لطفا یک عینک انگلیسی برای آقای اوباما
گوردون براون نخستوزیری بریتانیا که پس از تونی بلر سکان هدایت کشور را در دست گرفت، پس از دیدار با باراک اوباما در کاخ سفید در کنگره ایالات متحده به ایراد سخنانی پرداخت. براون در بخشی از جملات امیدوار کننده خود خطاب به حاضرین گفت:قول میدهم که بریتانیا شانه به شانه شما در مسیر برقراری صلح در خاورمیانه گام بردارد.البته گوردون براون ترجیح داد در جامه یک سیاستمدار تمام عیار از فرصتی که در پارلمان ایالات متحده به دست آمدهبود تنها از شباهتهای دو کشور سخن بگوید و تفاوتها را به حاشیه پرتاب کند. براون شاید در تبیین استراتژی کشورش در خاورمیانه صدق گفتار را رعایت کردهباشد،به هر حال بریتانیا هم خواهان برقراری صلح در منطقه است . اما لندن همواره راهکارهای خود را برای نیل به این صلح در چنته داشته است.درست در لحظاتی که گوردون براون در ایالات متحده از شباهتهای دو کشور به هم سخن میگفت، دولت بریتانیا اعلام کرد که از این پس حزبالله لبنان را وارد معادلات سیاسی این کشور خواهد کرد و در نتیجه دست از تحریم این گروه سیاسی - نظامی برخواهد داشت. این تصمیم در حالی اتخاذ شد که بر همگان عیان است که ایالات متحده از دشمنان سرسخت حزبالله بوده و نام این گروه مقاومت را به دلیل داشتن شاخه نظامی در لیست گروههای تروریستی قرار دادهاست.
وزیر امور خارجه بریتانیا با اعلام این خبر در جمع خبرنگاران افزود: دولت لبنان حزبالله را در روند سیاسی این کشور دخیل کرده و در حال حاضر این گروه از حق وتو برخوردار است. بریتانیا هم برای بهبود روابط با لبنان از این پس حزبالله را گروهی سیاسی و قابل مذاکره میداند.تشکیل دولت ائتلافی در لبنان در سال گذشته میلادی در حقیقت عقبگرد بزرگی برای دولت جورج بوش بود. جورج بوش چه در غزه و چه در بیروت به دنبال به انزوا کشاندن حماس و حزبالله است. (واشنگتن ادعا میکند که این دو گروه مقاومت دارای روابط حسنه با ایران و سوریه هستند و همین امر برای منطقه خطرناک است!)واشنگتن و برخی متحدان این کشور در حالی بر انزوای حماس و حزبالله تاکید دارند که به راحتی چشمان خود را بر حقایقی بستهاند: حماس و حزبالله هر دو از محبوبیت عمومی خارقالعادهای برخوردار هستند. این محبوبیت هم در توان نظامی این گروهها در دفع حملات اسرائیل ریشه دارد. مقامات لندن اما زیرکانهتر از واشنگتن عمل میکنند. لندن به خوبی دریافتهاست که حزبالله دیگر حقیقتی سیاسی و غیرقابل انکار در لبنان است . بدینترتیب دخیل کردن این گروه بسیار بیش از انزوا آن جواب خواهد داد .
تصمیم لندن در خصوص حزبالله لبنان میتواند استراتژی نه چندان دور از ذهن این کشور در برابر حماس را هم عیان کند. حماس هم درست مانند حزبالله لبنان از مقبولیت فوقالعادهای برخوردار است . حماس هم در مقام دفاع نظامی و هم مقبولیت اجتماعی پیروز میدان است. این گروه هم گلوله را در چنته دارد و هم برگ سبز رایدهندگان فلسطینی را. استراتژی ایالات متحده در برابر فلسطینیها همواره دو روی داشته است. یک روی این سکه حماس است و روی دیگر تشکیلات خودگردان به نام فتح. ایالات متحده با انزوای حماس در حقیقت در مسیر تلاش برای قدرت بخشیدن به فتح گام برداشت . این حرکت اما نه تنها موفقیتآمیز نبود بلکه منجر به افزایش انزجار از محمود عباس در میان فلسطینیها و بالا رفتن مقبولیت حماس شد. بریتانیا اما بر خلاف ایالات متحده به خوبی بر این حقایق واقف است.وزیر امور خارجه بریتانیا در تازهترین اظهارات خود هم ادعا کرد که دولتش به هیچ وجه خواهان مذاکره مستقیم با حماس نیست. تاکید بر کلمه " مستقیم " بسیار زیرکانه است و این بدین معناست که لندن دیگران را برای میانجیگری انتخاب خواهد کرد. دیوید میلیبند وزیر امور خارجه بریتانیا هفته گذشته در قاهره تاکید کرد که مصر از جانب جهان عرب برای مذاکره با حماس مختار است و البته این نمایندهگی از جانب کل جامعه بینالمللی است.
