سياست هاى جديد روسها در آسياى مركزى

۳ آبان ۱۴۰۱
۱۲:۱۲:۳۴
مهدي
نظرات (0)
/* /*]]>*/

از سوى ديگر به تقويت همكارى هايش در زمينه هاى نظامى سياسى و نظامى فنى در چارچوب پيمان هايى همچون جامعه كشورهاى همسود و سازمان پيمان امنيت جمعى، بويژه با كشورهاى آسياى مركزى تاكيد مى ورزد. روز ۱۲ نوامبر بارديواژ گفت، پنج كشور عضو سازمان پيمان امنيت جمعى (روسيه، قزاقستان، قرقيزستان، تاجيكستان و ازبكستان) توافق كرده  اند تا توانمندى هاى نظامى اين اتحاديه را به صورت قابل توجهى افزايش دهند. به گفته بارديواژ يك نيروى نظامى بين المللى در آسياى مركزى ايجاد مى شود كه «قادر خواهد بود با هر گونه تهديد خارجى مقابله كند.» يگانهاى متحد ويژه واكنش سريع، بخشى از آن نيرو خواهند بود. نيروى مذكور شامل ۱۰ گردان خواهد بود كه يك سيستم مشترك مضاعف دفاع هوايى از آن حمايت مى كند. اين ساختار جديد توسط همه كشورهاى شركت كننده به يك ميزان تامين مالى مى شود، اما روسيه سلاحهاى مورد نياز را كه به شرايط موجود بستگى دارد، فراهم خواهد كرد. بدنبال اين اعلان بزرگ، در تاريخ ۱۵ اكتبر گذشته، وزيران دفاع كشورهاى عضوسازمان پيمان امنيت جمعى در سن پترزبورگ گرد هم آمدند و درباره موضوعات مربوط به «سيستم مشترك دفاع هوايى» به بحث و مذاكره پرداختند. علاوه بر اين در سالهاى اخير اعضاى سازمان پيمان امنيت جمعى چندين رزمايش مشترك را در بين نيروهاى خود انجام داده  اند در سپتامبر و اكتبر ۲۰۰۸ دو رزمايش مشترك يكى در روسيه با عنوان Center2008 و ديگر در قزاقستان با نام aldaspoin2008 برگزار شد.

روسيه هيچگاه منطقه را ترك نكرده است

به گفته ژنرال على بيك قاسم اف وزير دفاع سابق و رئيس ستاد كل نيروهاى مسلح قزاقستان، روسيه با جذب همپيمانان به سوى خود و علامت دادن به غرب مبنى بر اينكه همكارى نظامى در بين كشورهاى جامعه همسود ادامه دارد، هدف مهمى را دنبال مى كند. اما از نظر ساير كارشناسان همه اين اقدامات روسيه نشانِ روشنى از اميال اين كشور براى توسعه حضور نظامى و نفوذ در منطقه حياتى و استراتژيك آسياى مركزى است. در اولين سالهاى فروپاشى اتحاد جماهير شوروى سابق روسيه موقعيت خود را در آسياى مركزى حفظ كرد. بخصوص يك يگان بزرگ نظامى در شهر مرو تركمنستان داشت كه بر اساس توافق بين مسكو،عشق آباد، شهروندان روسيه در ارتش تركمنستان خدمت مى كردند. همچنين گارد مرزى روسيه نظارت بر سراسر مرز مشترك بين تاجيكستان و افغانستان را ادامه مى دهد. در دوران جنگ داخلى تاجيكستان يگانهاى متعددى از ارتش روسيه در خاك تاجيكستان مستقر بودند. يك يگان ويژه كماندويى چتر باز بمنظور حمايت از نيروى حافظ صلح كشورهاى عضو همسود كه شامل نيروهايى از قزاقستان، قرقيزستان و ازبكستان بودند استقرار يافت. ولادمير موخين يك كارشناس نظامى مقيم مسكو مى گويد از آن زمان به بعد روسيه بيشتر موقعيت خود را در آسياى مركزى از دست داده است. اما روسيه هنوز داراى نيرو و پايگاههاى نظامى در آسياى مركزى از جمله تاجيكستان،قرقيزستان و قزاقستان است. نيروهاى نظامى روسيه در قزاقستان در پايگاه فضايى بايكانور (نيروهاى فضايى) و در خط آتش نظامى «سارى شاگان» مستقر هستند. به اعتقاد آقاى موخين به مصلحت روسيه است كه حضور نظامى خود را در چندين كشور منطقه تقويت نمايد. وى مى گويد، اولا به مصلحت روسيه بود كه حضور نظامى خود را در ازبكستان و تركمنستان تقويت كند. در پايگاه خان آباد ازبكستان جايى كه اولين بمب افكن هاى استراتژيك كه مى توانند تا هندوستان پرواز كنند، مستقر شدند. خان آباد پايگاه هوايى خوبى بود. يك سكوى پرتاب خوب براى روسيه و پايگاهى بسيار با اهميت بود. آقاى موخين مى افزايد يكى از مشكلات روسيه تاجيكستان بود كه در آنجا يك ساختار عمده نظامى روسى وجود ندارد، بخصوص ضرورت ايجاب مى كند كه همه چيز از نو ساخته شود. زمانى كه پايگاه آماده باشد موضوع فرق مى كند . به همين دليل آمريكايى ها از پايگاه خان آباد بخوبى استفاده كردند. كارشناس نظامى روس مى افزايد، دوم اينكه روسيه مى توانست همچون قبل از پايگاه نظامى مرو در تركمنستان استفاده كند. بخش عمده اى از نيروى دفاع هوايى و همين طور يگانهاى عمده نيروى هوايى تركمنستان در اين پايگاه مستقر هستند.

