همکاری نظامی قزاقستان و روسیه
زیرا قیمت دو مجموعه s300 حدود 300 – 250 میلیون دلار می باشد. قبلا کشور ویتنام دو مجموعه از این سیستم را به همین مبلغ خریداری نموده است. بنابراین کل قیمت 10 مجموعه درخواستی قزاقستان حدوداً بالغ بر 1.5 میلیارد دلار خواهد بود. ضمن اینکه قزاقستان از خرید سیستم s300 خاطره خوشی ندارد. در سال 2001 الکساندر هین اشتاین (نماینده کنونی دومای روسیه) در نشریه جوانان مسکو مطلبی را تحت عنوان "سیستم دفاع هوایی را به سرقت بردند" منتشر کرده بود. دراین مطلب آمده بود: در سال 1994 وزیر دفاع وقت در خواست خرید سیستم دفاع هوایی s300 را به دولت روسیه ارائه نمود. در آوریل 1996 این سیستم ها در هواپیمای ترابری روسیه بارگیری و هواپیما از شهر آق تپه به سوی چیمکنت به پرواز درآمد. اما هواپیما در چیمکنت فرود نیامد و بعداً هم معلوم نگردید که هواپیما در چه مکانی به زمین نشست. تسلیحات ارتش قزاقستان چندان زیاد نیست و مکانِ پنهانی برای تسلحات ارتش قزاقستان وجود ندارد. به دلیل اینکه قزاقستان عضو سیستم دفاع هوایی واحد جامعه همسود می باشد، این کشور نقشه های نظامی که در برگیرنده مکان های استقرار سیستم های دفاع هوایی است، را به مسکو ارسال می کند. بررسی ها نشان می دهد که در هیچ نقشه ای مکانِ استقرار سیستم s300 که در سال 1996 از روسیه خریداری شده بود، دیده نمی شود. این سیستم ناپدید شده است و هیچ آثاری از آن دیده نمی شود. از این رو این سئوال مطرح می شود که آیا واقعاً خریدار سیستم یاد شده در آن زمان وزارت دفاع قزاقستان بود؟در آن زمان روزنامه روسی وریمیا نووستی نیز نوشته بود که تمامی سلاح و مهماتی که روسیه به قزاقستان و قرقیزستان می فروشد، قابل خریداری است. همانطور که این نشریه روسی مدعی شده بود؛ نظامیان روسی برای فروش اژدرهای دریایی shv- vac به چین ابتکار نشان دادند. هر چند که دولت روسیه از این معامله اطلاعی نداشت. زیرا به نظر می آید چینی ها این اژدرهای دریایی را از قزاقستان خریداری کرده اند؛ زیرا در دوران شوروی سابق این اژدرها در یکی از کارخانه های صنایع دفاعی شوروی سابق در آلمآتی قزاقستان تولید می شد. در پی انتشار این مطالب دولت قزاقستان به تحقیق و تفحص در این زمینه پرداخت. اما از نتایج این بررسی ها هیچ مطلبی منتشر نشد. نشریه روسی لیتر چاپ قزاقستان تلاش کرد که در مورد امکان صدور تسلیحات روسی از قزاقستان به کشور ثالث اطلاعاتی کسب کند؛ اما تلاشهایش به جایی نرسید؛ به این علت که کسی در وزارت دفاع قزاقستان و شرکت روسیRosuoory engy به این پرسش ها پاسخی نداد. در همین حال ولادسیلاو لیبیداف (معاون مدیر کنترل شرکت صادرات تسلیحات نظامی) از این که قزاقستان درخواست خرید چند مجموعه سیستم s300 را مطرح کرده است، ابراز شگفتی می کند. اصلا معلوم نیست که قزاقستان با این تعداد قابل سیستم دفاع هوایی چه می خواهد بکند؟ قبلا نیز از ناپدید شدن جنگنده های نظامی گزارش هایی منتشر شده بود. وی این سخنان را در مصاحبه با نشریه روس زبان لیتر در قزاقستان ابراز کرده است.