این روزها دیگر تمامی صلحطلبان و البته کارشناسان بینالمللی بر این امر اتفاق نظر دارند که شاید وارد مذاکره کردن حماس امری سخت والبته برخلاف میل ایالات متحده باشد اما صلح در منطقه تنها از کانال حماس میسر خواهد شد . وزیر امور خارجه سابق اسرائیل که در مذاکرات کمپ دیوید در سال 2000 هم حضوری فعال داشت قریب به دو هفته پیش در این خصوص گفت: چه ما دوست داشته باشیم و چه نداشته باشیم حماس وجود دارد و قابل حذف نیست. حماس از زمان پیروزی در انتخاباتی دموکراتیک و عادلانه در سال 2006 تا کنون محبوبتر از پیش شدهاست. نه تحریمهای سیاسی در قبال این گروه جواب داد و نه حمله نظامی و نه تنگتر کردن حلقه اقتصاد. حقیقت این است که این استراتژی پاسخ نمیدهد و باید راهی جدید یافت.اگر بخواهیم سخنان باراک اوباما در محافل عمومی را سندیت بخشیم، باید بپذیریم که واشنگتن هنوز برای برقراری رابطه با حماس به جدیت نرسیدهاست. کاخ سفید به رهبری باراک اوباما تا کنون در چند بیانیه اعلام کردهاست که با حماس مذاکره نمیکند مگر آنکه رهبران این گروه به توسل به خشونت در گذشته اعتراف کنند. این همان درخواست گروه چهار جانبه به رهبری تونی بلر از حماس است . رهبران حماس نیز بارها تاکید کردهاند که خواهان آتشبس طولانی مدت با اسرائیل هستند و حاضر به تشکیل کشور مستقل فلسطین بر اساس مرزبندیهای سال 1967 هستند.اما بیشک این گروه عملیاتهای نظامی گذشته را به هیچ وجه به خشونت تعبیر نخواهد کرد.اکنون پرسش این نیست که آیا ایالات متحده با حماس وارد مذاکره خواهد شد یا خیر؟ بلکه اوباما باید استراتژی خود را تعریف کند که آیا میخواهد مانند دولت پیشین کشورش حماس را در انزوا نگاه دارد و به تقویت فتح بپردازد یا نه.
هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه ایالات متحده در تازهترین گفتگو خود با شبکه سی ان ان بار دیگر تاکید کرد که تنها زمانی با حماس مذاکره میکند که این گروه پیش شرطهای سابق را بپذیرد. شاید بتوان پیششرط گذاشتن برای حماس از جانب ایالات متحده را نوعی چراغ سبز خواند اما به هر حال همین اشارههای کوچک به حماس هم در حقیقت نوعی شکست برای فتح به رهبری محمود عباس است. محمود عباس به شدت برای بقای در قدرت با توجه به کاهش محبوبیتش در میان فلسطینیها به کمک کاخ سفید وابسته است.
ایالات متحده و نماینده جدید باراک اوباما به این منطقه جورج میچل به خوبی بر این حقیقت واقف هستند که برقراری صلح در خاورمیانه به بازسازی غزه و بازسازی ساختار سیاسی فلسطین بستگی دارد . گزارشهای رسیده از مذاکرات پشتپرده حاکی از این است که ایالات متحده از تشکیل دولت ائتلافی با وجود حماس حمایت میکند و این در حالیست که بنیامین نتانیاهو که مسئولیت تشکیل کابینه در اسرائیل را بر عهده دارد بارها تاکید کردهاست که با دولت ائتلافی فلسطین که حماس را در خود جا داده باشد وارد مذاکره نخواهد شد.تا زمانی که ایالات متحده نتواند اندکی از عینک انگلیسیها جهان را ببیند و بخصوص حوادث خاورمیانه را با این نگاه تجزیه و تحلیل کند،نمیتوان چندان به برقراری صلح در فلسطین امیدوار بود.