مبارزه براى نفوذ نظامى در آسياى مركزى

موخين كارشناس نظامى روس، مى گويد: روسيه اراده كرده است تا موقعيت سابق خود را در آسياى مركزى بر اساس توافقات دو جانبه بار ديگر به دست آورد. اما كشورهاى منطقه براى اجازه دادن به ارتش روسيه براى بازگشت به كشورهايشان عجله به خرج نمى دهند. وى مى گويد برخى توافقات وجود دارد اما آنطور كه معلوم است ازبكها تمايلى براى پذيرايى از يگانهاى نظامى روسيه ندارند و همچنين روسيه نمى تواند نيرويى را در قزاقستان و تركمنستان بكار گيرد. پيتر فلستيد يك كارشناس نظامى و دفاعى هفته نامه دفاعى جينز كه در لندن منتشر مى شود مى گويد: منابع انرژى آسياى مركزى براى روسيه جذاب هستند و مسكو همه همت خود را به خرج مى دهد تا در اين منطقه امتيازاتى را براى خود كسب نمايد. وى مى افزايد از نظر من آنچه كه در گرجستان اتفاق افتاد، مى تواند نمونه اى باشد از وضعيت روسيه احياء شده كه اعتقاد دارد در سطح جهانى متضرر شده و اكنون مى خواهد بار ديگر خود را به موقعيت يك قدرت بزرگ جهانى برساند. وى مى افزايد، آنچه كه مى توانم بگويم اين است كه مدت زيادى است كه روسيه تلاش مى كند تا از انرژى به منظور پيشبرد اهداف و اداره امور خود استفاده كرده و نفوذ خود را در همسايگانش توسعه دهد. كشورهاى معينى در معرض ضربات روسيه هستند چون آنها متكى و وابسته به انرژى روسيه بوده اند. انرژى هم از آسياى مركزى تامين مى شود. بنا براين مشاهده مى كنيد كه روسها مى خواهند آن منطقه امنيت داشته باشد و اين موضوعى است كه سبب بازخيزى روسيه شده است. از سوى ديگر تحليلگر تاجيك مراد محمد شاه اف مى گويد صرفاً تقويت حضور نظامى روسيه در آسياى مركزى ضرورتا به معناى افزايش نفوذ آن كشور در منطقه نيست. محمد شاه  اف مى افزايد، ما همچنين شاهد سياست هاى چين هستيم كه هيچ پايگاهى در منطقه آسياى مركزى ندارد، اما به تدريج با صبر و سماجت نفوذ خود را در اين منطقه و ساير مناطق افزايش مى دهد. وى مى افزايد با استفاده از اين مثال به نظر من بكارگيرى ابزار اقتصادى بهترين راه به دست آوردن جاى پا و نفوذ در منطقه است. قاسم بيك محمد يك كارشناس مستقل ديگر در دوشنبه در اظهاراتى مشابه مى گويد پس از درگيرى روسيه -گرجستان در قفقاز، روسيه زمينه را براى توسعه و گسترش حضور در آسياى مركزى و تقويت موقعيت خود در منطقه مساعد ديده است. از آغاز تشكيل جامعه كشورهاى همسود روسيه همواره و با شدت خطر حضور تهديدات خارجى در آسياى مركزى را يادآور شده و عليه آن هشدار داده است. اما تا كنون هيچ كس تهديداتى را كه مسكو نسبت به آن هشدار داده نديده است. روسيه همواره به خطر تروريسم نفوذى از مرزهاى افغانستان به ساير نقاط در منطقه تاكيد داشته و به اين بهانه به سادگى اهداف ژئوپلتيكى خود را در منطقه بسيار مهم آسياى مركزى دنبال مى كند. بيك محمد ياد آور مى شود كه علاوه بر اين حضور نظامى روسيه در آسياى مركزى نشان نمى دهد كه سربازان روس نقش مورد انتظار از آنها را در حل بحرانهاى داخلى كشورهايى كه در آنها مستقر بوده اند، ايفا كرده باشند. روسيه همواره يك نقش انفعالى داشته و ما شاهد چنين وضعيتى در قرقيزستان بوديم. به نظر برخى ديگر از كارشناسان مسائل منطقه، گرچه روسيه به منظور حفظ منافع مورد نظر خود در آسياى مركزى در تلاش براى گسترش نفوذ سياسى و نظامى خويش در اين منطقه است، اما اين امر يعنى حفظ و گسترش حضور نظامى روسيه در منطقه آسياى مركزى، به خودى خود توانسته است به عنوان سدى در برابر هجوم و نفوذ سيل آساى جهان غرب، بويژه آمريكا در منطقه عمل كند. بويژه اين كه تقريبا تمام كشورهاى منطقه آسياى مركزى زمينه هاى لازم براى پذيرش اين نفوذ را دارند. ضعف بنيان هاى اقتصادى و نظامى و عدم تجربه لازم در مسائل سياسى و ديپلماتيك به دليل نوپا بودن اين كشورها، برخى از مهمترين راههاى نفوذ غرب به بهانه تقويت نقاط ضعف اين كشورها، به منطقه است



اشتراک گذاری:
موضوعات مرتبط:
برچسب‌ها: ،
بازدید:

[ ]
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به اخبار | تكنولوژي | آموزش | طراحي سايت و سئو است.