برگزاری کنفرانس خبری روسای جمهوری آذربایجان و ترکیه در باکو
سخنرانی نخست وزیر ترکیه در مجلس ملی جمهوری آذربایجان
باکو- برون مرزی چهارشنبه 23/2/88
رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه طی سخنانی در مجلس ملی جمهوری آذربایجان با بیان این که، خودم را درخانه ام احساس می کنم ، تاکید کرد : انگار در پارلمان ترکیه سخنرانی می کنم و استقبال گرمی که از من و هیات نمایندگی ترکیه در باکو صورت گرفت ، مصداق بارزی بر صحت این ادعا است . نخست وزیر ترکیه افزود : من سلام های گرم 5/71 میلیون نفر از مردم ترکیه را به جمهوری آذربایجان ابلاغ می کنم و حامل سلام هایی از آنکارا برای باکو ، از استانبول برای لاچین ، از بورسا برای شیروان و از ازمیر برای آغداش هستم . به گفته نخست وزیر ترکیه ، روحیه حمایت متقابل جمهوری آذربایجان و ترکیه از یکدیگر- همانند ایام خوشی- در روزهای نبرد نیزادامه داشته است . رجب طیب اردوغان در ادامه اظهارات خود ادعا کرد : ملت های ما در یک سنگر جنگیده اند . آزادی و رفاه مردم جمهوری آذربایجان برای ترکیه نیز حائز اهمیت است . ما دارای پیوندهای ناگسستنی با یکدیگر هستیم . نخست وزیر ترکیه که تحت تاثیر فضای حاکم برمجلس ملی جمهوری آذربایجان سخن می گفت ، همچنین مدعی شد : اعتقادات و فرهنگ مان یکی است . در طول تاریخ با یک موسیقی ، یک قصه و یک نوع بازی بزرگ شده ایم . به قول مصطفی کمال پاشا در سال 1920 میلادی زمانی که آذربایجان به دست بولشویک ها افتاده بود ، غم آذربایجان غم و درد ترکیه و سعادتش سعادت ترکیه است .
رجب طیب اردوغان مانند کسی که چاره ای جز بر شمردن برخی رویدادهای مشترک و یا مشابه ندارد و می کوشد با یادآوری برخی وقایع گذشته اظهارات خود را به پایان ببرد ، افزود : مقبره محمدامین رسول زاده در ترکیه قرار دارد . ترکیه نخستین کشوری است که استقلال جمهوری آذربایجان را به رسمیت شناخت . فرهنگ ما و روابط دو ملت در طول تاریخ رشد و گسترش یافته است . حجم مبادلات بازرگانی دو کشور طی چهار سال اخیر با چهل درصد افزایش از مرز دو میلیارد دلار هم فراتر رفته است . سرمایه گذاری ترکیه در بخش صنعت نفت جمهوری آذربایجان از مرز سه میلیارد دلار هم فراتر رفته است و از این هم بیشتر خواهد شد . گسترش همکاری های دو کشور در زمینه های مهم ، امنیت و رفاه منطقه را باعث می شود وبه عقیده من اجرای طرح های مشترک انرژی در منطقه از این زاویه حائز اهمیت به سزایی است .
نخست وزیر ترکیه بدون اشاره به وقایع سال 2006 میلادی که هیات نمایندگی جمهوری آذربایجان از دادن رای به استقلال بخش ترک نشین قبرس در نشست شورای اروپا در استراسبورگ خودداری و نشست را ترک کرد و یا بروز اختلافات مالی همان سال که ترکیه چندین فروند هواپیما و کشتی جمهوری آذربایجان را توقیف کرد تا مبلغ 350 میلیون دلار ازمطالباتش را که از زمان جنگ قره باغ ازجمهوری آذربایجان دریافت کند ، افزود : ما وظیفه داریم درهر شرایطی از جمله در مجامع بین المللی از یکدیگر دفاع و حمایت کنیم و به هیچ وجه اجازه ندهیم کسی میان دو کشور نفاق و اختلاف ایجاد کند . کارشناسان اظهارات نخست وزیر ترکیه در مجلس ملی جمهوری آذربایجان را یک سخنرانی از پیش آماده شده و با هدف رفع کدورت ها توصیف می کنند . باید گفت : علاوه بر استقبال سردی که از رجب طیب اردوغان در باکو