از سوی دیگر ژنرال مختار آلتین بایف (رئیس ستاد مسترک ارتش قزاقستان و وزیر دفاع سابق این کشور) نیز طی مصاحبه ای با نشریه یاد شده گفته است که ما در آینده قصد خرید سیستم S400 از روسیه را داریم، اما این سیستم بسیار گران است و نباید برای خرید آن اقدام کرد. در بلند مدت ما می توانیم چنین سیستمی را در اختیار داشته باشیم. اکنون مراکز پژوهش نظامی و کارشناسان سیستم های دفاع هوایی در حال انجام تحقیقاتی برای محاسبه دقیق نیازمندیهای دفاع هوایی قزاقستان می باشند. ما باید برآوردی دقیق برای تامین دفاع هوایی از تاسیسات مهم در آستانه، آلمآتی، بختارما و غرب کشور را داشته باشیم. باید یک حادثه عجیب در تاریخ پس از استقلال قزاقستان را یاد آوری نماییم. در تاریخ 16 اوت 1999 نور سلطان نظربایف (رئیس جمهوری قزاقستان) در توضیح دلایل استعفای مختار آلتین بایف (وزیر دفاع) و نورتای آبی قایف (رئیس کمیته امنیت ملی) این کشور گفته بود: "نقض مقررات فروش تسلیحات نظامی از سوی این افراد که با این ماجرا ارتباط داشتند، می توانست لطمات شدیدی به وجهه بین المللی قزاقستان وارد سازد. باید مقامات مسئول در وزارت دفاع و کمیته امنیت ملی بر مقررات فروش تسلیحات کنترل کامل داشته باشند." به همین دلیل نظربایف احکام برکناری افراد فوق الاشاره را صادر کرده بود. اما در مورد سیستم های s300 در قزاقستان باید گفت: در واقع درخواست خرید این تعداد سیستم S400 از روسیه سئوال برانگیز می باشد. البته می شود ریسک کرد و این فرضیه را مطرح ساخت که اخیر کشور دیگری نیز برای خرید این سیستم تلاش می کند و آن ایران است. در اواخر دسامبر 2008 آمریکا از روسیه در مورد ادعای رسانه های خبری ایران مبنی بر خرید سیستم s300 از روسیه؛ توضیح خواسته بود. رابرت وود ( نماینده وزارت خارجه آمریکا) به صراحت اعلام کرده بود که فروش این سیستم به ایران ممکن نیست. وی معتقد بود که دسترسی ایران به سیستم s300 جان نظامیان آمریکایی در عراق و افغانستان را به خطر می اندازد.در همین حال نمایندگان وزرات خارجه و شرکت صادارت تسلیحات روسیه این ادعا را رد کردند. یک ماه پس از طرح این مباحث، وزارت امور خارجه روسیه به نمایندگان سیاسی اسرائیل اعلام کردند که مسکو قصد فروش سیستم s300 به ایران را ندارد. اخیرا نیز سرگئی لاوروف (وزیر امور خارجه روسیه) در ژنو در دیدار با خانم کلینتون (همتای آمریکایی اش) به وی اطمینان داد مسکو به تهران تنها تسلیحات دفاعی معمولی می فروشد و در این مورد نگرانی آمریکا و اسرائیل را درک می کند. نباید فراموش کرد که در نیمه دوم فوریه 2009 ژنرال محمد نجار (وزیر دفاع ایران) از مسکو دیدار کرد. مقامات اطلاعاتی آمریکا اعلام کردند که مسکو و تهران قرارداد فروش و تحویل 5 مجموعه سیستم s300 به ایران را امضاء کرده اند. در خلال این تحولات بحث درخواست قزاقستان برای ارسال فوری چنین سیستمی از روسیه مطرح شده است، جای تأمل دارد. از سوی دیگر هیچ حمله نظامی در سال های آتی قزاقستان را تهدید نمی کند. یعنی این کشور نه از هوا و نه از زمین مورد حمله نظامی قرار نخواهد گرفت. به همین دلیل به یاد گذشته می افتیم که قزاقستان زمانی به فروش تسلیحات نظامی متهم شده بود. در این میان قرار داد دوجانبه روسیه و قزاقستان؛ فروش سیستم s300 به کشور ثالث بدون اطلاع مسکو را ممنوع می کند. اگر هم امکان چنین معامله ای وجود داشته باشد موافقت کتبی کشور تولید کننده سیستم s300 الزامی است. به همین دلیل قزاقستان به روسیه کمک می کند که از نگاه سیاسی در وضع ناگواری قرار نگیرد. زیرا مسکو می تواند به تهران بگوید که در قبال متحدین خویش در پیمان امنیت جمعی مسئولیت دارد و از سوی دیگر خاطر آمریکا را آسوده نماید که قصد فروش این سیستم به ایران را ندارد. همانطور که کلینتون نیز تاکید کرده است باید مسکو و واشنگتن در راه کاهش تشنج در مناسبات دوکشور گام بردارند
