتی برخوردار است. بردی محمداف در زمینة تغییر و تحوّل در خدمات مرزبانی کشورش به شدت وارد عمل شده اما در جریان اقدامِ مشابه با وزارت دفاع ترکمنستان برخوردی کاملاً نرم از خود نشان داد. حین اعلام بازنشستگی آتاگلدی محمدگلدیاف – وزیر دفاع ترکمنستان مراسم ویژهای نیز برگزار کردند و از زحمات او تقدیر و تشکر به عمل آوردند. به دلیل اینکه نقش آقای محمدگلدیاف در روی کار آمدن بردی محمداف مهم بود و او طی این مدت سرسپردگی خویش به رییسجمهوری را ثابت کرده است، مراسم بازنشته شدن وزیر دفاع با احترام برگزار شد. در همین حال برخی منابع نزدیک به دولت ترکمنستان تأکید کردند که به علت کهولت سن آقای محمدگلدیاف خود وی خواستار کنارهگیری از سمت وزیر دفاع شده بود. زیرا او با 63 سال سن پیرترین اعضای کابینة بردی محمداف به شمار می رفت. بردی محمد اف با برشمردن خدمات آتاگلدی محمدگلدیاف در مقام وزارت دفاع ترکمنستان از وی تقدیر و تشکر به عمل آورد. البته بردی محمداف تا حدّی مدیون محمدگلدیاف از نگاه رشتة تحصیلی پزشکی است و برای رسیدن به قدرت به او کمک زیادی کرده است. با کمک محمدگلدیاف (در دو سال قبل) بردی محمداف موفق شد بر یکی از افراد بانفوذ از اطرافیان صفرمراد نیازاف یعنی ژنرال آقمراد رجباف پیروز گردد.به این خاطر که رجباف در دوران ریاست جمهوری صفرمراد نیازاف فرماندة گارد محافظین او بود و به قدرت و ثروت زیادی دست یافته بود. اما بردی محمداف با کمک وزیر دفاع توانست قدرت رجباف را خنثی و او را روانة زندان نماید.با حکم بردی محمداف فردی به نام یایلیم بردیاف که قبلاً ریاست خدمات گمرک این کشور را بر عهده داشت به سمت وزیر دفاع این کشور منصوب گردید. بردی محمداف معتقد است که آقای یایلیماف یک فرد حرفهای و سرسپرده به رییسجمهوری ترکمنستان میباشد. با مدّنظر قرار دادن این ویژگیها آقای یایلیماف با حفظ سمت وزارت دفاع مسئولیت دبیری شورای عالی امنیت ملی ترکمنستان را نیز برعهده خواهد داشت.