به عمل آمد ، ترک ها در این گونه موارد از ذکر خاطرات گذشته اکراه دارند . به عنوان مثال این درست است که ، ترکیه از جمله نخستین کشورهایی بود که استقلال جمهوری آذربایجان را به رسمیت شناخت ، اما گفته می شود در سال 1993 میلادی طرح کودتای صورت حسین اف علیه به قدرت رسیدن حیدر علی اف رئیس جمهوری اسبق آذربایجان با هدایت ترک ها در دستور کار قرار گرفت . فرمان دمیرگل یکی از نیروهای وزارت امنیت و استخبارات ترکیه - میت - قصد داشت حیدر علی اف رئیس جمهوری اسبق آذربایجان را در باکو ترور کند که بعد از دستگیری و بازداشت او و اعتراف به تلاش برای ترور ، مورد عفو قرار گرفت . موارد دیگری هم در مناسبات ترکیه با جمهوری آذربایجان مطرح است .یک بررسی اجمالی از فرهنگ ، سنت ها و آداب و رسوم مردم جمهوری آذربایجان نشان می دهد که ، مردم این کشور شمال ارس از نظر آداب با مردم ترکیه بسیار متفاوت هستند . حتی بسیاری از غذاهای ترکیه در جمهوری آذربایجان و بالعکس با واکنش منفی ملت های دو کشور مواجه می شود . باید گفت : جمهوری آذربایجان و ترکیه تنها درانتخاب دین مبین اسلام با یکدیگر مشترکاتی دارند . این در حالی است که ، مردم جمهوری آذربایجان پیرو مذهب شیعه اثنی عشری و مردم ترکیه عمدتا" از اهل تسنن هستند . واقعیت آن است که، دین مبین اسام تنها حلقه وحدت ملت های مسلمان منطقه بویژه کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی - اکو- است . علاوه بر این ، سازمان کنفرانس اسلامی درحال حاضر تنها حلقه اتصال ملت های مسلمان جهان محسوب می شود . علیرغم آن که ، ترکیه از جمله اعضای فعال سازمان کنفرانس اسلامی و یکی از اعضای موسس سازمان اکو است ، به این موارد مهم درمناسبات دو کشور اشاره نکرد .
برداشت مدیا فوروم از نتایج سفر اردوغان به باکو
باکو- برون مرزی پنجشنبه 24/2/88
خبرگزاری مدیا فوروم امروز طی گزارشی روند مذاکرات و نتایج سفر رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه به باکو را بررسی کرد . خانم کئونول شامل قیزی مفسر مدیافوروم در گزارشی پیرامون روند مذاکرات رجب طیب اردوغان با مقامات بلندپایه دولت باکو ، نوشت : اردوغان با انتقاد از مطبوعات و مقامات مسوول در دولت باکو گفته است : مدت دو ماه است که در پایتخت اخبار نادرستی درباره روابط ترکیه با جمهوری آذربایجان منتشر می شود . به گفته اردوغان ، این اقدام در واقع به منزله تلاش برای جوسازی کاذب علیه ترکیه است ( در استکان طوفان به پا می کنند - ایستاکاندا فیرتینا یاراتماق دمک دیر ) . حال آن که ، بهتر بود به نخست وزیر ترکیه اعتماد می کردند ، نه این که به نقل از رسانه های خبری ارمنستان ، به طور مکرر ازچشم پوشی ترکیه از مناقشه قره باغ خبر می دادند . اردوغان در پاسخ به ادعای مقامات مسوول در دولت باکو که اعلام کرده اند ، چرا آنکارا ، باکو را در جریان مباحث و موضوعات مطرح شده در مذاکرات با ارمنستان قرار نداده است ؟ توضیح داد : مدت 18 سال است وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان به طور دائم اعلام می کند که ، جزئیات مذاکرات صلح قره باغ قابل ارائه به جوامع مردمی نیست . مگر نیازی هست که این جمله را از زبان دیپلماتیک هم ترجمه کنیم ؟ ( شما اطلاعات نمی دهید ، ماهم همین کار را می کنیم . به عبارت دیگر آن چه که عوض دارد ، گله ندارد ) .
