پاسخ روسی به تهدید ایران
نقش روسیه در قبض و بسط تنش میان ایران و امریکا
نویسنده:جان هاگزاستاد روابط بینالملل دردانشگاه بریگام یونگ وازمقامهای امنیتی دولت ریگان
منبع : روزنامه کریستین ساینس مانیتور
مسئله هستهای ایران بدون همکاری روسیه حل نخواهد شد. صرف نظر کردن آمریکا از سامانه دفاع موشکی درشرق اروپا میتواند، مسکو را به مهار تهدید هستهای ایران ترغیب کند. چند ماه پیش برند اسکاوکرافت مشاورامنیت ملی پیشین دولت آمریکا درپاسخ به پرسشی درباره موضوع ایران گفته بود، مشکل ایران بدون روسیه حل نخواهد شد. گویا یکی از اعضای دولت باراک اوباما این توصیه اسکاوکرافت را شنیده است، زیرا شواهد و قراین بسیاری حاکی ازآن است، که دولت جدید آمریکا حاضر است، در مقابل فشار روسیه بر ایران برای پایان بخشیدن به برنامه هستهای نظامیاش از ایجاد سامانه دفاع موشکی در پشت دروازههای مسکو صرف نظر کند. روسها از همان آغاز در مقابل این پروژه موضع گرفتند، در حالی که دولت جرج بوش این پروژه را واکنشی به تهدید احتمالی از جانب ایران میدانست و همواره تأکید میکرد، سپر دفاع موشکی آمریکا که قرار است در کشورهای لهستان و جمهوری چک ایجاد شود، تهدیدی برای روسیه محسوب نمیشود.این در حالی است که جو بایدن معاون رئیسجمهور آمریکا در سخنرانی خود در کنفرانس امنیتی مونیخ دراوایل ماه جاری میلادی ازآمادگی آمریکا برای گفتوگو با روسیه درباره طرح سپر موشکی این کشور خبرداده وهیلاری کلینتون وزیر امور خارجه آمریکا هم گفته بود، چنانچه ایران به برنامه هستهای نظامی خود پایان دهد، آمریکا هم درباره سامانه دفاع موشکی خود تجدید نظر خواهد کرد. با توجه به روابط نزدیک اقتصادی و نظامی روسیه با ایران و نفوذ این کشور بر تهران این پرسش مطرح است که آیا اصولاً مسکومایل است ازنفوذ خود برای متقاعد ساختن ایران برای توقف برنامه هستهای این کشور استفاده کند یا خیر؟با در نظر گرفتن سخنان باراک اوباما در گفتوگو با شبکه تلویزیونی العربیه که گفته بود، اگر کشورهایی مانند ایران مشتهای گره کرده خود را در مقابل آمریکا باز کنند، با دستان گشوده آمریکا روبهرو خواهند شد. می توان گفت زمینه برای توافق فراهم شده است .
با عنایت به سخن معروفی از وینستون چرچیل مبنی بر اسرارآمیز بودن روسیه ، پی بردن به خواستههای واقعی این کشورهمچنان دشوار است. رویکرد روسها نسبت به آمریکا آمیزهای از ستیزهجویی و میل به نزدیکی و همکاری است. با این همه روسیه آمادگی خود را برای همکاری با دولت جدید آمریکا اعلام کرده است. روسیه علاقهای به دستیابی ایران به توان هستهای نظامی ندارد. اما پیش از آن که روسیه حاضر به استفاده از توان سیاسی خود برای جلوگیری از هستهای شدن ایران شود، باید بهای مناسبی برای این اقدام خود از آمریکا دریافت کند. با این حال باید دید، آیا صرف نظر کردن آمریکا از سپر دفاع موشکی خود در اروپای شرقی روسها را قانع میکند یا خیر؟ همچنین باید دید آیا روسهای زیرک اصولاً میتوانند از پس ایرانیهای به مراتب زیرکتر برآیند؟ تأثیرات ناشی از کاهش بهای نفت در اقتصاد ایران و نیز چالشهایی که دولت احمدینژاد با آن دست به گریبان است، این پرسش را مطرح میسازد که آیا ایران در پی آن است که ضمن وفادار ماندن به تفسیری محافظهکارانه از اسلام صرفاً به یک قدرت هستهای منطقهای تبدیل شود، یا این که به کشوری پیشرفته مبدل شده و به مردم با استعداد خود فرصت بروز تواناییهایشان را بدهد و از این طریق جایگاه خود را در جامعه جهانی باز یابد؟
