آمریکا در برزخ تعطیلی پایگاه ماناس
قربان بیک باقی اف رئیس جمهوری قرقیزستان درسفر اخیرخود به روسیه اظهار داشت ما به طور مکرر از خسارات اقتصادی وارده به خاطر وجود این پایگاه انتقاد کرده ایم اما هنوز هیچ پاسخی از سوی مقامهای آمریکائی دریافت نکرده ایم. وی تاکید کرد پس از این که پایگاه ماناس در سال 2001 بازگشایی شد قرار بود تنها دو سال فعالیت کند اما تا کنون هشت سال از آغاز فعالیت این پایگاه گذشته است. ازاین رو کمیته امور بین الملل پارلمان قرقیزستان پس از بررسی ، پیش نویس قانون بستن پایگاه هوایی ماناس، لغو قرارداد استقرارنیروهای خارجی دراین پایگاه هوایی را تایید کرد.هرچند که قراراست سه فراکسیون فعال در پارلمان قرقیزستان، نظر خود را درخصوص پیشنهاد رئیس جمهور مبنی بر تعطیلی پایگاه ماناس و پایان حضور نیروهای خارجی در این پایگاه اعلام کنند.درهمین رابطه سخنگوی دولت بیشکک اعلام کرد که کابینه وزرا تا پایان ماه فوریه پیش نویس دیگری مبنی برفسخ 11 توافق با دیگر کشورهای عضو نیروهای بین المللی فعال درافغانستان( ایساف)ازجمله فرانسه،اسپانیا،هلند،کانادا وکره جنوبی درمورد استقرارنیروهایشان در فرودگاه ماناس را به پارلمان خواهد فرستاد.ازاین روست که سخنگوی پارلمان قرقیزستان اعلام کرده است نهاد قانونگذاری این کشور تا پیش از پایان ماه فوریه به بررسی و تصمیم گیری در خصوص تعطیلی پایگاه ماناس نخواهد پرداخت.برخی این موضوع را نشانه ای ازتصمیم قطعی رئیس جمهوری قرقیزستان واکثریت اعضای پارلمان طرفدار دولت بیشکک مبنی بر تعطیلی پایگاه ماناس می دانند.
به این ترتیب اگر ژنرال پترائوس اظهارات رهبری بیشکک را صرفا مانوری فریبنده برای مذاکرات و احتمال افزایش اجاره بها و کمکهای آمریکا به قرقیزستان دانسته است،اما با جدی شدن موضوع تعطیلی پایگاه ماناس این گمانه نزد محافل سیاسی قرقیزستان تقویت شده که طرح بررسی استفاده از پایگاه های جایگزین به جای پایگاه ماناس که از سوی برخی مقامهای آمریکائی مطرح شده مانوری در برابر تصمیم رهبران قرقیزستان است. این جایگزین ها درمرحله اول می تواند تاجیکستان و ازبکستان باشد.
سیاسیون قرقیزستان معتقدند به رغم تمایل رئیس جمهوری تاجیکستان در ورود به جریان کمک رسانی به نیروهای ناتو از مسیرهای موجود در این کشور استفاده از پایگاهها و تاسیسات نظامی تاجیکستان در مقایسه با پایگاه ماناس هزینه کمتری برای آمریکا نخواهد داشت.بازگشایی پایگاه نظامی خان آباد ازبکستان نیز درپی بروز نشانه هایی ازبهبود روابط واشنگتن و تاشکند بعنوان گزینه دیگر مطرح است. اما تغییر مناسبات دو طرف تا حد اعطای پایگاه به نیروهای خارجی در کوتاه مدت، نه برای ازبکستان مقدور است و نه دولت دمکرات و جدید آمریکا مایل است در اندک زمانی به بسط روابط با دولت اقتدارگرای ازبکستان، بپردازد.
هزینه استفاده از مسیرهای هوایی از کشورهی عربی حوزه خلیج فارس نیز در مقایسه با پایگاه ماناس و دیگر مسیرهای مورد استفاده کنونی هزینه ای سه تاچهار برابر خواهد داشت. این همه، درحالیست که با توجه به تحولات جاری منطقه و به ویژه آنچه در افغانستان و پاکستان می گذرد، آمریکا و ناتو بیش از هر زمان دیکری خود را نیازمند جمهوریهای آسیای مرکزی و پایگاههای نظامی آنان می دانند.