اردوغان در بخشی از بیاناتش خطاب به مقامات دولت باکو که در آنکارا دولت ترکیه را به عهد شکنی متهم می کنند ، پیام فرستاد : خود شما و ما به درستی اطلاع دارید و داریم که ترکیه در صحن مجامع بین المللی چگونه در ارتباط با مسائل جمهوری آذربایجان موضعگیری کرده است . اردوغان در پاسخ به اتهامات وارد شده مبنی بر این که آنکارا بر اثر فشار وتاکید واشنگتن ازمطرح کردن پیش شرط قره باغ در ماجرای از سرگیری مناسبات کشورش با ارمنستان از مطرح کردن مساله قره باغ چشم پوشی کرده است ، علنا" اعلام کرد : در جریان دیدار من و عبدالله گل رئیس جمهوری ترکیه با باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا نه مساله مناسبات آمریکا و ترکیه ، بلکه مساله قره باغ را به عنوان نخستین مشکل ترکیه مطرح کرده ایم که در واقع این اظهارات اردوغان کنایه از این است که ، چرا اقدامات مثبتی را که آنکارا که در حق جمهوری آذربایجان کرده است ، فراموش می کنید ؟ وی همچنین گفت : من نمی خواهم بر سر شما منت بگذارم . اما مجبور کردن انسان به منت گذاشتن ، از خود منت گذاشتن هم بدتر است .نخست وزیر ترکیه به مردم جمهوری آذربایجان پیام داد : به ما پشت گرمی داشته باشید . به عقیده مفسر خبرگزاری مدیافوروم ، این موضوع در واقع تکرار مکررات بود . اما تا به حال هیچیک از دولتمردان باکو چنین پیامی را درباره پشت گرمی به آنکارا صادر نکرده اند . خانم کئونول شامل قیزی در پایان گزارش خود مدعی شد : الهام علی اف رئیس جمهوری آذربایجان چه بخواهد و یا نخواهد ، باید به این واقعیت اعتراف کند که در واقع باکو جز آنکارا متحدی در جهان ندارد .
انتقاد اردوغان از تغییر نرخ صادرات گاز جمهوری آذربایجان به ترکیه
باکو- برون مرزی پنجشنبه 24/2/88
سفر رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه و هیات همراه به باکو علیرغم اظهارات پر از مهر و محبت مقام های ترک راه به جایی نبرد . حتی استفاده از واژه های پان ترکیستی نظیر مطفی کمال پاشا ، محمد امین رسول زاده و سایر اصطلاحات نیز برای مقامات آنکارا نتیجه بخش نبود. به گزارش خبرگزاری فورست نیوز ، رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه در پایان سفر به باکو از تغییر نرخ گاز صادراتی جمهوری آذربایجان به ترکیه انتقاد کرد . این مقام ترک در پایان سفرش در گفتگو با خبرنگاران در باکو با اعلام این مطلب افزود : به هیچ وجه جایز نیست که جمهوری آذربایجان افزایش نرخ گاز طبیعی به ترکیه را با مسائل مربوط به اوضاع منطقه مرتبط سازد. براساس این گزارش ، الهام علی اف رئیس جمهوری آذربایجان در واکنش به سخنان نخست وزیر ترکیه ، خاطر نشان کرد : با وجود آن که تاریخچه همکاری دوکشور دربخش گاز دارای پیشینه ای طولانی است ، اما ضرورت ایجاب می کند که ، شروط و مفاد قرارداد صادرات نفت و گاز منعقد شده میان جمهوری آذربایجان و ترکیه را هماهنگ با تغییر نرخ نفت و گاز طبیعی در بازارهای جهانی مورد بازنگری قرار دهیم . الهام علی اف با انتقاد از ترکیه گفت : در حالی که نرخ گاز روسیه دربازارهای جهانی در حد 400 تا 450 دلار در هر هزار متر مکعب ، نرخ گاز طبیعی الجزیره در سطح 300 تا 350 دلار بابت هرهزار متر مکعب در نوسان است ، جمهوری آذربایجان چرا باید گاز طبیعی خود را به ازای دریافت 120 دلار در هر هزار متر مکعب به ترکیه صادر کند ؟ وی همچنین تصریح کرد : چه دلیلی دارد که ، ترکیه اجازه صادرات گاز جمهوری آذربایجان به اروپا را از طریق خاک آن کشور نمی دهد ؟رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه نیز در پاسخ به سوال الهام علی اف ، با اعلام این که رقم مذکور درست نیست ، گفت : قرار بر این شده است که ، کارشناسان دو کشور نرخ واقعی صادرات گاز طبیعی به ترکیه را تعیین کنند. شایان ذکر است که، درپی اعلام بازگشایی مرزهای ترکیه با ارمنستان ، مقامات دولت باکو همه مساعی خود را به کار گرفته اند تا با تحت فشار قراردادن آنکارا از طریق امتیازات اقتصادی اعطایی به این کشور ، اهداف خود را به پیش ببرند . اهداف دولت باکو شامل فرصت هایی است که جمهوری آذربایجان بتواند فشارهای خود را بر ارمنستان جهت خروج نیروهایش از اراضی اشغالی جمهوری آذربایجان خارج سازد .
