بالا گرفتن اختلاف ها بین تاجیکستان و روسیه
براساس اعلام رسمی سخنگوی وزارت خارجه تاجیکستان بحران ناشی از همین موضوع موجب لغو سفر امام علی رحمان به روسیه شده است. این در شرایطی است که کارشناسان معتقدند در یک ماه اخیر سه تحول در مناسبات دوشنبه و مسکو روی داده است که موجب سردی روابط و درنتیجه لغو سفر امام علی رحمان به روسیه شده است. ازجمله اینکه اظهارات اخیر دیمیتری مدودیف رییس جمهوری روسیه درسفرش به ازبکستان مبنی براینکه تاجیکستان برای احداث نیروگاه های برق آبی برروی رودخانه های این کشورازجمله سیردریا باید موافقت همسایگانش را جلب کند، موجب اعتراض رسمی دوشنبه شد. گفته می شود طی ماههای اخیر ازبکستان با اقداماتی نظیرخروج ازمجمع اقتصادی اوراسیا و تهدید به تشدید رویکرد غربگرایانه، خواهان فشار مسکو به دوشنبه برای صرفنظر کردن از برنامه ساخت بیست سد و نیروگاه آبی شده بود. از اینرو نیزبلافاصله ، اظهارات مدودیف ازسوی تاجیکستان به منزله توافق پشت پرده مسکو و تاشکند علیه منافع ملی دوشنبه که بیشترین منابع آبی آسیای مرکزی را در اختیار دارد ، تلقی شد. بویژه اینکه رئیس جمهوری روسیه پنج ماه پیش اعلام کرده بود در اجرای طرح نیروگاه راغون تاجیکستان مشارکت می کند و برای سرمایه گذاری در احداث چند سد و نیروگاه دیگر نیز در این کشور آماده است، ولی آن زمان هیچ اشاره ای به کسب رضایت یا موافقت کشورهای همسایه به خصوص ازبکستان برای اجرای طرح های نیروگاهی نکرد.
گفته می شود اخراج دهها هزار کارگر تاجیکی از روسیه نیز بر روابط مسکو و دوشنبه تاثیر منفی گذاشته است. روسیه تحت تاثیر تبعات بحران مالی صدها هزار کارگرازکشورهای مشترک المنافع از جمله تاجیکستان را اخراج کرده است که این موضوع تاثیرمنفی براقتصاد تاجیکستان گذاشته است. در این میان سفر اخیر دیوید پترائوس فرمانده نیروهای امریکایی در خاورمیانه و آسیای مرکزی به دوشنبه و اعلام رضایت تاجیکستان برای استفاده امریکا از پایگاه های این کشور جهت ترانزیت محموله های نظامی امریکا و ناتو به افغانستان موجب ناخرسندی کرملین شده است. علاوه براین قتل بیش از 70 نفر از اتباع تاجیکستان در روسیه به دست نژادپرستان و تهدید دوشنبه به قطع پخش شبکه تلویزیونی آر. تی. آر پلانتا روسیه ، فضای بدبینی بین روسیه و تاجیکستان دامن زده است. مجموع این تحولات نشان می دهد که مناسبات روسیه با مهم ترین متحد استراتژیک اش در آسیای مرکزی که طی سالهای گذشته مطلوب بوده است، در آستانه بحران قرار گرفته است ، اما برغم لغو سفر امام علی رحمان ، با توجه به نیازهای متقابل دوشنبه و مسکو ، بعید است که طرفین بدنبال تعمیق اختلافات باشند . چرا که روسیه بزرگترین شریک تجاری تاجیکستان است و دو کشور درزمینه نظامی نیز همکاریهای گسترده ای دارند .
